Bolesław Leśmian

Dziejba leśna, II

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Dziejba leśna, II

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

II

Krzywda

Zamknij okno... W ogrodzie — zbyt śpiewno. 

Oczy do snu lub do śmierci zmruż. 

Krzywda nasza kończy się na pewno!... 

Życie — mija... Wolno spocząć już... 

Dzień się nowy na obłoków bieli 

Nie zatrwoży, że ciał naszych brak... 

Lecz to wszystko, cośmy przecierpieli, 

Niechaj we mgle ma choć drobny znak! 

Bo czym zgrozę odkupić zagłady, 

Łez wysiłek i ten pusty czas, 

Gdy śmierć zniszczy nawet ran tych ślady, 

Ran, co niegdyś tak bolały nas? 

II

[Com uczynił...]

Com uczynił, żeś nagle pobladła? 

Com zaszeptał, żeś wszystko odgadła? 

Jakże milcząc, poglądasz¹ na drogę! 

Kochać ciebie nie mogę, nie mogę! 

Wieczór słońca zdmuchuje roznietę². 

Nie te usta i oczy już nie te... 

Drzewa szumią i szumią nad nami 

Gałęziami, gałęziami, gałęziami! 

Ten ci jestem, co idzie doliną 

Z inną — Bogu wiadomą dziewczyną, 

A ty idziesz w ślad za mną bez wiary 

W łez potęgę i w oczu swych czary — 

Idziesz chwiejna, jak cień, co się tuła — 

Wynędzniała, na ból swój nieczuła — 

Pylną drogę zamiatasz przed nami 

Warkoczami, warkoczami, warkoczami! 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

II

O zmierzchu

Gdy zmierzch na oknie naszym już dosięga kwiatów, 

My, w cień wspólny związani na znajomej ścianie — 

Myślami do dwu różnych odbiegamy światów, 

Dłońmi zwarci w tym ziemskim, jak na pożegnanie. 

Wędrówka myśli naszych, stroniących od ciała, 

Każe pod grozą straty trwać w znieruchomieniu — 

Dech przy tchu, skroń przy skroni, ramię przy ramieniu, 

I unikać wszystkiego, co szumi lub pała... 

Czuję ucho twe miękkie — zgrzane przy mym uchu, 

Lecz go nie śmiem ochłodzić wilgotnych warg brzegiem, 

By dreszczem nieobacznym³ lub pieszczot zabiegiem 

Nie skłócić nabytego od zmierzchów bezruchu. 

II

Prośba

Czemuśmy się zgodzili na brzemię pokory? 

Na istnienia naszego — ból, krzywdę i strwon⁴? 

Czemuśmy nie wyryli choćby kreciej nory, 

By dać szczęściu — kryjówkę i nocleg, i schron? 

Zaniedbaną pieszczotą chcemy zmóc rozpacze, — 

Na ustach słów spóźnionych zbytecznieje⁵ gwar... 

I płacz ciągle nas ściga, choć już nikt nie płacze, — 

Bo i cóż nam zostało? — To jedno: twój czar!... 

O, nie znuż się ostatnim czarowania trudem! 

Wytrwaj w jawie, co męczy zbyt usilnym snem! 

Nie wiesz nawet, czym dla mnie w mroku — poza cudem 

Są twe dłonie!... Ja tylko, gdy całuję, wiem... 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

II

Powrót

Wracam, wracam po długiej rozłące — 

Dłonie twoje, niecierpliwie lgnące! 

Wszystko — dawne, a niby na nowo — 

Drogi oddech — znajomy ruch głową... 

Znów prowadzisz przez wszystkie pokoje, 

I idziemy, idziemy oboje... 

Nowej sukni nie postrzegłem wcale — 

Śmiech twój dzwoni, że patrzę niedbale. 

Pokazujesz dłonią niespodzianie 

Nowe w kwiaty obicia na ścianie 

I list do mnie zaczęty na stole — 

«Pełen żalu... Niech leży... Tak wolę». 

Okno nagle otwierasz w głąb nieba — 

Niepotrzebnie, a właśnie tak trzeba. 

Dłoń mą tulisz do serca, więc słyszę, 

Jak uderza — choć w ustach masz ciszę... 

I w tej ciszy, w straszliwym milczeniu 

Skroń mi, płacząc, składasz na ramieniu. 

II

Skończoność

Tyle nam pieszczoty, 

Co dla czworga rąk. 

A ty, zmierzchu złoty, 

Konaj wpośród łąk. 

Jedna dal w błękicie, 

Ale różna łódź! 

Trzebaż było życie 

Z ową dalą skuć?... 

Późny wieczór stroni 

Od zielonych bruzd. 

Dłoniom zbrakło dłoni, 

Ustom zbrakło ust! 

Szczęście, co od słońca 

Wzięło czar i kres, 

Dobiega do końca, 

Unikając łez. 

Oto — zlękłe ciało, 

Oto gwiezdny kurz! 

To, co stać się miało, 

Niech się stanie już! 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

II

Dreszcze nasze u warg się spotkały

Dreszcze nasze u warg się spotkały. Powieki 

Zwarły się, by nie widzieć nic oprócz rozkoszy, 

Co, po ciemku zrodzona, śni pożar daleki 

Sadów, gdzie ptak śpiewając, ognia się nie płoszy. 

Nie domknąłem twej wrótni⁶, upuściłem róże 

W twym progu — i zaledwo w snów i pieszczot przerwie 

Widzę je wraz z mieczami aniołów w lazurze, 

Z których żaden od ust mnie twoich nie oderwie! 

A czas nastał. Idąca do lasu przez drogę 

Śmierć mnie woła. Na próżno! Umrzeć już nie mogę!... 

Razem z tobą w rozkoszy i kwiatach zaryty, 

Choćby nade mną nagła wyrosła mogiła, 

Skrawka ziemi, gdzie miłość do snu mnie złożyła, 

Nie opuszczę, by odejść w nieznane błękity! 

Nie zamienię snu mego na sen wiekuisty, 

Bogom, zeszłym do jaru — tam gdzie moja chata, 

Nie oddam łąk, ścielących swój dywan kwiecisty 

Dla ciał dwojga, co uszły potęgom wszechświata! 

A czas nastał. Wpatrzona w chmur naokół trwogę 

Śmierć mnie woła. Na próżno! Umrzeć już nie mogę! 

Słońce na duchy nasze, dla nieba zbyteczne, 

A dzielące z kwiatami swój czar i przewinę, 

Patrzy jako na żywe zegary słoneczne, 

Gdzie cień chabrów miłości wskazuje godzinę. 

Dłonie nasze, splecione w szczęścia niepodzielność, 

U stóp brzozy przygodnej — wobec szumów łąki 

Skruszyły w swym uścisku wzajemną śmiertelność, 

I nie masz dla nich czasu — i nie masz rozłąki! 

A czas nastał. Wiodąca wzwyż duchów załogę 

Śmierć mnie woła. Na próżno! Umrzeć już nie mogę. 

II

Twój portret

Twój portret z lat dziecinnych... Ten uśmiech niecały, 

Co dziś mi zapowiada pieszczotę gołębną — 

Też nogi, które grzeję wargami, gdy zziębną — 

Lecz skaczące w ogrodzie przez sznur rozbujały. 

Pierś — jagoda znikliwa i nie do ujęcia, 

W biegu wklęta w ramiona, jak łódź między wiosła, 

Serce czuć w niej, jak w gnieździe ciepły łeb pisklęcia: 

Długo siebie nie znało, nim w pełnię urosła! 

Na dwie siostry w rozłące — patrzę na przemiany⁷, 

I czarem podobieństwa — w milczeniu się poję — 

Którąż dzisiaj posiadam, żądzą opętany? 

Jednąż kocham dziewczynę, czyli dziewcząt dwoje? 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

II

Lubię szeptać ci słowa

Lubię szeptać ci słowa, które nic nie znaczą — 

Prócz tego, że się garną do twego uśmiechu, 

Pewne, że się twym ustom do cna wytłumaczą — 

I nie wstydzą się swego mętu⁸ i pośpiechu. 

Bezładne się w tych słowach niecierpliwią wieści — 

A ja czekam, ciekawy ich poza mną trwania, 

Aż je sama powiążesz i ułożysz w zdania, 

I brzmieniem głosu dodasz znaczenia i treści... 

Skoro je swoją wargą wyszepczesz ku wiośnie — 

Stają mi się tak jasne, niby rozkwit wrzosu — 

I rozumiem je nagle, gdy giną radośnie 

W śpiewnych falach twojego, co mnie kocha, głosu. 

II

Szczęście

Coś srebrnego dzieje się w chmur dali. 

Wicher do drzwi puka, jakby przyniósł list. 

Myśmy długo na siebie czekali. 

Jaki ruch w niebiosach! Słyszysz burzy świst? 

Ty masz duszę gwiezdną i rozrzutną. 

Czy pamiętasz pośpiech pomieszanych tchnień? 

Szczęście przyszło. Czemuż nam tak smutno, 

Że przed jego blaskiem uchodzimy w cień?... 

Czemuż ono w mroku szuka treści 

I rozgrzesza nicość, i zatraca kres? 

Jego bezmiar wszystko w sobie zmieści, 

Oprócz mego lęku, oprócz twoich łez... 

Przypisy:

1. poglądać (daw.) — spoglądać. [przypis edytorski]

2. roznieta — rozpałka. [przypis edytorski]

3. nieobaczny (daw.) — niebaczny. [przypis edytorski]

4. strwon (neol.) — strata. [przypis edytorski]

5. zbytecznieć (neol.) — stać się zbytecznym. [przypis edytorski]

6. wrótnia (daw.) — brama. [przypis edytorski]

7. na przemiany — na przemian. [przypis edytorski]

8. męt — brak uporządkowania myśli. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/dziejba-lesna-ii

Tekst opracowany na podstawie: Bolesław Leśmian, Dziejba leśna, wyd. J. Mortkowicza, Warszawa, 1938

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Kosińska Aleksandra, Dorota Kowalska, Justyna Lech, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Wood Pile / Plimoth Planatation / 20100420.7D.05845.P1.L1 / SML, See-ming Lee æŽæ€æ˜Ž SML@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2025-01-08.