Krzysztof Kamil Baczyński

Do Pana Józefa w dniu imienin 1942 roku

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Do Pana Józefa w dniu imienin 1942 roku

To nic, że łzy narodu, że Niemcy i grypa, 

że rak, że głód, że wojna, że kompleks Edypa, 

że jęk, że narzekanie, że pomór i getto  

i że chodzimy z pustą jak dziura kalettą¹, 

że meble połamane i szyby wybite 

i że koniec tej wojny jest snem albo mitem, 

że zimno jak cholera, że diabli nadali, 

że «w gruzy» i że wszystko spod nóg się nam wali, 

i że przeklęta ziemia i przeklęte miasto,  

i w chlebie, że trociny lub piasek — nie ciasto,  

i że bułka kosztuje dwa złote pięćdziesiąt, 

i że pieniądze mają łotry i obwiesie, 

że kradną i zabiorą wszystko do ostatka, 

że życie jest jak rebus albo jak zagadka. 

To wszystko nic, sąsiedzie dobry. Wojna krótko 

potrwa, jakieś sześćdziesiąt latek, i cichutko, 

nim się człowiek obejrzy, będziemy w ojczyźnie, 

w nowych spodniach, w krawacie i czystej bieliźnie — 

żeby tak rzec — prawdziwi już obywatele, 

nadęci, uśmiechnięci, chodzący w niedzielę 

do kina i Zachęty oglądać obrazy, 

nie klnący od cholery i jedzący zrazy 

z kaszą i sztukę mięsa z chrzanem i do tego 

jakiś kompot prawdziwy albo wędzonego 

węgorza.  

Tak to będzie. I Sikorski² będzie, 

pepesowcy³, endecy⁴, poeci i wszędzie 

znów się żydzi rozplenią i znów stwierdzą ludzie, 

że wszystko było przez nich i że żydzi w brudzie 

rozsiewają miazmaty, i że trzeba szyby 

i sklepy im rozwalić i zęby im wybić.  

I będzie sejm i senat, i nowe obozy 

koncentracyjne, i ci na obroży, 

i ci, co ją trzymają, i będą kolonie, 

będą mądrzy i głupi, zdolni i gamonie, 

będą książki, cenzura, będą grafomani 

i po ulicach będą brodzili pijani. 

W urzędach będą siedzieć sami naczelnicy 

i będzie raz na dobę noc z żółtym księżycem, 

i będą policjanci, będą konfidenci, 

propaganda, złe drogi.  

O. Wy wszyscy święci. 

Wszystko będzie i martwić się właśnie dlatego 

nie należy, nie ustać w wysiłku i biegu, 

i w ogóle.  

Więc pozwolisz, mój panie sąsiedzie, 

że Ci dłoń dziś uścisnę i pocieszę w biedzie. 

I życzymy Ci dzisiaj wszystkiego dobrego — 

na teraz: dużo kaszy i chleba białego 

(w którym nie ma opiłek z miedzi oraz pluskiew), 

żeby Ci dziecko duże wyrosło i tłuste, 

żeby Ci zamiast kwiatów w doniczkach wykwitły 

ogromna kiełbasa i chleb z masłem żytni 

i żeby Niemców diabli w przyspieszonym tempie 

wzięli, i wtedy, miły, czym możesz, to tem pierz 

wroga wstrętnego. A kiedy już moce 

piekielne ich wyniosą i przetrzemy oczy, 

to życzymy posady za tysiąc miesięcznie 

i dziesięciu pokojów meblowanych wdzięcznie, 

małej fabryczki drobiu i rent kilkanaście, 

ogromnego omletu na najczystszym maśle. 

Zdrowia i stu lat życia Tobie i Rodzinie 

i niech Ci ten byt ziemski jak sielanka minie.  

I całujemy Ciebie wreszcie na ostatku 

podpisani poniżej  

K. Baczyński z Matką. 

dn. 19 III A.D. 1942

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. kaletta (daw.) — skórzany woreczek na pieniądze. [przypis edytorski]

2. Sikorski, Władysław (1881–1943) — polityk i wojskowy, legionista, premier polskiego rządu na wychodźstwie. [przypis edytorski]

3. pepesowcy — zwolennicy Polskiej Partii Socjalistycznej. [przypis edytorski]

4. endecy — zwolennicy Narodowej Demokracji. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/baczynski-poematy-do-pana-jozefa-w-dniu-imienin-1942-roku

Tekst opracowany na podstawie: Krzysztof Kamil Baczyński, Poezje, wybór K. Wyka, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1977.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Maciej Rajski.

Publikację wsparli i wsparły: Katarzyna Walichnowska, Tomasz Kolinko, zby, sroczka, Piotr Skirski, animal, Jan Marcinkiewicz, Sławomir Czarnecki, Joanna Stępień, Alkina, Daga, Justyna Sławik, 10, Beata i Gabrysia Wcisło, Agnieszka Bielawska.

Okładka na podstawie: Samantha Forsberg, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.