Jan Kochanowski

O łazarzowych księgach

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

O łazarzowych księgach¹

Coć wymyślili ci heretykowie? 

(Bo tak filozof luterana zowie.) 

Łazarz on święty, kiedy znowu ożył, 

Napisał księgi, w które wszytko włożył, 

Cokolwiek widział albo co i słyszał 

Na onym świecie, gdy pod ziemią dyszał. 

Ale ich nie chciał pokazać nikomu, 

Ani obcemu, ani swoim w domu. 

Aż gdy miał umrzeć, natenczas tam wskazał 

Po filozofa² i temuż ukazał 

One swe księgi, ale zawiązane³ 

I nadto jeszcze zapieczętowane. 

I rzecze k’niemu: „Ja śmierć bliską czuję, 

A tak cię tymi księgami daruję⁴, 

Gdziem wszytko włożył, com widział i słyszał 

Na onym świecie, gdym pod ziemią dyszał. 

Ale cię proszę, byś ich nie otwierał, 

Aż kiedy także sam będziesz umierał. 

Bo tam nic nie masz, czego żywym trzeba: 

Wszytko się plecie coś około nieba. 

Przeto tymczasem inszych rzeczy pytaj, 

A moje księgi przy skonaniu czytaj! 

A przeczytawszy oddasz je drugiemu 

Filozofowi także uczonemuTen pas Greta, podstarzawszy sobie, 

Poświęciła, można Wenus, tobie. 

Tomku złoty, twoja wie kaleta, 

Skąd dostała tego pasa Greta!, 

I tak do końca niech się podarzają⁵, 

A przed skonaniem tylko je czytają!” 

Tamże przywiedzion mój filozof k’temu. 

Że przysiągł dosyć uczynić wszytkiemu. 

Łazarz w tym skonał; wziął filozof księgi, 

Dawno by w nich był, by nie dla przysięgi⁶; 

Owa tak długo leżał w tym rosole⁷, 

Że one księgi rozłożył po stole, 

Pocznie wartować, ali papier goły: 

„Ba to — pry — pismo nie z głębokiej szkoły.” 

Więc, jako czytał, tak też trzymał o tym 

I podał drugim filozofom potym. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Fraszka nawiązuje do średniowiecznej legendy, według której wskrzeszony przez Chrystusa Łazarz miał opisać swe pośmiertne wrażenia. [przypis redakcyjny]

2. wskazał po filozofa — wezwał filozofa. [przypis redakcyjny]

3. zawiązane — książki w XVI w. miały często okładki zaopatrzone w klamry lub rzemyki do zawiązywania. [przypis redakcyjny]

4. A tak cię tymi księgami daruję — słowa zacytowane przez Piotra Statoriusa-Stojeńskiego w gramatyce świadczą, że utwór powstał przed lipcem 1567. [przypis redakcyjny]

5. niech się podarzają — niech będą darowywanie. [przypis redakcyjny]

6. Dawno by w nich był, by nie dla przysięgi — dawno by je przeczytał, gdyby nie przysięga. [przypis redakcyjny]

7. w tym rosole — w kłopocie. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/fraszki-ksiegi-wtore-o-lazarzowych-ksiegach

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Dzieła polskie, tom 1, Państwowy Instytut Wydawniczy, wyd. 8, Warszawa, 1976

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Dariusz Gałecki, Julian Krzyżanowski, Barbara Otwinowska, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: slightly everything@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.