Bożena Keff

Wieczór Ewy Patło

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Wieczór Ewy Patło

Ewa Patło wychodzi z pracy o piętnastej trzydzieści,  

w uliczce 

mija starszego pana, który 

w ceratowej torbie 

niesie psa z siwą mordą. 

Ewa wchodzi na rondo 

staje jak na obrotowej scenie 

między mijającymi tramwajami i autobusami, 

przechodzącymi ludźmi 

Zaraz po zachodzie słońca 

szosą osiemset osiem mknie 

John Best. Jego 

czterdziestocylindrowy srebrzysty Sakwojaż 

z elektronicznym wtryskiem paliwa 

jest wymoszczony szczelnie jak unoszące się gniazdo 

muzyką płynącą z ośmiu głośników. John 

włącza telewizor i zerkając na ekran widzi: 

Abelokain, leżąc w wysokiej trawie, 

zagłusza dogłębne poczucie rozdwojenia 

rozkoszując się odzyskanym Rajem 

nad którym 

nie powiewa żadna, żadna flaga. 

Tymczasem 

Ewa Patło wychodzi z konferencji prasowej 

(za nią jej genialny agent 

z psem w ceratowej torbie). Dała tam 

do zrozumienia 

że jest fundatorką i pierwszą wyznawczynią 

nowej religioideofilozofii: 

Wsiem! Wsiem! Wsiem! Przynajmniej 

na dziesięć lat. Agent i jego pies 

udaremniają kilkaset zamachów na jej życie. 

Wywożą ją na Antarktydę, ale wrogowie 

zdalnie podłączają do lodów grzejnik. Z potopu 

ratuje ją John Best, jak zawsze nonszalancki 

i bezdennie smutny. 

Tego wieczoru 

zamknęli się w ciasnej odrapanej łazience jakiegoś 

mieszkania. 

Słuchaj, prosi Ewa Patło, moglibyśmy żyć inaczej, 

nie dać się! Ja 

już się dałem, odpowiada jej przyjaciel 

niedoszły kochanek 

zwany dotąd Johnem Best. 

Kiedy Ewa Patło weszła do jego mieszkania 

(rzadko zamieszkiwanego) znalazła go 

zwiniętego na materacu. Spodnie i sweter 

na podłodze, poduszka 

ciśnięta w kąt. On klęcząc opiera głowę o podłogę  

o ścianę 

— nie może. 

Wycie karetki, nad którą krąży zimne pozaplanetarne 

światło 

drzwi z pleksiglasu, szybka windy, okno 

sali szpitalnej 

coraz wyżej zachodzą 

samotnością. 

Od kilku lat nie żyje 

i coraz rzadziej Ewa Patło daje mu zajęcia, miesza go 

w zdarzenia 

które trwają 

lub które projektuje. Cóż, nie są już rówieśnikami. 

Ostatnio 

śnił się jej jako spojrzenie w oczy: 

były niebieskie, bez wymiaru, 

rozjaśniały się od napływającego światła 

aż zostało samo światło, sama dławiąca 

unosząca 

miłość. 

Późnym popołudniem, w domu 

słuchając muzyki 

wyciąga flamastry i papier. Robi rysunki bez planu 

wedle tego, co wypadnie. 

Na pierwszym: 

mała Ewa Patło siedzi na krześle przed lustrem. Matka 

czesząc ją rzecze: 

O dziecko, jakże jesteś 

podobne do wszystkiego, 

lecz najbardziej 

do babki ojca twego. 

Na drugim: 

olbrzymia Ewa Patło 

w kolorach jak pięścią w zęby. Demon 

siedzący na nosku jej buta 

patrząc w górę widzi 

dwa wzgórza piersi, podbródek i rozwiane włosy. Ewa 

pali cygaro 

i strząsając popiół w morze, powiada: 

Jest we mnie o wiele więcej Ewy Patło 

niż czegokolwiek, co istnieje 

i ciągle więcej możliwości 

niż Ewy Patło. 

Na trzecim: 

na scenie połyskującej jak niebieski płomień spirytusu 

Ewa, dzieweczka w białej sukni, którą targa wiatr 

szepcze do swego dziecięcego buta: 

Nigdzie; w całym wszechświecie 

nie ma 

drugiej Ewy Patło ani nic podobnego. 

Co za osamotnienie! Nikt mnie nie poprzedza 

i nikt nie jest w stanie przedłużyć. Co począć? 

— Począć dziecię — 

szepcze babka jej ojca, siedząca 

na widowni. 

Na czwartym: 

Ewa Patło, sama i dorosła, usiłuje włożyć 

swój dziecięcy bucik, który powiada: 

O, bez przesady, jesteśmy 

do wszystkiego podobni, do niczego 

nie jesteśmy podobni. Ta równowaga/ trzyma się na skrajnościach. 

O ósmej ja przychodzę do Ewy Patło. Tego wieczoru 

wydaje mi się, że jest taka 

substancjalna, zawierająca się w sobie, że 

przylega do życia szczelnie, bo spaja ją z nim 

ta właśnie warstwa fikcji, w której żyje. 

— Mnie? Z życiem?! — mówi Ewa Patło, a ja 

przymierzam jej sukienki, swetry i buty 

ale zwłaszcza buty są 

w szczególny sposób 

nie moje.  

Leżąc w łóżku 

Ewa Patło widzi za oknem 

zielony biegający neon i pasek nieba 

jest w tym coś z ozdobnej kraty więzienia, czując ją 

chciałoby się spakować walizki i ruszyć. I chciałaby 

w obronie swojej słabości 

użyć całej ludzkiej siły. I nie wie, co robić 

żeby naprawdę dotknąć swego życia, 

być i poznawać. Można by też, 

myśli, 

wyruszyć w tę praktyczniejszą 

bo niedotykalną, podobno pełną i szczęśliwą przestrzeń 

gdzie nic nie jest rzeczą; 

ale jaka w końcu możliwość odwróci od niej 

to, że jest jedna, osobna, jednokrotna — 

tylko to jedno: jednokrotna 

jest przedziwne i wymaga odwagi, skupienia, pomocy; 

och, pomyślała 

nagle siadając na łóżku, co ze mną będzie! 

Ktoś mógłby wiedzieć 

choćby tyle, że tego wieczoru 

miała na sobie ciemnoróżowy sweter. Ja to wiedziałam. 

1974

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/keff-wieczor-ewy-patlo

Tekst opracowany na podstawie: Bożena Keff, Nie jest gotowy, OPEN Wydawnictwo Naukowe i Literackie, Warszawa 2000.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów autora. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Jan Szejko.

Okładka na podstawie: dion gillard@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.