Józef Birkenmajer

Opuszczony okop

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Opuszczony okop

Opuszczony okopie, zapomniany okopie!  

O ty śladzie ostatni, śladzie nieukojny  

przeogromnej, okrutnej tej wojny,  

co lat siedem po całej szalała Europie,  

całą ziemią wstrząsała do posad,  

w perzynę obracała krocie ludzkich osad,  

ludzkich istnień gasiła tysiące, — —  

cichy siedzę nad tobą — i w głębi twej topię  

me spojrzenie — bezsłowne — gorące...  

Opuszczony okopie — wijący się kręto,  

jak olbrzymia tętnica lub żyła!  

W ową krwawą godzinę, z płomienia poczętą,  

w tobie przecie krew żywa tętniła!  

Krew tętniła i wrzała w gorącym ukropie,  

ból się w tobie przyczajał, jak w zszarpanym nerwie;  

krwawych ludzi gromady, nędzą zżarte i wściekłe,  

pełzły w tobie, jak gdyby robactwo po ścierwie...  

Rany w sobie taiłeś zapiekłe — —  

zapomniany, opuszczony okopie!  

Opuszczony okopie — o pospólny grobie,  

o męczeński cmentarzu ty bratni,  

który szarzy żołnierze-skazańce,  

na żer posyłani armatni,  

już za życia kopali w ziemi — samym sobie!  

Jakże ścichły twe rowy, twe schrony, twe szańce,  

które — błyskawicowym biegnące zygzakiem —  

waliły ongi w ziemię — albo w nieboskłony —  

piorunem, co tnie, pali, miażdży i osłupia!...  

Gromy stlały... i wszędzie — jakbyś posiał makiem —  

taka cisza cmentarna i trupia...  

Tu-owdzie drut kolczasty — rdzawy — niesprzątniony —  

widnieje — niby strzępek cierniowej korony —  

i dawnego męczeństwa jedynym jest znakiem...  

Opuszczony okopie — zapomniany okopie!  

Jakżeś ty się z latami odmienił!  

Pamiętam, żeś był niegdyś jak rozwarta paszcza  

hieny, która chciwie padlinę pożera  

i ze stygnących trupów z lubością krew żłopie...  

A otoś się, jak ogród, rozkwiecił, zazielenił,  

cały w kwiatach, jagodach i haszczach...  

Twoich twardych poprzecznic groźna, ostra krawędź,  

która niegdyś zionęła ogniem kulomiotów,  

dziś się układła cicho przy mej stopie,  

potulnie do ziemi się spłaszcza,  

jak pies, co na skinienie pana swego gotów...  

Krzewy leśne, co — niby druga tyraljera —  

czołgały się nisko po ziemi,  

wznoszą się wzwyż, gałęźmi chwiejąc zielonemi,  

szelestem mnie wzywają: «Chodź, z nami pogawędź!  

Chodź, chodź, nasz żołnierzyku! My stare kamraty!  

Cóż to?... I ty się także odmieniłeś z laty?...»  

Opuszczony okopie, zapomniany doszczętnie,  

mnie jedynie nie schodzący z pamięci!  

Zagubiłeś się wśród mchów i ścieżyn,  

wśród paproci i wrzosów i jeżyn: —  

widać pragniesz, by nie wiedział nikt o twojem piętnie  

ludzkiego przekleństwa i sromu, —  

żeby ludzie, boleścią lub wstydem przejęci,  

nie chcąc na własne dzieło niszczycielskie patrzeć,  

nie próbowali śladów twych ostatnich zatrzeć...  

Choć kiedyś, gdy ich znagła szał ogarnie nowy,  

znów na siebie się rzucą — zajadli —  

i znów się do kilofa wezmą i do szpadli,  

zaczną w ziemi strzeleckie ryć rowy...  

Dziś — nie jesteś potrzebny nikomu...  

Cichy siedzę nad tobą — zapomniany okopie...  

Obaj milczym — nie mówim ni słówka.  

Obaj — skryci w gęstwiny splot bujny —  

wytężamy wzrok ostry i czujny,  

niby na pastwę losu rzucona placówka...  

Patrzę — słucham — czy swego czy wroga wytropię...  

Wśród twych wnęków, twych zapadłych kabin,  

maskowanych kobiercem gęstych, jasnych muraw,  

wytężam wzrok przed siebie — i czuwam jak żóraw —  

i w pogotowiu wciąż jestem...  

A gdy ZJAWY nadejdą — w widzie czy niewidzie —  

wówczas za pierwszym lekkim ich stopy szelestem  

zerwę się, myśl w ich stronę zmierzę jak karabin,  

wołając: «Stój!... Kto idzie?!...» 

1930

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/birkenmajer-wycieczka-opuszczony-okop/

Tekst opracowany na podstawie: Józef Birkenmaje, Wycieczka, Poezje, Warszwa 1932.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonała Marta Niedziałkowska, a korektę ze źródłem wikiskrybiowie. Dofinansowao ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Okładka na podstawie: New visions of the Dark Forest (II), joansorolla Creative Commons site@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.