Pola Braun

Matka

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Matka

Mère¹, Mother², Mutter³ po polsku znaczy: „Mama”. 

We wszystkich językach świata litera „M” jest ta sama. 

I wszędzie na całym świecie jest serce matki to samo, 

Zawsze się zjawi, przyleci na okrzyk dziecka: „Mamo!” 

Madame⁴ Janette już piąty rok sypia niespokojnie 

I ma przed snem nerwowy szok, bo syn jej padł na wojnie. 

Mistress⁵ Cripps przechodzi Hyde Park⁶ powoli i dostojnie, 

Modlitwa spływa z sinych warg, bo syn jej padł na wojnie. 

Frau⁷ Schmidt na cele pieniężne obdarza innych hojnie 

I obcym dzieciom pomóc chce, bo syn jej padł na wojnie. 

A pani... Nie! Nie powiem kto, zatrzaski szyje, pruje, 

Nożyczki coraz szybciej tną i myśl gdzieś w dal wędruje. 

Do tego dnia, gdy straszny los podstępnie i zdradziecko 

Wymierzył jej okrutny cios, bo zabrał matce dziecko. 

Kto przeżył raz okropny dzień, gdy dzieci zabierano, 

Temu na zawsze w uszach brzmi ostatni okrzyk: „Mamo!” 

Kto nie był świadkiem strasznych dni, choć wzruszy się ogromnie, 

Pomyśli: „zły, koszmarny sen”, odejdzie i zapomni. 

Lecz nie zapomni dzieci swych Janette, mistress Cripps, Frau Schmidt. 

Zostanie zawsze w sercach ich bolesny, krwawy zgrzyt. 

A jedną panią spotkał cios, cios większy niż Janette, Cripps, Schmidt, 

Bo jej chłopczyka zabrał los za słowo w metryce, że... Żyd⁸. 

Każdą z tych czterech kobiet spotkała tragedia wielka. 

Tak samo cierpi Żydówka jak Niemka, Francuzka, Angielka. 

Gdyby te cztery panie nagle się razem spotkały, 

Może by już narody więcej się nie zabijały. 

I gdyby w Lidze Narodów⁹ zasiadły matki dzieci, 

Może by się skończyła okrutna rzeź na tym świecie. 

Bo Mère, Mother, Mutter po polsku znaczy: „Mama”. 

We wszystkich językach świata litera „M” jest ta sama. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. mère (fr.) — matka. [przypis edytorski]

2. mother (ang.) — matka. [przypis edytorski]

3. Mutter (niem) — matka. [przypis edytorski]

4. madame (fr.) — pani. [przypis edytorski]

5. Mistress (ang.) — pani. [przypis edytorski]

6. Hyde Park — jeden z parków w Londynie. [przypis edytorski]

7. Frau (niem.) — pani. [przypis edytorski]

8. jej chłopczyka zabrał los... — według informacji podanych przez Halinę Birenbaum ta piosenka została napisana przez Polę Braun podczas jej pobytu na Majdanku, „kiedy więźniarki wróciły z pracy i zobaczyły, że zabrano dzieci z baraku, w którym je trzymano i zawleczono je do komory gazowej”. [przypis edytorski]

9. Liga Narodów — pierwsza ogólnoświatowa organizacja międzyrządową, zrzeszająca przedstawicieli kilkudziesięciu państw z sześciu kontynentów. Jej misją było utrzymanie pokoju na świecie poprzez spotkania i negocjacje. Została założona 10 stycznia 1920 r. w ramach konferencji pokojowej w Paryżu, kończącej I wojnę światową. Formalnie zakończyła działalność 20 kwietnia 1946 r. w związku z powstaniem Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), ale faktycznie przestała działać już w trakcie II wojny światowej. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/braun-matka

Tekst opracowany na podstawie: Pieśni zza drutów. Wiersze, pieśni i piosenki powstałe w obozie koncentracyjnym na Majdanku, zebrała i oprac. Zofia Murawska-Gryń, Towarzystwo Opieki nad Majdankiem, Lublin 1985.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Fundację Wolne Lektury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Sekuła, Maria Świetlik.

Okładka na podstawie: Portret dziewczynki, Gela Seksztajn-Lichtensztajn (1907-1943), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-05-26.