Konstanty Ildefons Gałczyński

Dwa paszkwile na Kociubińską Hermenegildę

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Dwa paszkwile na Kociubińską Hermenegildę

I

Kociubińska pachnie dorszem,  

Kociubińska Hermenegilda¹ —  

i pisze wiersze coraz gorsze,  

i tych wierszy nikt nie wyda; 

oczywiście, jak dobra babka 

muszę ich słuchać, lecz gdy czyta,  

nagle spada ze stołu karafka 

i noc staje w biegu jak wryta; 

więc ją biję laską po głowie. 

Kociubińską Hermenegildę. 

Ona: cy psyjdzies jutro? powiedz!  

Ja: ze prawdopodobnie psyjdę. 

II

Kociubińska ma dwie torebki, 

a w tych torebkach kompletny chaos, 

więcej: prawdziwy magiczny sklepik,  

bo: i «Kuźnica»², i kakao, 

i dorsz, i «Karenina Anna»³ 

z fotografiami dziewczyn z Bali⁴,  

zżółkły wycinek ze «Skamandra»⁵,  

że «nie będziemy drukowali», 

okładki jakichś książek Roju⁶,  

cztery obrazki prawie święte,  

muszla, Zielona Gęś z «Przekroju»⁷,  

popodkreślana atramentem, 

dwie gumy «z myszką»⁸, dwa ramiączka,  

próbka tapety tajemnicza, 

list Osmańczyka⁹, autograf Wionczka¹⁰ 

i wielki portret Turowicza¹¹. 

Więc ją biję laską po głowie,  

Kociubińską Hermenegildę. 

Ona: cy psyjdzies jutro? powiedz! 

Ja: ze prawdopodobnie psyjdę. 

Pierwodruk: „Odrodzenie” 1946, nr 29.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Hermenegilda Kociubińska — fikcyjna postać groteskowej poetki „hermetyczno-sympatycznej”, występująca w satyrycznych tekstach Gałczyńskiego, m.in. w cyklu miniatur Teatrzyk Zielona Gęś. [przypis edytorski]

2. „Kuźnica” — tygodnik społeczno-literacki, wyd. w latach 1945–1950, początkowo w Łodzi, następnie w Warszawie. [przypis edytorski]

3. Anna Karenina — klasyczna powieść psychologiczna rosyjskiego pisarza Lwa Tołstoja, wyd. 1875–1877. [przypis edytorski]

4. Bali — wyspa w Indonezji, ośrodek kultury i sztuki. [przypis edytorski]

5. „Skamander” — polskie czasopismo literackie, założone przez grupę poetycką o tej samej nazwie, wyd. w latach 1920–1928, a następnie 1935–1939. [przypis edytorski]

6. Rój, właśc. Towarzystwo Wydawnicze „Rój” — największe w okresie międzywojennym wydawnictwo beletrystyki w Polsce, publikujące głównie tanie książki na niskim poziomie edytorskim. [przypis edytorski]

7. Zielona Gęś z „Przekroju” — groteskowe miniatury dramatyczne Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego z cyklu Teatrzyk Zielona Gęś, publikowane na ostatniej stronie tygodnika „Przekrój” w latach 1946–1950. [przypis edytorski]

8. dwie gumy „z myszką” — gumki do ścierania z obrazkiem myszki. [przypis edytorski]

9. Osmańczyk, Edmund (1913–1989) — polski publicysta, dziennikarz, politolog i polityk, wielokrotny poseł na sejm PRL, członek Rady Państwa (1979–1980), senator I kadencji (1989–1991). [przypis edytorski]

10. Wionczek, Mieczysław (1918–1988) — polski dziennikarz, korespondent PAP; opisywał sytuację na Dolnym Śląsku bezpośrednio po zakończeniu działań wojennych, relacjonował proces w Norymberdze oraz amerykańskie doświadczenia z eksplozjami atomowymi na atolu Bikini, publikował m.in. w „Przekroju”, w „Kuźnicy” i „Odrodzeniu”. [przypis edytorski]

11. Turowicz, Jerzy (1912–1999) — polski dziennikarz i publicysta, redaktor naczelny „Tygodnika Powszechnego” (1945–1953 i 1956–1999), katolickiego czasopisma o tematyce społeczno-kulturalnej i politycznej. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-dwa-paszkwile-na-kociubinska-hermenegilde/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Wybór poezji, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1967.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Wojciech Kotwica.

Okładka na podstawie: Krajobraz ze spacerującą parą i półksiężycem / Para spacerująca wśród drzew oliwnych w górzystym krajobrazie z półksiężycem, Vincent Van Gogh (1853–1890), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-01-23.