Tadeusz Gajcy

Do zmarłej

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Do zmarłej

Pusty po tobie powietrza słup 

oczy mi mrozem przekłuł; 

dochodzi do mnie świergot twych stóp 

gołębich: szelest 

sukni najlżejszy, korali dźwięk 

okrągły, nikły jak dzwonków pęk 

u głowy twojej w kościele. 

Ze snu powstaję i cieniem rąk 

nierzeczywistych dla mnie i trudnych 

szukam oddechu twojego. Skroń 

zgina mnie ciężka jak kamień — i 

widzę przez oczy, które mróz przekłuł: 

ciało twe drobne tuli się w trumnie 

w chłodnej koszuli jak w śniegu. 

Rozumiem teraz błyskawic syk, 

wołanie kwiatu, gdy pryska w twarz 

kolorem silnym, i garstkę śpiewu 

w krzaku pobliskim ciemnym jak głaz. 

Lecz język wtedy martwy był. Nie mógł 

odczytać pisma, które u powiek 

nosiłem niemy światłu podobne. 

Kto wyzwał ciebie miłosną tak, 

że ręką zimną, senną jak plusk 

odwiodłaś świat ten? Godzina inna 

była i inny księżyc się kładł, 

sen gęstniał wonny, więc w oczach rósł, 

zagarniał usta. Ciało jak linia 

proste zostawił... Kroplami żal 

świec sinych pada i stopy parzy 

bezradne, kruche w pościeli tej. 

Twarz moja ciemna — noc na mej twarzy 

wilgotna, czujna jak z tobą w śnie. 

Kto głosem wzywał z ciemności nagłej 

i wywiódł ciebie z miejsca miłego 

ciało otworzył i na dnie skały 

ziemskiej zostawił? — 

Wysoki świat 

leży jak słońce ślepe na brzegu 

chmur spadających. I dudnią dna 

wód po kamieniach z lawy i srebra, 

z komet chodzących świetlisty łuk 

tęczy zawisa lekki jak brew 

i jak muzyka toczy się huk. 

Podziemna przestrzeń wyrasta z głębi: 

drzewa jak ryby, skały jak bór, 

szumi jak rzeka zielona węgiel, 

bryła otwiera usta do krzyku, 

spada gwałtownej ciemności nurt 

po mchach żelaznych, grzybach krzemiennych 

i noc kołysze głuchą muzyką. 

Dla mnie, dla ciebie, dla wielu z nas. 

Ty tylko szmer ten pojęłaś szybciej 

i wiesz dlaczego chmur chwiejnych maszt 

nie ma krawędzi i czasu nie zna, 

a człowiek milcząc śpiewa jak skrzypce, 

dłonie złamane śmiesznie wytęża 

i czeka nogą szukając dna. 

Chwilą to nazwij albo strumieniem 

kolorów wszystkich i woni świeżych. 

Jak pejzaż przeszło obok milczenie 

i stoję: w oczach łamie się tło, 

niebo faluje krótkie przez rzęsy 

i znowu nie wiem patrząc w to miejsce, 

jakie w nas struny wyschnięte mrą. 

Podwoję ilość imion daremnych, 

uśmiech przypomnę srebrny jak sierp 

i nad parzystym widmem twej ręki 

oczy zawieszę czarne od świec. 

Ale czy dojrzę, ale czy chwycę 

ten dźwięk, tę nutę wybraną z mrozu, 

co pada za mną i truje liście 

drzew jak posągi rżnięte w złej zorzy? 

Pod słońcem małym dogna mnie tchnienie 

z jarów śmiertelnych; — stuloną dłoń 

położę wówczas w nagim strumieniu 

tych niepojętych wołań za mgłą. 

Ale czy znajdę światłem przebity 

tę chwilę skąpą, jak okno wąską, 

kiedy widnokrąg podobny szybie 

sunął pod chmury perłowy łoskot 

i wiódł falistą sukni twej kroplę? 

Dochodzi do mnie powtórny sen: 

jak witraż fiolet u twoich stóp 

i ciało czeka chłodne i proste 

nocy, o której tak mało wiem. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gajcy-do-zmarlej

Tekst opracowany na podstawie: Z rodu Anhellich. Liryka pokolenia wojennego, oprac. S. Stabro, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1991.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Sylwia Budzyńska, Paulina Dubielecka, Wojciech Kotwica, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Porsche Brosseau, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.