Józef Birkenmajer

Listy matczyne

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Listy matczyne

(Wiersz odznaczony pierwszą nagrodą na konkursie w Krakowie)

Na dnie najgłębszej, najcichszej szufladki,  

ukrytej w biurku — niby dusza w ciele —  

chowam skarb wielki: listy mojej matki  

pisane do mnie przez różnych lat wiele.  

Tu, gdzie ich żadne nie dosięgną zgiełki,  

leżą spokojnie — jak w morzu perełki.  

Niegdyś latały — niby białe ptactwo —  

na śmigłych skrzydłach — hen w świat gdzieś odległy..  

Dziś, zakończywszy bezdomne tułactwo,  

na jedno gniazdo gromadnie się zbiegły  

i tutaj rzeszą zgodną i bezgwarną  

— snać pomęczone lotem — wraz się garną.  

Ja im przytułek dałem i gościnę — —  

zabiegiem tutaj zebrałem je skrzętnym —  

i wydzierałem te listy matczyne  

losom złowrogim i ludziom niechętnym.  

Były mi zawsze przedmiotem mej troski  

i strzegł ich pilnie afekt mój synowski...  

Nie zniszczył mi ich burz rozlicznych zamęt  

(jak to się stało — nigdym nie wyświetlił! ).  

Już tu i ówdzie przybladł w nich atrament,  

a papier pożółkł, zszargał się i zetlił — 

i rzekłbyś, że go lada siła zetrze,  

jak liść jesienny, miotany na wietrze.  

Lecz na tych kartkach wytartych i wiotkich,  

co zwiędły, mamo, jak twoje oblicze,  

ileż uśmiechów — jako ono — słodkich!  

jakież w nich siły biją tajemnicze,  

jakież — w młodości duchowej rozkwicie —  

drga w nich przepiękne i prawdziwe życie!...  

Niby to jeno cyfry i litery — —  

a przecie w każdej literze i cyfrze 

kryje się serca twego okruch szczery,  

tętnią, śpiewają uczucia najżywsze —  

bo twego pisma misterne przędziwo 

jest jak żył siatka, krwią nabiegłych żywą...  

W samotnych chwilach wyjmuję te listy 

i odczytuję od deski do deski.  

Wtedy mi w sercu zdrój wytryska czysty 

i w duszy spokój jawi się niebieski 

i tonę cały w czarownej powieści,  

obejmującej — lat moich trzydzieści...  

Pierwszy z nich — w drżącym nakreślony tonie:  

cicho się zwierzasz matce swej... ponieważ  

czujesz, że oto zagościł w twem łonie  

ktoś, kogo pragniesz — kogo się spodziewasz —  

ktoś, kto twojemu sercu jest już bliski...  

W chwiejnych literkach lśnią szczęścia pobłyski...  

Dalej — w następnych listach kilkunastu  

dźwięczą wyrazy serdecznej tęsknoty  

ku dalekiemu posyłane miastu,  

gdzie bawił ojciec — — o zdrowie kłopoty — —  

i dziwne lęki — duszę targające —  

choć podróż trwała coś ze dwa miesiące.  

W każdym dopisek jest o mnie — na brzeżku —  

i tam nazywasz mnie: «nasze maleństwo»...  

W spojrzeniu mojem — i w każdym uśmieszku —  

do ojca mego widzisz podobieństwo — —  

Piszesz, że moje dziecięce gruchania  

łagodzą smutek twojego rozstania...  

A potem listów — już do mnie — plik gruby: —  

pragniesz, by syn twój, co się w szkołach kształci,  

nauką swoją przyczyniał ci chluby  

i żeby swojem sprawowaniem dał ci  

szczęście i radość... ale ja, zły chłopak,  

często czyniłem prośbom twym naopak.  

Gdy karę za to wzięło krnąbrne chłopię 

i Bóg mu zesłał nędzę i tułaczkę,  

nawet w strzeleckim ponurym okopie  

całą twych listów otrzymałem paczkę...  

Szły za mną listy twe w obcą krainę — —  

Łzy w nich piekące były — łzy matczyne...  

Listy te były zwięźlejsze — niż tamte — —  

A prócz podpisu twojego, o mamo,  

miały też podpis: «N... Zensurbeamte...»  

Zaś tekst niejedną był upstrzony plamą  

i czasem ktoś w nich stronicę roztargał —  

ktoś, co świętości moje miał... za szpargał...  

Dziś kiedym z własnych doświadczeń dopiero  

pojął, co znaczy kochać — własne dzieci,  

radość odczuwam dziecięcą i szczerą,  

ilekroć do mnie z oddali przyleci  

list twój, o matko, tchnący staroświeckiem  

pięknem... list, w którym wciąż jestem twem dzieckiem,  

Każdy z tych listów w sercu mem rozdzwania,  

myśl mą pogłębia, wiąże i uzacnia,  

budzi wspomnienia i przyszłość odsłania,  

krzepi mą ufność i wolę mą wzmacnia...  

Druhy mej doli — życia mego świadki!  

Najdroższe listy — listy mojej matki!... 

12. I. 1929

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/birkenmajer-wycieczka-listy-matczyne/

Tekst opracowany na podstawie: Józef Birkenmaje, Wycieczka, Poezje, Warszwa 1932.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Marta Niedziałkowska, a korektę ze źródłem wikiskrybowie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Okładka na podstawie: Muffet@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.