Zuzanna Ginczanka

Rozprawa

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Rozprawa

PANNA:

Barometry pulsują rtęcią. Fale epok biją o granit. 

Izobary¹ barwione cynobrem² pełzną w strefie strzyżonych traw. 

Żony wierne i w pasie wcięte, do niewieścich gotowe spraw, 

pachnidłami suto się maszczą i nieskromny wdziewają aksamit. 

W srebrny oksyd³ północ przetapia rozpaloną rudę zachodu, 

unerwione czułe anteny lunatycznym krążą szeregiem. 

Śpiewam piękne, szumiące zdarzenia, botaniczny rozkwitły Eden⁴, 

wierzchy spraw tryskające kwiatami, rozwichrzone grzywy ogrodów.  

TRYBUNAŁ:

Przemilczasz sprawy ważne dla spraw kwitnących różowo, 

nie mów stygnącym szeptem: «Lew czyha na drodze i miecz». 

Rozdrąż ubitą ziemię, pod ziemią wikła się rzecz, 

poszukaj ssących korzeni pod mchami chmurnych parowów. 

Z lenistwem tępo się tarzasz na pianie rozdętych pierzyn, 

gdy tyle drogi przed tobą i drogi nie sposób skrócić, 

nim świat z wodoru powstały w biały się wodór obróci, 

dzieje swarliwe i wielkie przejdzie ci jeszcze przemierzyć. 

PANNA:

Nie wydawaj na mnie wyroku. Jeszcze przypływ pieni się snami, 

nienawykłe jeszcze mam ręce, żeby w morze rzucić się wpław, 

jeszcze patrzę senna i słaba: fale epok biją o granit, 

fale epok rozkołysane niosą szczątki samotnych naw. 

TRYBUNAŁ:

Amon⁵ dobry, czuły Ozyrys⁶, 

sól kainitów⁷ stężył ci w kości, 

w fosforytach⁸ mocnych cię wyrył, 

w ścisłe przęsła szkielet wymościł — 

żółty Amon, bóg dobrotliwy, 

przeciw fali kazał płynąć; 

jesteś treścią dziejów swarliwych, 

jesteś świata treścią jedyną. 

Płyńże od życia do życia, 

zostawiaj znaki i słowa, 

jak na falujących obwiciach 

z falą się tępą prawować. 

PANNA:

Noce szumią jak muszle, płoną biblijne krzaki, 

wzniosła, surowa Joanna strzyże baranią wełnę. 

O, drogowskazy strzeliste, w czas niepojęte znaki, 

niepochwycone przeczucia, ocknienia przypomnień pełne! 

O, szklane gwiazdy przewodnie, w jelenich polarnych rogach, 

O, znaki, które mi dano, a których pojąć nie umiem! 

Nocny tętent czeremchy⁹ przez rozwalone wrota 

trwoniłam nieroztropnie w płynnych południ poszumie. 

Nie wydawaj na mnie wyroku. Jeszcze znak mnie zmyli niejeden, 

zanim znajdę sprawy korzenne, gęsto mchami skryte od spodu, 

nim porzucę szumiące zdarzenia, botaniczny rozkwitły Eden, 

wierzchy spraw tryskające kwiatami i rozwiane grzywy ogrodów. 

Rok 1936

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. izobara (geogr.) — linia na mapie łącząca punkty o takiej samej wartości ciśnienia atmosferycznego. [przypis edytorski]

2. cynober (miner.) — minerał z gromady siarczków o czerwonym zabarwieniu. [przypis edytorski]

3. oksyd (chem.) — tlenek; por. ang. oxide, fr. oxyde. [przypis edytorski]

4. Eden (bibl.) — rajski ogród. [przypis edytorski]

5. Amon (mit. egip.) — bóg uosabiający powietrze i wiatr. [przypis edytorski]

6. Ozyrys (mit. egip.) — bóg śmierci i życia, Wielki Sędzia umarłych. [przypis edytorski]

7. kainici — członkowie sekty gnostyckiej istniejącej w II wieku, czczący osoby potępiane w Biblii; tu może też: potomkowie Kaina, biblijnego pierwszego zabójcy. [przypis edytorski]

8. fosforyt (geol.) — skała osadowa. [przypis edytorski]

9. czeremcha — krzew lub drzewo z rodziny śliw, o silnie pachnących kwiatach. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/ginczanka-rozprawa

Tekst opracowany na podstawie: Wiersze wybrane, Czytelnik, 1953.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Dubielecka, Urszula Małecka, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Catrin Austin, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.