# tłum. Kazimierz Morawski

### EPEJSODION IV

Wchodzi stary sługa Lajosa

#### EDYP

Jeśli ja także, choć wprzód go nie znałem,
Zgadywać mogę, mniemałbym, o starcy,
Że ten, którego czekamy od dawna,
Pastuch się zjawił, bo wiek za tym mówi.
A zresztą w ludziach, którzy go prowadzą,
Widzę me sługi; osądzisz to łacniej,
Boś znał człowieka przed dawnymi laty.

#### CHÓR

On to, mój panie, wśród domu Lajosa
Wiernym był sługą, jak mało kto inny.

#### EDYP

Naprzód cię pytam, przychodniu z Koryntu,
Czyś tego mienił?

#### POSŁANIEC

Tego, co tu stanął.

#### EDYP

Starcze patrz na mnie, i wręcz odpowiadaj,
Gdy spytam; byłeś ty sługą Lajosa?

#### SŁUGA

Tak, byłem sługą domowym, nie kupnym.

#### EDYP

Jakie tu miałeś zajęcia i służbę?

#### SŁUGA

Najwięcej, panie, chodziłem za bydłem.

#### EDYP

A w jakich miejscach miałeś twe szałasy?

#### SŁUGA

Na Kiteronie i bliskich polanach.

#### EDYP

Czyś widział kiedy tego tu człowieka?

#### SŁUGA

Przy jakiej sprawie? Kogóż masz na myśli?

#### EDYP

Tego tu, czyś ty z nim zadał się kiedy?

#### SŁUGA

Na razie ciężko to sobie przypomnieć.

#### POSŁANIEC

Nie dziw, o panie! ja wraz mu przypomnę
To, co zabaczył. Bo wiem to ja przecie,
Że on wie także, jakośmy trzy lata
W ciepłych miesiącach wyganiali trzody
Tu na Kiteron; gdy zima nastała,
Ja przepędzałem bydło do mych stajen,
On do Lajosa obory; no! mówże,
Czy tak się działo, czy zmyślam te rzeczy?

#### SŁUGA

Będzie to prawda — choć temu już dawno.

#### POSŁANIEC

Więc powiedz dalej, czy pomnisz, żeś dziecko
Oddał mi jakieś na pielęgnowanie?

#### SŁUGA

Cóż to, po cóż mi pytanie to stawiasz?

#### POSŁANIEC

Oto ten, kumie, co wtedy był dzieckiem.

#### SŁUGA

Cóż ty, do licha, nie zamkniesz raz gęby?

#### EDYP

Nie łaj go, stary, bo raczej twe słowa
Zgromić należy, nie jego przemowy.

#### SŁUGA

W czymże ja, dobry panie, zawiniłem?

#### EDYP

Że przeczysz dziecku, za którym on śledzi.

#### SŁUGA

Plecie bo na wiatr, nie wiedzieć dlaczego.

#### EDYP

Nie zeznasz z chęcią, to zeznasz pod batem.

#### SŁUGA

Przebóg, nie smagaj, o panie, staruszka.

#### EDYP

Niechaj mu ręce spętają na grzbiecie.

#### SŁUGA

Za co? o biada! jakiej chcesz nowiny?

#### EDYP

Czyś dał mu dziecię, o które się pyta?

#### SŁUGA

Dałem; bodajbym dnia tego był zginął.

#### EDYP

Przyjdzie do tego, gdy prawdy nie zeznasz.

#### SŁUGA

Doszczętniej zginę, skoro ją wypowiem.

#### EDYP

Człowiek ten szuka, jak widać, wykrętów.

#### SŁUGA

O nie, toć rzekłem, iż dałem je dawno.

#### EDYP

Skąd wziąłeś? z domu? czy dał ci je inny?

#### SŁUGA

Moim nie było, z innej wziąłem ręki.

#### EDYP

Któż był tym mężem, z jakiego on domu?

#### SŁUGA

Na boga, panie, nie pytaj mnie więcej!

#### EDYP

Zginąłeś, jeśli raz pytać nie dosyć.

#### SŁUGA

A więc — z Lajosa to było pomiotu.

#### EDYP

Czy z niewolnicy, czy też z krwi szlachetnej?

#### SŁUGA

Biada, ma mowa tuż u grozy kresu.

#### EDYP

I słuch mój również, lecz słuchać mi trzeba,

#### SŁUGA

Zwano go synem jego; lecz twa żona
Najlepiej powie, jak rzeczy się miały.

#### EDYP

Czy tedy ona oddała?

#### SŁUGA

Tak, panie.

#### EDYP

W jakimże celu?

#### SŁUGA

Bym zabił to dziecię.

#### EDYP

Wyrodna matka!

#### SŁUGA

Trwożyły ją wróżby.

#### EDYP

Jakie?

#### SŁUGA

Że dziecko to ojca zabije.

#### EDYP

Po cóż je tedy oddałeś tamtemu?

#### SŁUGA

Z litości, panie; myślałem, że weźmie
Dziecię do kraju, skąd przybył; i otóż
On je zratował na zgubę, bo jeśli
Tyś owym dzieckiem, to jesteś nędzarzem.

#### EDYP

Biada, już jawnym to, czegom pożądał,
O słońce, niech bym już cię nie oglądał!
Życie mam, skąd nie przystoi, i żyłem,
Z kim nie przystało — a swoich zabiłem.