Konstanty Ildefons Gałczyński

Skumbrie w tomacie

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Skumbrie w tomacie

Stanisławowi Piaseckiemu¹

Raz do gazety «Słowo Niebieskie» 

(skumbrie² w tomacie³ skumbrie w tomacie),  

przyszedł maluśki staruszek z pieskiem.  

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

— Kto pan jest, mów pan, choć pod sekretem⁴!  

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

— Ja jestem król Władysław Łokietek⁵.  

(skumbrie w tomacie pstrąg)  

Siedziałem — mówi — długo w tej grocie,  

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

dłużej nie mogę... skumbrie w tomacie!  

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

Zaraza rośnie świątek i piątek. 

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

Idę na Polskę⁶ robić porządek.  

(skumbrie w tomacie pstrąg)  

Na to naczelny kichnął redaktor 

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

i po namyśle powiada: — Jak to?  

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

Chce pan naprawić błędy systemu?  

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

Był tu już taki dziesięć lat temu.⁷ 

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

Także szlachetny. Strzelał. Nie wyszło.  

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

Krew się polała, a potem wyschło.  

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

— Ach, co pan mówi? — jęknął Łokietek;  

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

łzami w redakcji zalał serwetę.  

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

— Znaczy się, muszę wracać do groty,  

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

czyli że pocierp, mój Władku złoty!  

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

Skumbrie w tomacie, skumbrie w tomacie!  

(skumbrie w tomacie skumbrie w tomacie) 

Chcieliście Polski, no to ją macie!  

(skumbrie w tomacie pstrąg) 

Pierwodruk: „Prosto z mostu” 1936, nr 10.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Piasecki, Stanisław (1900–1941) — publicysta, krytyk literacki, prozaik i działacz polityczny; założyciel i red. naczelny związanego z obozem endecji tygodnika literacko-artystycznego „Prosto z mostu” (1935–1939), w którym wiersz Skumbrie w tomacie ukazał się po raz pierwszy (1936, nr 10). [przypis edytorski]

2. skumbria (daw., z ros. скумбрия) — makrela (łac. Scomber), ryba morska o tłustym mięsie; skumbrie w tomacie: konserwa rybna z makreli w sosie pomidorowym. [przypis edytorski]

3. tomat (daw., rzad., z ros. томат, od fr. sauce tomate) — sos pomidorowy. [przypis edytorski]

4. pod sekretem — prosząc o zachowanie tajemnicy. [przypis edytorski]

5. Władysław I Łokietek (ok. 1260–1333) — książę łęczycki i kujawski, zjednoczył główne księstwa Piastów po okresie rozbicia dzielnicowego, koronowany na króla Polski w 1320; Siedziałem (...) długo w tej grocie: wg legendy Władysław Łokietek, uciekając przed wojskami czeskiego króla Wacława II, na kilka tygodni schronił się w grocie w pobliżu Ojcowa, a życie uratował mu pająk, który zasnuł otwór pajęczyną, czym zmylił pościg; autor połączył tę legendę z legendą o śpiących w tatrzańskiej jaskini rycerzach, którzy zbudzą się do walki, gdy Polska znajdzie się w potrzebie. [przypis edytorski]

6. Idę na Polskę (pot.) — popr.: idę w Polskę. [przypis edytorski]

7. Chce pan naprawić błędy systemu? (...) Był tu już taki dziesięć lat temu (...) Strzelał... — odniesienie do przewrotu majowego (12–15 maja 1926), zbrojnego zamachu stanu dokonanego przez marszałka Józefa Piłsudskiego pod hasłami uzdrowienia sytuacji w kraju powodowanej nieudolnością systemu parlamentarno-demokratycznego; w czasie przewrotu zginęło po obu stronach konfliktu ok. 400 osób, a ok. 1000 zostało rannych. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/galczynski-skumbrie-w-tomacie/

Tekst opracowany na podstawie: Konstanty Ildefons Gałczyński, Wybór poezji, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1967.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Wojciech Kotwica.

Okładka na podstawie: Krajobraz ze spacerującą parą i półksiężycem / Para spacerująca wśród drzew oliwnych w górzystym krajobrazie z półksiężycem, Vincent Van Gogh (1853–1890), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-06-03.