Zuzanna Ginczanka

Przebudzenie

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Przebudzenie

Świat — gęstwa niepojęta i zlepek obrazków 

migotał pytaniami. Tam, w czerwonym blasku 

pożarów nieustannych, czemuż to tak często 

sięgają wojownicy po twarde zwycięstwo? 

Przez wąwozy uliczne płynąc, czemu oto 

zapala się lud gniewem i wzbiera jak potok? 

Czemu smutkiem i grozą zarazem owiana 

przygodna rzeczywistość bez wianka i wiana 

nadchodzi, nic nie wnosząc w pragnące objęcia? 

Przeszłość pełna przypadków jest nie do pojęcia, 

przyszłość w dymnej osłonie jest nie do przejrzenia... 

Na co komu wysiłek naszego tworzenia, 

jeśli nic nie nastąpi? Czoło ściśnij dłonią: 

Czy prawdą jest, że w locie strzępy pierza roniąc 

orły z herbów państwowych jedno i dwugłowe, 

zbrojne w miecz, wyfruwają na drapieżne łowy? 

A pośród gwiazd — rzęsami sztywnymi mrugając —  

tkwi oko Opatrzności. A może to pająk?... 

Oto patrzę, zbudzona z koszmarów i widzeń: 

Z chaosu, roztrącając mgły i tajemnice, 

wyłania się w umyśle świat wielki i prosty: 

metale magnetyczne, roślinne rozrosty 

i czyny bohaterskie. O, różna w przejawach 

materio, która miazgą sycisz i napawasz 

rzecz każdą, sprawę każdą. Lotny ptak nad chmurą 

jak ster prostuje ogon i wygrzewa pióro. 

Wiem: tyś ptakiem, obłokiem i słonecznym ogniem, 

a jeśli mistrz zdumiewa dziełem wiekopomnym, 

ty świecisz mu w umyśle i w sercu się żarzysz; 

a jeśli lud wzburzony wstaje z gniewem w twarzy 

naprzeciw drugiej chmary o napięciu sprzecznym —  

ty iskrą rewolucji rozcinasz powietrze. 

(Z każdego starcia zawsze ruch jak piorun tryska). 

I w sobie ciebie czuję, o, materio bliska, 

co spokrewniasz mnie z ptaków, z obłoków gromadą. 

Zjednoczona ze wszystkim wiersze moje składam 

dla przyjaciół. A oni bawełniane kwiaty 

dla mnie biorą na tkackie ruchliwe warsztaty. 

Zamieniamy uściski. Przed nami widnieje 

morze pełne korali, a za nami — dzieje... 

Gdy słuchamy przeszłości, która jest za nami, 

furkoczą strzały, szczęka wygładzony kamień, 

zgrzyta radio żelazne i stalowe igły, 

huczy pas transmisyjny. Z tych to rzeczy zwykłych 

rośnie drzewo historii. A teraz w oddali 

zielone morze, pełne czerwonych korali, 

pod wrogie nam, pancerne kładzie się okręty. 

Zanim statki ukończą swój kurs rozpoczęty, 

zmienią flagi na nasze. Przeszłość w przyszłość spływa 

i ciągłość łączy wszystkie ze sobą ogniwa. 

O, radości płynąca z rzeczy zrozumiałych! 

O, rwące rzeki białka! O węglowe zwały! 

O, słodyczy poznania! Mgła opada, znika, 

płyną białe strumienie, błyszczy drobna mika 

i drzewa smukłe rosną na lądach odkrytych. 

Patrzę w gwiazdy. Rozumiem. I płonę z zachwytu. 

Lwów 1940

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ginczanka-przebudzenie

Tekst opracowany na podstawie: Wiersze wybrane, Czytelnik, 1953.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Sylwia Budzyńska, Paulina Dubielecka, Urszula Małecka, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Mapa przedstawiająca kierunki natarcia armii niemieckiej na Polskę we wrześniu 1939, autor nieznany, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.