Krzysztof Kamil Baczyński

Mazowsze

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Mazowsze

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

1

Mazowsze. Piasek, Wisła i las. 

Mazowsze moje. Płasko, daleko — 

pod potokami szumiących gwiazd, 

pod sosen rzeką. 

Jeszcze tu wczoraj słyszałem trzask: 

salwa jak poklask wielkiej dłoni. 

Był las. Pochłonął znowu las 

kaski wysokie, kości i konie. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

2

Zda mi się, stoi tu jeszcze szereg, 

mur granatowy. Strzały jak baty. 

Czwartego pułku¹ czapy i gwery² 

i jak obłoki — dymią armaty. 

3

Znowu odetchniesz, grzywo zieleni, 

piasek przesypie się w misach pól 

i usta znowu przylgną do ziemi, 

będą całować długi świst kul. 

Wisło, pamiętasz? Lesie, w twych kartach 

widzę ich, stoją — synowie powstań 

w rozdartych bluzach — ziemio uparta —  

— jak drzewa prości. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

4

W sercach rozwianych, z hukiem dwururek 

rok sześćdziesiąty trzeci³. 

Wiatr czas zawiewa. Miłość to? Życie? 

Płatki ich oczu? Płatki zamieci? 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

5

Piasku, pamiętasz? Ziemio, pamiętasz? 

Rzemień od broni ramię przecinał, 

twarze, mundury jak popiół święty. 

Wnuków pamiętasz? Światła godzinę? 

6

I byłeś wolny, grobie pokoleń. 

Las się zabliźnił i piach przywalił. 

Pługi szły, drogi w wielkim mozole, 

zapominały. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

7

A potem kraju runęło niebo. 

Tłumy obdarte z serca i z ciała, 

i dymił ogniem każdy kęs chleba, 

i śmierć się stała. 

Piasku, pamiętasz? Krew czarna w supły 

związana — ciekła w wielkie mogiły, 

jak złe gałęzie wiły się trupy 

dzieci — i batów skręcone żyły. 

Piasku, to tobie szeptali leżąc, 

wracając w ciebie krwi nicią wąską, 

dzieci, kobiety, chłopi, żołnierze: 

„Polsko, odezwij się, Polsko”. 

Piasku, pamiętasz? Wisło, przepłyniesz 

szorstkim swym suknem po płaszczu plemion. 

Gdy w boju padnę — o, daj mi imię, 

moja ty twarda, żołnierska ziemio. 

26 lipca 1943

Przypisy:

1. Czwarty pułk — 4 Pułk Piechoty Liniowej. Polski regiment z okresu Królestwa Kongresowego, stacjonował w Warszawie. W czasie powstania listopadowego walczył m.in. w bitwie o Olszynkę Grochowską. [przypis edytorski]

2. gwer — karabin. [przypis edytorski]

3. rok sześćdziesiąty trzeci — 1863. 21 stycznia tego roku rozpoczęło się powstanie styczniowe. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-mazowsze

Tekst opracowany na podstawie: Krzysztof Kamil Baczyński, Poezje, wybór K. Wyka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Katarzyna Dug, Wojciech Kotwica, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Warszawa. Zniszczony wagon tramwajowy, 1942, autor nieznany, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-01-13.