Bolesław Leśmian

Kleopatra

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Kleopatra

W budynkach, na schron dziwom skleconych naprędce¹, 

Ludzie z wosku w pośmiertnym zastygli nieładzie. 

Cisza, równa liczebnie tych milczków gromadzie, 

Skupia się w byle słońca zdrobniałego cętce. 

Tkwią te ciała o woni zagrzanej gromnicy 

Na cokołach opiętych purpurowym suknem, 

Co jak mundur odświętny sztywnej tajemnicy, 

Zdradza pychę nicości każdym niemal włóknem. 

Żądni mąk swych pokazu ci ludzie, jak mary, 

Powtarzają bez końca zwyczajem pokuty 

Zbrodnię, raz popełnioną², lub cud nie do wiary, 

Co ich wyzuł z istnienia, sam z śmierci wyzuty. 

Na jaw z grobu dobyci próbują swej siły 

W przybytku, który w słońca kąpie się kurzawie, 

Jak szpital zmartwychwstałych, zwiedzany ciekawie 

Przez tych, co nie zdołali zmóc jeszcze mogiły. 

Korzystając z zachwianej przez żywych podłogi, 

Pożyczonym ku życiu mocują się ruchem, 

Strasząc dzieci obladłe i radując bogi³, 

Które bawią się wszelkim złudzenia okruchem.  

Wśród nich pięknem jaśnieje Egiptu królowa⁴, 

Oszklona arką⁵ dosyć dla cudów przestworną⁶. 

Piersi zdobne ma raną jak wiśnią potworną, 

W dłoni — kosz pełen kwiatów, w kwiatach wąż się chowa.  

Ilekroć słodkim jadem wąż jej pierś oślini, 

Tylekroć oczy zmarłej znów się w świat odsłonią, 

Jak gdyby upojnego konania mistrzyni 

Łeb śmierci oswojonej pieściła swą dłonią. 

Śmierć się łasi do stóp jej, niby wierna służka, 

Baczna na lada szepty i lada skinienia, 

I jej oczu śmiertelna w nieskończoność zmrużka⁷ 

Jest tym tylko, czym dla nas chwila zamyślenia. 

Kocham to ciało chore, co tai w zadumie 

Czar tysiąca zmartwychwstań i śmierci tysiąca 

I wie jeszcze coś więcej, niźli wiedzieć umie 

Duch, co tylko raz jeden o śmierć się roztrąca. 

Kocham dłoń, do wężowej nawykłą pieszczoty, 

Paznokcie, zabarwione wypłowiałym różem, 

Piersi, nigdy niesyte swej własnej zniszczoty⁸, 

I dwa zęby u wargi, pokalanej kurzem.  

Kocham pozór oddechu, co łamie pierś białą, 

Szat, zużytych na cuda, postrzępione kraje — 

I nie wiem, czybym pieścił skwapliwiej to ciało 

W chwili, kiedy umiera, czy też — zmartwychwstaje. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W budynkach, na schron dziwom skleconych naprędce — muzeum figur woskowych Madame Tussauds (właśc. Marie Grosholtz, która przybyła do Anglii po rewolucji francuskiej) powstało w Londynie w XIX w. Na początku była to wystawa objazdowa. Jej pierwsze eksponaty stanowiły odlewy głów zgilotynowanych francuskich arystokratów. W 1835 r. otworzyła swoją pierwszą stałą wystawę w Londynie na Baker Street. [przypis edytorski]

2. Zbrodnię, raz popełnioną — jedną z ważniejszych atrakcji początków gabinetu figur woskowych była tzw. Komnata Horrorów (ang. Chamber of Horrors). Przedstawiała głowy ofiar francuskiej rewolucji oraz ówczesnych morderców. [przypis edytorski]

3. bogi — dziś popr. forma B. lm: bogów. [przypis edytorski]

4. Wśród nich pięknem jaśnieje Egiptu królowa — chodzi o Kleopatrę VII Filopator, Kleopatrę Wielką (69–30 p.n.e.), uznawaną za najpiękniejszą kobietę w ówczesnym świecie; po utracie władzy popełniła samobójstwo, wybierając śmierć od ukąszenia kobry. [przypis edytorski]

5. arka (daw.) — skrzynia. [przypis edytorski]

6. przestworny (daw.) — obszerny. [przypis edytorski]

7. zmrużka (neol.) — rzecz. utworzony od czas. mrużyć; mieć przymknięte oczy. [przypis edytorski]

8. zniszczota — zniszczenie. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-kleopatra/

Tekst opracowany na podstawie: Bolesław Leśmian, Łąka, J. Mortkowicz, Warszawa, 1920

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Marianna Czabator, Marta Niedziałkowska, Hanna Zając.

Okładka na podstawie: Flowers on a Window Ledge (1861), John La Farge, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-11-04.