Tadeusz Gajcy

Trójgłos

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Trójgłos

pamięci autora liryku Ranny różą¹

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Wołanie senne:

Zapada dzień za nami, nad nami. Ciemność 

w spiętrzonych drzewach. Domy niewdzięcznych owija pierścień 

nieba zwartego w ciszy. Łuk 

światła prędkiego bije jak źródło srebrne nad ziemią; 

kruszą się cenne marmury, kolumny gną, 

płomień na grzywie spoczął, gruzu nastrugał do nóg, 

martwe rośliny i ziemia popiołem struta w tym mieście 

i z dala tylko wołanie dziobów zbudzonych znad łąk. 

Miłujący trwogę i glinę głowy podnoszą z poduszek. 

Pęka spalona ziemia, kości potrąca puste, 

martwa szczelina — słuchają — woła kusząco jak uśmiech 

formą dla ciała jedyną, ciepłem ze wszystkich najtrwalszym, 

ono zapewni różany, bo krwią pojony pęk rózeg, 

ciemność jak gwiazdę wygasłą i pamięć śnioną bez czasu. 

Więc będzie dzień, który odszedł, 

dla wielu dniem pożegnania. Mgły rozwieszone nad nami 

nie wiedzą o nas nic zgoła; odległy księżyc i słońce 

w innych obszarach kołują, zamkniętych dla nas, nieznanych. 

Lecz mówić o nich jak pięknie! Gdy tutaj zachłanny piasek 

strute ma ziarna, więc gorzkie — o ziemio mojej ojczyzny! 

I ogień broni świecącej w oczy zmrużone nam patrzy — 

daruj nam światy piękniejsze, gdy oczom zechcą się przyśnić. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Wołanie ufne:

Jak mało. Jak mało: spokój w obrazach snu 

i ręka zdobiąca ciało jak rzeźbiona, lecz krucha. 

Tu twardy dzień. Powietrze wciągamy do płuc 

spasione krwią, a w kolumnach mężni w pogiętych kolczugach 

usta na popiół złożywszy przyjaznych czekają ramion. 

Marmur żyłami nabrzmiał — to ziemi pragnącej trud 

sypie zieloność, co żywa dzwoni młodziutkim listowiem. 

Budzi się mleczny na szybach świt i rozdziela jak anioł 

dymy krzyczące pod światło. Już słońce stanęło głodne 

nad miastem w chmurach różowych, młodych i wonnych od pól. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Wołanie bolesne:

Zapada dzień bezimienny i co dzień żegnamy ślad 

odchodzących — ku jakim światom? 

Marzenie, tylko marzenie — bo one, woda i piach, 

oto najbliższa ojczyzna, oto jedyny patos. 

I po cóż wasze wołania? Musi krew dymić jak znak 

innym, by imię poznali i wartość polnego kwiatu. 

Tak wstaje wszystko co godne życia a nie zagłady 

i taka skąpa nagroda twardo rzuconym na wznak. 

Za wiele, za wiele: ziemia i sprawy jej, 

aby pragnąć więcej i czekać światów zsyłanych śniącym. 

Ramię znużone leży gotowe zawsze jak miecz 

pod głową oddaną nocy. 

A jeśli obraz z marzenia — to znany kształtem i wonią: 

słońce wybiega na niebo młode i prężne. Polny 

ptak przeleci po oczach, kłosy rtęciowe dzwonią, 

o ziemio mojej ojczyzny... 

— — — — — — — — — — — —  

jak boli². 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. autor liryku Ranny różą — Wacław Bojarski (1921–1943), polski poeta i prozaik, autor licznych piosenek wojennych. Współzałożyciel i redaktor konspiracyjnego pisma „Sztuka i Naród”. Zmarł wskutek ran odniesionych podczas akcji składania wieńca pod pomnikiem Kopernika, w której brał udział także Gajcy. [przypis edytorski]

2. jak boli — są to również ostatnie słowa przywołanego w dedykacji wiersza Ranny różą Wacława Bojarskiego. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/gajcy-trojglos

Tekst opracowany na podstawie: Z rodu Anhellich. Liryka pokolenia wojennego, oprac. S. Stabro, Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1991.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Utwór powstał w ramach "Planu współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 roku" realizowanego za pośrednictwem MSZ w roku 2014. Zezwala się na dowolne wykorzystanie utworu, pod warunkiem zachowania ww. informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, o posiadaczach praw oraz o "Planie współpracy z Polonią i Polakami za granicą w 2014 r.".

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Katarzyna Dug, Wojciech Kotwica.

Okładka na podstawie: ||-SAM Nasim-||@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.