Jarosław Klejnocki

Elegia na śmierć szczegółów

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Elegia na śmierć szczegółów

Wiersze wybrane

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Elegia na śmierć szczegółów (tom)

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Skały Dover, biel

Na fotografii profil szlachetniejszy niż rozległość 

en face sweter wytarty ulubiona włosieńnica  

podróży nagłe szczęście jak buczenie trzmiela  

ziemia w tle ale jaka ziemia  

Zawieszony między krajami pod niebem  

takim samym choć innym oparty plecami 

o zimną stal kominowej wieży patrzę w górę  

poza kadr na rozbujaną nad nami mewę  

przez chwilę spoglądamy na siebie.  

zatrzymany ruch już teraz na zawsze  

zamieszka w albumie i drzemiący w porcie statek 

o śmiesznej dla nas nazwie„Pride of Sandwich”  

przetrwa tę mewę nieznośny błękit nad zamkiem 

Dover momentalny uśmiech.  

Tylko ponowne czekanie na lekkość  

obietnicę pragnienie tęsknot nową biel.  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Nagle

Maćkowi

Nagle nagle w południe o smutnej godzinie 

wieczornej pół do siódmej rano w nie  

istotnej chwili podnosisz głowę wiatr  

czesze włosy rozwiewa poły płaszcza przylepia 

liście do murów wyłączasz telefon radio światło  

zakręcasz gaz zamykasz brulion szafę barek drzwi  

zapominasz imiona przyjaciół i 

przygodnych znajomych wyrzucasz gazetę 

notatki zaciągasz szorstko kotary gubisz  

klucze i kalendarzyki ironicznie wspominasz.  

Tak wyzwolony gotowy nagle stajesz  

bezradny bez miejsca i czas bez  

miasta oswojonego lasu rzeki a nawet  

szyldów reklam śmietników brudnych  

schodów lub placów.  

Chcesz i nie chcesz stoisz nie bardzo  

ten sam dotknięty lekko dotknięty  

nagle tak nagle jakby nigdy.  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Epigramat III

(Urodziny)

Młodość powraca Przegląda się w lustrze  

Wędruje po uśpionym domu Pochyla się  

nad łóżkami Patrzy na twarze zagląda do 

lodówki i spiżarni Grzebie w szufladach 

Wchodzi niepostrzeżenie do garażu Potem 

na odchodnym głaszcze jeszcze psy a one  

ruszają łapami bo śni im się przyjemność  

Młodość powraca raz do roku w tę jedną  

noc Niezauważona Wspominana Wolna  

Beztroska 

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

***

Panu Robertowi Mielhorskiemu

Te moje miasta one wszystkie  

jak słupy dymu nad polami  

tak stoją mgliste i niepewne  

tak przypomniane w jednej chwili  

A żadne z nich nie Jeruzalem  

a każde w sopel zastygnięte  

i omotane w pajęczyny jak  

w przezroczystym kloszu zwłoki  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Kraków, mgła

Zanim podejdziesz do okna przywitać  

się z dniem zanim czajnik obwieści  

swą wieczną gotowość zanim weźmiesz  

gazetę długopis lub może zanim rynna  

odśpiewa żelazną pobudkę jeszcze stoisz  

odkryty bezbronny jak mgła nim pochłonie  

ją ogień zimnego poranka.  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

***

Robertowi

O’Harystyczna bydgoska Wenecja Łopocze  

na wietrze bielizna Dzieci patrzą na nas  

zza rzeki Młyny stoją ciche Tylko chrzęst  

żwiru pod stopami Tylko muzyka z dalekich  

młodzieżowych pubów Idzie wieczór Spacer  

Wracamy do siebie Ten który prowadzi nas  

raczej milczy  

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

***

W tym przestrzennym trójkącie: księżyc 

przełęcz las dla nas nie ma miejsca 

choć stoimy wzruszeni Niedawno szliśmy  

przez czerwoną ziemię Przez błoto Wśród  

mokrych traw wypatrujących tropów Szliśmy  

zboczem Pilnując słońca Pilnując  

kierunków Teraz czekamy na burzę  

zapowiedzianą ulewę Jutro wejdziemy  

w nią 

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Pośpiech

Nie bardzo rozumiem nie bardzo ale przeczuwam  

galop kurzu pęd światła spadającą gilotynę  

mroku szybkobieżne pociągi atomów zbyt  

mrugające oczy bijące serca nieustanne kroki.  

Majestatyczna planeta niewzruszone słońce dookoła  

muzyka fatamorgany rzeczy zanim przerwę jego  

życie pająk jeszcze trwa zasłuchany. 

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Okno

Dla Jacka

Zaraz za skarpą ogródki działkowe Jesienią  

albo którejś z tych słotnych zim (tak ich wiele  

ostatnio nawiedza moją równinę) widać tylko  

odcienie szarości Dalej wyspy blokowisk  

Czasami pieści je słońce i wtedy można  

patrzeć bez końca Dumna elektrociepłownia  

pod wieczór lśni światłami jakby chciała  

udowodnić że żyje i oddycha Trochę nijakich  

pól a w przejrzyste dni Wisła — cienka  

srebrzysta kreska na skraju widzenia  

Jeśli warto w ogóle wyglądać to dla  

obłoków na wysokim niebie Dla wiatru udowadniającego swe istnienie lekkimi  

ruchami drzew Jeśli w ogóle warto —  

to dla pracy twoich oczu One mówią: 

Nie nasycisz się a twoje okno nie pokazuje  

świata Nie zapominaj się  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Dywan liści Jesień Po kostki w zgniliźnie  

Dęby stoją wysoko Wysoko Mała mżawka  

Krople Mgła Ciemno To tylko jesień Tylko zwykła zmiana sezonów Tylko  

zwykła zmiana czasu (godzina do tyłu albo do przodu Kto pojmuje?)  

Ból po lewej stronie brzucha Cisza Dzieci  

na huśtawce Niebo ołowiane ponad mgłą  

(przejaśnienia) Tu właśnie lecz nie tutaj Gdzie  

indziej  

Nie gdzie indziej ale właśnie w tym  

miejscu W tym czasie W tej mgle Obok tych  

dębów Bez rozumienia Z grabkami w dłoni  

Zatrzymany  

Tu jest tu i nie ma żadnego indziej  

Mżawka w deszcz Ciemność w mrok Obecność  

w nieobecność Szyba w lustro Twarz w odbicie  

(dźwięk w ciszę kolor w szarość woda w lód)  

Kości w proch  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Epigramat sprawozdawczy

Nie będę mówił wprost choć mógłbym Ale  

po co Nie będę łasił się wyrazem zdaniem  

wielokropkiem Nie interesują mnie: barwność  

przerzutnie logaedy genetliakony protozeugma  

synafie telestychy ekfrazy (wystarczy?) Dlatego  

kończę Jest świat poza brudnym hotelem Poza płaczem  

kochanków Poza labiryntem mowy Choćby zdawało się że  

w niej tkwi ostateczność Nie W niej tkwi zadufanie  

Jeśli otwierasz usta niech to będzie ostrze Klin  

Diament w wiecznej wędrówce po szybie Rysa jak  

rana zadana włócznią pod żebro Skarga jak ta  

na wzgórzu Tak ma być Jestem obok Nie po  

to naciskam klawisz by prosić o litość  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Ten, który ilustruje

Kiedy dzień przechodzi w wieczór gwiazdy ledwo 

widoczne i coraz trudniej podpatrywać bawiące się 

dzieci nad stawem łabędzie pływają dostojnie stara 

kobieta wraca z działki niesie kosz ciężki aż się 

ugina. Winda pracuje z mozołem trzaskają drzwi na korytarzu chłopiec 

zbiega ze schodów trzymając książkę coraz głośniej krzyczą 

telewizory i coraz wyraźniej słychać wiatr za oknem znikają ludzie z 

ulic i smutno smutno w domu. Rośnie fala dźwięków i nagle opada. 

ściany odbijają mnie jak piłeczkę pingpongową milcząc już całkiem 

ciemno jakbym przestał widzieć rozpoznawać rzeczy już cicho jakbym 

stracił uszy. Ten który ilustruje cofa swoją dłoń, lecę spadam. 

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Hektor

Właśnie przestałem uciekać Odwracam się by  

stanąć twarzą w twarz z tym prawie nieśmiertelnym  

Przegram Już to wiem Już jestem pewien Bezlitosna  

kamera portretuje świadectwa mego strachu Drobne  

a jednak widoczne Operator wykazał się kunsztem  

Więc: lekko zwiędłe usta tik w newralgicznym miejscu  

gdzie policzek styka się z okiem (powiedz krtani i powiedz powiece) 

Brak przecinka tam gdzie powinien być Jest mój miecz  

przeciw jego Nie wygram tej walki Stając do niej wiem  

tylko że bronię się przed upadkiem Gwizdami upokorzenia  

Aplauzem niechęci Tobie który mnie słyszysz mówię: jest coś  

więcej niż moje życie Choć przecież je lubię Tak Uwierz  

A jeśli nie umiesz — (powiedz to krtani i powiedz powiece) 

Już teraz Zaraz Już 

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Ten Years After

Znów stoi na tym moście z którego widać  

Wysoki Zamek Był tu tak dawno temu (tak  

niedawno) Wtedy zdawało się: kondotier  

gotowy służyć pod jakimkolwiek sztandarem  

(kto pierwszy przybędzie z ofertą ten lepszy) 

Teraz z walkmanem Puszką piwa (Love like a  

Man szumi piosenka i głowę owija mu dzwoni) 

Co się stało Cóż się wydarzyło Tych kilka lat  

Trochę zrogowaciałego naskórka Strzępki paznokci  

pozostawione na dywanach przechodnich pokoi  

A teraz jedzie maleńką kolejką po zboczu  

Rozświetlone wzgórze przymila się Słychać  

okrzyki zachwytu Brawa I ach, ta radość 

O miasto z obcego języka Zaraz za granicą  

Wciąż suną nad nim obłoki (Praga; wszystko  

się zmieniło) Dlaczego w chwili podziwu  

nienawidzi siebie Rozpatruje Zapada się  

w sobie Niepotrzebnie Przecież wie: należy  

pod prysznicem co dzień zmieniać skórę Wy- 

larwiać się Zapomnieć że to Mortal Kombat  

(małe figurki, skazane) Że nie dano zbyt  

wielu możliwości (A jednak rozczarowanie) 

Ta gwiazda spada jeszcze powtarza w myślach  

(Zamiast ust — zardzewiały zamek błyskawiczny)  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Anamneza

Oślepiony Po omacku zgaduję kształty rzeczy  

Jeszcze jedna mokra jesień To na co czekam  

nie ziściło się Nie szkodzi Uparcie powtarzam  

mantrę izolacji Żyję w niszy W pustelni Przy  

zatrutej studni 

Ogłuszony W wielkiej ciszy wędruję pamięcią  

Na pewno nic się nie skończyło Muszą jeździć  

pociągi Pełzać gąsienice Ludzie wciąż mówią  

«kocham cię» Miasta szumią obojętne Trwam  

zastygły w poście 

Oniemiały Jak pusto Czemu taka cena Jej  

dłonie zapomniane (usta już zamkniona) 

To koniec Brak potrzeby Brak uzasadnienia  

Boję się Bezruch jest jak robak Nic go nie  

Powstrzyma (Wciąż rosną mi paznokcie) 

Ziemia Piasek Glina  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Tren

Żegnaj akacjo, siostro. To nasze rozstanie  

jest jak daleka podróż do krain nieznanych. 

Jak wygląda raj drzew? Nikt w nim nie słyszał 

o zębatej stali, deszcz zawsze przychodzi w  

porę, słońce łaskawie pieści was ciepłem? A  

co ze mną? Jest tam miejsce dla mnie? Byłem  

przecież tylko nieuważnym przechodniem. 

Zapewne kilka razy dotknąłem cię, chciałbym  

wierzyć, że z czułością. Jak mnie widziałaś,  

powiedz. Wiem, już za późno. Teraz tylko mogę  

wspominać nasze przelotne spotkania. Twój cień,  

twoje delikatne liście. Twoją obecność, teraz nagle  

zabraną. Wydałem na ciebie wyrok, jak lekarz, który  

wie, że inaczej nie można. A jednak nie umie pogodzić  

się z tym. Jednak będzie trzeba. Bo dziś ja ciebie żegnam,  

a kiedyś brat nasz dąb, ten za oknem, pożegna mnie. Zapewne  

też, dajcie im długie piękne życie, pożegna nasze córki. Być  

może tak właśnie być powinno. Ktoś to zaprojektował,  

wpisał nas w ten porządek. Wszystkich. Mnie i ciebie, siostro. 

(jeśli nawet tkwi we mnie bunt to nie ma zapalnika)  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

***

cieniom N.

Zwierzęta odchodzą Wstępują  

w hades mokrej ziemi Żegnane  

krzyżowym ruchem łopaty W  

potopie z nieba w zapamiętaniu  

kopiącego 

Nie wszystek umrzemy mówią  

ich ciała Dopóki żyć będą pamiętający  

A potem kiedy także ich zabraknie  

Znikniemy już na zawsze W implozji  

grzebiącej drzewa i narody W ciepłej  

niecce nicości 

Zapadną się słońca i gwiazdy i nadzieja  

i miłość Pozostanie tylko powłoka Sucha  

skóra węża zjadającego swój ogon  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

***

Śnieg po kolana Zamieć Z szuflą  

w rękach odgarniam biały chaos  

A jednak czegoś mi tu brakuje  

Pomiędzy manną płatków  

tłustych niemalże mięsnych  

w zimnej poświacie księżyca  

czując pot na karku na plecach  

za uszami (on przywołuje doczesność,  

każe pamiętać o teraz) 

Przystaję nagle dotknięty  

jakby ta noc miała ręce  

I tak bezbronny jak gdyby  

pozbawiony skóry Wydany  

na łup Zdradzony Choć nie  

wiem kto lub co jest zdrajcą  

Więc szuflą śnieg zagarniając  

Szybciej i szybciej wbrew mięśniom  

protestujących bólem Zagłuszając  

ból inny Z głębokości Ten który  

przypomina że wszystko ma swoje  

granice Że ciało można wyćwiczyć  

Spinając dziś i zawsze  

na moment  

Bo śnieg jeśli tylko zechce  

pokryje całość zasypie zawieje  

I pozostawi nas niemych  

Z szuflą bezradną na pokaz  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Aporia

Inaczej: aversio. Może przyjąć formę napomnienia — admonitio. Otwartej nagany — obiurgatio. 

Przestrogi lub groźby — comminatio. Przekleństwa — exsecratio.  

Oskarżeń, będących odpowiedzią 

na zarzuty przeciwników — recrimatio. Prośby o przychylność i  

pomoc — deprecatio. Zachęty do działań i zachowań — adhortatio.  

Odwołania do opinii i osądu słuchaczy — communicatio.  

Ujawnienia własnych wahań i rozterek — dubitatio, inaczej aporia  

właśnie. Usprawiedliwienia własnego stanowiska — praemunitio.  

Wyrażenia pragnień — optatio. Złożenia obietnic — pollicitatio.  

Wszystko po to, by — tak naprawdę — wykrzyczeć siebie. 

A jednak bez sensu — rysa na skórze świata i tak niedostępna. 

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Epigramat konfesyjny

dla Andrzeja

Mowa ma być prosta jak faktura VAT Nabyto zapłacono 

i jeszcze ten podatek Owieczka dla smoka Tak tak  

Co zwykłe bywa najtrudniejsze Więc najpierw monolog  

na wietrze A potem długie milczenie Piszę do  

Ciebie siedząc przy oknie Błystka samolotu niknie  

pozostawiając smugę Dowód obecności Dialog  

w radiu lub telewizji: «Koniec świata nastąpi 

o 23. 59, 31 grudnia 1999 roku». «Ale według  

jakiego czasu? W której strefie czasowej  

mieszka Bóg? » Myślę o wyprawie do wnętrza  

ziemi skoro już umiemy się od niej odrywać  

Znów dopada mnie drzemka Dziś żadnych nowych  

lektur żadnych kontemplacji Ach kalectwo rozumu  

Banał wyobraźni Jesteśmy wodą czasu Lecz Ty  

to wiesz najlepiej. 

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Elegia na śmierć szczegółów

dla D.S

Kto chce mówić mową proroków niech porzuci  

zbędne wezwania Niech zamknie oczy i uwierzy  

że wszystkie przedmioty zasnęły Niech wezwie  

wszystkie siły na swoją obronę Niech pożegna się  

ze sztućcami Refleksami światła na  

krawędzi lustra Ledwie widocznymi  

zmarszczkami na twarzy tej która mu sprzyja  

Odpryskami lakieru na skórze swojego auta  

Niech wybaczy tymczasowość kryształkom soli 

i cukru Pajęczynom i zbitkom kurzu Niech  

przygryzie język by nie wprawiał się w ruch  

Niech nie wierzy w prawdę ścięgien i nad —  

garstków Kto chce mówić mową proroków musi  

liczyć się z tym że się myli I że na nic  

poszło jego życie  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

***

Tej nocy przyszło wszystko: ból zarzynanych  

zwierząt palonych żywcem ciał dziecięcych  

utopiony krzyk pożartych przez tsunami  

męczarnie tych co pod kroplówkami  

milczenie zasypanych w lawinach rozwarte  

oczy samobójców płacz narodzonych  

bezdenna nuda starców w domach opieki  

Obudzony odkryłeś: jakoś żyjesz  

Ale jak sobie poradzić Jak unieść ten ciężar  

Dzień staje się wybawieniem Sen. podróżą  

do kresu nocy Nie ma ucieczki Nie ma  

usprawiedliwienia A jednak jakoś żyjesz  

(Ale na krawędzi Na kurczącym się skrawku)  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Epigramat IV

Ostatnia noc października Ćma  

nieświadoma końca dobija się  

do światła Łopocze u szyby  

jak żywy jeszcze liść To nie  

światło to ekran komputera  

Nie ona jedna się myli  

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Second hand

Drugą ręką szamocząc się  

nieudolnie przyszywam  

guzik Ostre światło razi  

mnie Mam wrażenie że  

to już było Wielka  

kserokopiarka pracuje  

bez wytchnienia  

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

I. Ciemna zasłona, mętne zwierciadło

Invisible Mr. Hyde

Dla Darka

Właściwie już nie mieszkam tu Odszedłem 

Odwróciłem się Czasem tylko spotykam siebie  

tamtego na ulicy Zazwyczaj wtedy biegnie:  

spóźniony umówiony Przyglądam się sobie z  

rozbawieniem Być niewidzialnym to spora  

uciecha Lubię wracać nocą Kiedy tamten ja  

zasypia siadam na progu łóżka Przyglądam  

się Wtedy jemu śni się anioł o przezroczystych  

skrzydłach Biedny Kiedy zamykam oczy on we  

śnie leci Lekki swobodny I tak to wygląda  

Ja jestem Nikt On już blisko mnie Kiedy  

chwyta kartkę otwierają mi się rany na  

dłoniach To nie boli Jestem wyrozumiały 

i cierpliwy Zazdroszczę mu niewiedzy  

Podziwiam jego nadzieję  

II. Zaprzysiężony

II. Zaprzysiężony

II. Zaprzysiężony

Zaprzysiężony

Kasi

Prowadzę cię za rękę przez ten dziwny tunel  

zegarki fosforyzują ponad ustami para malutkie  

krople skapują na nasze ciemne twarze trzymam  

cię mocno mocno a tam nasze miasto świeci  

jak jubileuszowy tort.  

Zobacz szepczę cicho choć śpisz i tak nie  

słyszysz mój wskazujący palec dotyka twoich rzęs  

cóż mogę cóż ja mogę znowu nadejdzie świt  

zamkniemy się w swych ciałach na jeszcze jeden  

dzień. Smutne pąki osamotnione rośliny.  

Prowadzę cię za rękę i zbyt się może boję zbyt  

rzadko odwracam głowę choć przecież mi nie  

znikniesz wybacz tak szybko płyną rzeki taki  

kruchy pada śnieg i co za siła tkwi w mięśniach  

rozszarpujących powietrze cóż za rozmarzona  

niebieskość żegluje ponad nami.  

II. Zaprzysiężony

Spojrzenie, znaki

Kasi

Oglądam zdjęcia z wyprawy zwłaszcza tę  

jedną fotografię patrzy z niej piękna  

kobieca twarz ilu spojrzy powie cóż  

za szkoda że nigdy nie spotkały się nasze drogi  

ręce nasze nigdy nie dotarły do siebie. 

Za jej głową rozmazane oddalenie ale  

widać błysk okien pysk samochodu gałąź  

jak bukiet elipsę słomkowego kapelusza  

przestrzeń placu senną pustkę popołudnia. 

Co chcesz mi powiedzieć choć twoje rozchylone  

usta właśnie łamią swój zwykły kształt jakbyś 

zrezygnowała z mowy ale oczy uważne  

wiedzą więcej niż dojrzę w nich wiedzy. 

Przepowiadasz mój los a jeśli tak  

jakie chmury jakie słońce jaka droga  

ile goryczy ile uśmiechów ile snu  

zbyt niespokojnego dla odpoczynku ile  

ile jak jak pytania milczenie pytania.  

II. Zaprzysiężony

Epigramat urodzinowy

Kasi

Mapa światła na ścianie. Delta pękającego tynku.  

Rozgrzana do czerwoności fajka prawie jak wieczny  

ognik. Tak, to jest sprzysiężenie. Tajne i 

wymowne. Tak, to jest łódź szaleńców na wezbranej  

wodzie. Tak, to jest kolec pod skórą, to jest  

kompres na czole. To jest pierzyna obłoków nad  

naszym małym światem. Mieszkamy w kropli wody,  

nie mamy nawet pieca. Mamy za to szafę na nasze  

ciemne troski. Nie jest ich zbyt wiele, lecz  

jakieś przecież są. Nasz dom — na kurzej nóżce  

czasu. Nasz śmiech — naprzeciw dniom.  

II. Zaprzysiężony

Vermeer maluje*

Kasi

Ach jakże zazdroszczą twoje przyjaciółki  

sam pan Vermeer maluje cię w jasnej pracowni  

pełnej dziwnych sprzętów więc znosisz niewygody:  

tyle godzin w tej samej pozie pod ogromną mapą  

siedemnastu prowincji w milczeniu z fanfarą ciężką  

książką i uwierającym wieńcem na skroni. Żałujesz  

tylko że nie pozwolą ci zatrzymać tej pięknej  

szaty z błękitu ale nie martw się jest już  

twoja na zawsze aż do końca świata. 

I już miliony oczu będą patrzeć na ciebie  

w zachwycie obojętnie z roztargnieniem w  

zniecierpliwieniu z tęsknotą miłością. Jeszcze 

o tym nie wiesz lecz przecież przecież przeczuwasz  

przymknąwszy nieśmiało oczy zdziwiona dziewczynko. 

Cóż za spokój cóż za niewinność choć tyle  

nadejdzie słyszę huczące maszyny łoskot  

wybuchów widzę otwarte do krzyku usta eksplodują  

wzgórza kosmos oddala się coraz bardziej rozpadają  

się kraje płonie mapa ginie gdzieś pamięć czernieją płótna. 

Ale ciebie nie dotyka zimno jesteś wolna więc jaka  

zazdrość jakie zachwycenie. Vermeer maluje; chrzęści  

piasek w trybach zegarów. 

*wg. »Atelier»*

II. Zaprzysiężony

***

dla K. znów

160 km/h W każdej sekundzie za  

pan brat z katastrofą Cmentarz  

owadów na szybie Magia reflektorów  

Jak w otwarciu stoi przestrzeń Czasem  

obce czerwone iskry obecności Rzadko  

przesunie się cień Ona drzemie na  

przednim siedzeniu Przykuta pasem  

osłonięta snem Wiozę sen rozproszony  

jak w narkozie Wiozę zatrzymaną myśl  

Wiozę miłość w letargu Wiozę  

nieistnienie Wielkie światła  

miast za nami przed nami Na  

razie zanim wzejdzie księżyc  

jeszcze wciąż ciemno  

II. Zaprzysiężony

Nusfjord, lofoty — atlantyk za progiem

Kasi

Jedyna knajpa w mieście. Stare przeboje Dire Straits.  

Woda jest tu jak czas — zbiera się w sobie jakby  

chciała wejść do domów ostatecznie i nieodwołalnie  

Gdzie kończy się radość a gdzie zaczyna? Jedyne czego  

na razie nie utraciłem to sztuka zapamiętywania  

szczegółów. (Dla ciebie wszystko dla ciebie czy  

umiesz to docenić). Kłótnia na skraju drogi. Kamyki  

rzucane w ciemność. Kłopoty z precyzją kłopoty z  

dotarciem. Pielęgnujemy swą odmienność. Krew tężeje  

wbrew widokom. (Gdziekolwiek rzuci nami wracamy do  

tego co pozostawione). Zatoka otacza nas. Szczyty  

wprost z morza. (Stoimy u zwieńczenia). Oto dno  

raju. W saku. W oblężeniu. Słońce schodzi ku granicy.  

Więzienie skąpych traw. Bardzo samotne kutry.  

Wreszcie: otwarcie. (I żywy stąd nie wyjdzie nikt).  

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

II. Zaprzysiężony

Beatrycze

Kasi

Jest wyśnioną a jednak cielesną  

Stąpa po ziemi ale z głową w niebie  

Z atomów jej kibić z eterii spojrzenie  

Czołem pod chmurami piętą w piachu  

Rozdwojona? Nieprawda! Z dwóch wrogich  

pierwiastków złożona na przekór Dopełnienie  

przeciwieństw Zgoda sprzecznych żywiołów  

Bractwo ognia i wody Węgla i pary  

Zanim zamkną się odrzwia uśmiecha się 

Z tym uśmiechem w pamięci chciałby pójść dalej  

Wszelako na rozstajach Na lewo bądź w prawo Bez  

przewodnika Pani moja Duszyczko Skóro bez skazy  

Piersi mleczna nabrzmiała Chwilo rąk spotkania na  

łożu boleści kiedy dziecko wychyla głowę ku nicości  

Ty pod maską tlenową fanfary fanfary KTG jak asdic  

USG niczym sonar Wtedy razem Jak taran Jakby wejście  

zrzuciło swój okrutny napis (by porzucić nadzieję) 

(Nie wstąpię samotnie w zimne Niebo? )  

II. Zaprzysiężony

Droga na Zamek Ujazdowski

Kasi

W taksówce Korek Neony za mokrą szybą  

Kolory walczą z szarością i doprawdy nie  

wiadomo kto tu jest zwycięzcą Patrzę na  

ocalałe z zagłady kamienice Żywnego  

Puławska Plac Unii Lubelskiej Tyle zamarłej  

śmierci w piwnicach Tyle gruzu pod  

fundamentami (żyjemy szybciej niż jadą  

samochody) Wtorkowe popołudnie Azyl  

tymczasowości Moja ukochana ślęczy nad  

komputerem A ja oddaję się grzecznym  

rozmowom o niczym i o wszystkim  

Niewiele z tego wyniknie Tymczasem  

patrzę (Lubisz patrzeć Cały jesteś wzrokiem) 

Moja ukochana bawi w innych miejscach  

Wrócimy do siebie wieczorem  

Późnym wieczorem kiedy smukłe kolumny 

dymu z elektrociepłowni rosną na przekór  

depresji rozciągającej się nad krajem Krajem  

spełnienia i nie zrealizowanych marzeń  

Ranna godzina przyniesie nam pośpiech  

Dobrotliwy azyl (Żyjemy na bezdrożach) 

W gazecie znajdujemy uspakajające  

pozory A potem już tylko metro Sterylne czyste  

metro jak nie z tego świata Tyle nadziei w  

zamkniętych korytarzach Tyle rozpaczy  

w pędzących wagonach 

II. Zaprzysiężony

Plac Unii

Kasi

Znów to ulubione miejsce Małe wieżowce które  

mogłyby stać na peryferyjnych ulicach Manhattanu  

To ten niewielki stary świat I my w nim pomniejszeni  

jak w trzeciorzędnym komiksie W zaintrygowaniu  

szczęśliwi Niech i tak będzie Goniąc za spełnieniem  

w każdym z gestów W każdej chwili gotowi na  

skinienie losu 

Moja ukochana stąpa na palcach pośród żarzących się  

węgli Ona wie jak zaskarbić sobie życzliwość ludzi  

bogów i zwierząt Ona wie Kroczy pewnie wśród mgieł  

Idzie przez ciemny pokój Wiedzie ją instynkt Niewidoczna  

pewna dłoń 

A teraz ten plac Samochody suną ku nieznanym lądowiskom  

Wszyscy zapętleni znają swój cel Każdy niepewny przystaje  

na rozstajach 

(A on tylko patrzy: niskie chmury przysiadają na gniazdach  

gzymsów Mżawka całunem opatula strychy Intrygują go wielkie  

budowy Światła dźwigów ruch niewidoczne pieniądze i ludzki  

pot przemieniony w konstrukcje pełne żelaza stali i nadziei  

On sam nie bardzo wie co ma z sobą począć jak począć siebie  

Czerwono-żółte tramwaje mijają się na zakręcie W Supersamie  

nie milknie gwar i czyjeś usta właśnie otwierają się na spotkanie 

kolejnego hamburgera) 

Moja ukochana rozumie więcej niż ja Nie dba i nie ufa- 

oto jej doktryna Nie zadaje pytań I nie szuka przyczyn  

Dostrzega piękno i pomija małość Dzwony grają na jej  

Chwałę 

Plac Unii Ale unie zostały zerwane Teraz: domy ruszają  

po okręgu ronda Więc w środku karuzeli W oku ruletki  

(Bez złudzeń) Moja gwiazda wciąż wiruje  

II. Zaprzysiężony

Bastion

Stadko gołębi nad działkami przelotny uśmiech autobusu kurz wirujący w snopie światła gwóźdź co napina sztuczne mięśnie niepewna ostrość przewidzenia niepewna zgoda i wahanie poszukiwanie w kartotekach tych znanych twarzy co już zawsze zaludniać będą tylko fiszki i przedpołudnie mokre krótkie kiedy powiedzieliście sobie więcej niż mogła unieść wasza zdrada, już widać zgubny wał ulicy, tam ostateczne padło słowo tam pierwszy raz poczułeś winę jasną jak neon ponad głową, wciąż jeszcze mieszka pod powieką, trwalszy niż twierdze chmur niż kropla, a przecież tyle przeszło godzin i tyle niewidocznych śmierci otarło się o twoje włosy a ty wciąż widzisz patrzysz patrzysz; gołębie w wirującym skręcie autobus machający drzwiami, to na pamiątkę pożegnanie i światło głodnie szukające ten gwóźdź sekundę przed upadkiem tamto spotkanie tamta chwila jak koniec świata kres bez granic przeczucie ciężkie barwa szczegół paznokcie wbite w skórę brzeszczot na nowe mgnienie czyhający i twoja ufność w niespełnienie i twoja radość bez oddechu. Tyle się jeszcze stanie.  

II. Zaprzysiężony

Migoce i błyska

Zdradliwy prąd żarówka gaśnie pod naporem nieznanych elektrycznych wichrów cienie rosną rosną jadowicie na przygaszonej pastelowej ścianie. Jakby w zastępstwie tuż ponad drzewami eksplozja gromu i strzały błyskawic. W lustrze dostrzegam przez sekundę twarz. Ponowne spięcie a w jego trwaniu jak na dłoni kraj: wieże pałaców krzyże kościołów i smutny pies obok krzaku bzu. A potem tylko ciemna lampa porozkładane książki listy nagłe kanty ostrych barw. Znowu wybucha światło: w jego blasku twarze ulice morza kontynenty świat.  

II. Zaprzysiężony

Biblioteka, dziewiąta rano

Drzemiące koralowce książek dystyngowane mlaskanie kserografu wibrują ciała kamertony mięśni pochylone żagle głów a tam miasto rogata dusza inne światy radio gra z oddali kobieta zamyka okno. 

Melancholio ciszy gdzie twoja ojczyzna — w moim wzroku w literze w zastygnięciu gołąb przekrzywia łebek ogląda nas z zewnątrz rozbawiony dziewczyna poprawia warkocz nie wiadomo czemu patrzymy na siebie. 

Jesteśmy tutaj, wiem, jednak moja ręka sięga ku dalekim lądom sennie rozpięty dotykam krawędzi Apalachów kartki atlasu szeleszczą jak ostry na wietrze i czas chyba stoi chociaż biegną wskazówki jeziora skrzą się lasy dymią o świcie z małego dworca rusza parowóz z chrzęstem pracują maszyny prędkie kroki gesty prośby skargi bólu wszystko to jest, tak, nieuniknione czeka napręża mięśnie.  

II. Zaprzysiężony

Przez sen

Gdańsk: już raz tu umierałem któregoś 

pierwszego września na ławce pod pomnikiem  

młodzi żołnierze o świcie sprzątali tablicę 

i znicze a ja umierałem na tym wąskim cyplu  

otoczony przez puste butelki zeppeliny gazet  

przebudzony w nagłym świście wiatru oddalony.  

Prom buczał w kanale kino Leningrad grało  

«Czas Apokalipsy» Długi Targ pobrzmiewał  

«Whole lotta love»z otwartego okna na  

piętrze. Ale sen trwał: szły karne bataliony  

łopotała flaga nad stocznią siny dym niósł  

okrzyki nad tłumem i mały Oskar przeraźliwie  

krzyczał szyby pękały żydowskie dziecko  

znikało w tunelu. Było gorąco parzył piasek  

na plaży brakowało tchu samoloty wisiały  

sennie na niebie. To tylko historia mówiłem  

sobie tylko historia przechodzi przez moje  

ciało jak dreszcz nienawykłe ciało jak gorączka  

majak jak bagnet tylko słowa wdzierają się w  

sen tylko pragnienie rodzi tę suchość w gardle  

tylko stalówka skrzypi gdy przyszło pisać list.  

II. Zaprzysiężony

Florencja, 21.06.1527

Moja gwiazda przecina ciemność sekundowym  

lotem. Spisuję ostatnie rady dla ciebie  

Książę. W istocie pogardzam tobą tak jak  

ty mną choć to ja zostanę a ty przeminiesz  

zostanę choćby za cenę przekleństw i z  

laurem hańby na twardych skroniach.  

Moja ironia wynika z wiedzy zamieniłbym  

ją natychmiast na wiarę nadzieję miłość. 

Znów mi nie wierzysz widzisz tylko dłoń  

sięgającą do skarbca ale o tak moją religią  

jest prakseologia głoszę ją nie wierząc 

tęsknię za czymś innym lecz już za późno.  

Żegnam cię Książę który jesteś być może 

istnieją piękno i dobro ja zostawiam  

ci zapis twych szaleństw możesz je nazwać  

metodą. Nawet teraz nudzisz mnie zawsze  

niedouczony zapominający a przecież  

płonęły stosy leciały głowy ostrzono noże.  

Wiem sam przygotowywałem swój upadek  

moje Miasto wygnało mnie ale wybaczyłem  

kreśliłem twoje prawa pamiętając że ziemia  

nie jest podległa lekceważyłem wszystko  

co budziło mój podziw ale wobec lustra  

zrzucałem maskę. Być może Bóg to widział. 

II. Zaprzysiężony

***

dla***; oczywiście

Rzymu nie ma jest popiół jest  

książka cieniutka małe życie jest  

prośba jest słaba modlitwa 

i wytchnienia też nie ma jest  

kwiatek w doniczce jest kaszel  

paznokieć niebieski i nitka jest  

obłok nad lasem jest szklanka  

pęknięta jest ach Rzym niewzruszony  

co rośnie pomału a popiół pochłania  

twoje zwinne ciało.  

II. Zaprzysiężony

Epigramat pokorny

Panu Adamowi Zagajewskiemu

Jak stary bocian znoszę resztki  

źdźbło słomy kawałek paznokcia  

zwiędły fragment skóry Ale też  

jakieś grafomańskie skrawki Ostatnie  

minuty snów pierwsze sekundy świtu  

Wszystkie sprzeczki (stoję bezradny  

wobec uzasadnionych zarzutów) 

Chwile niepewności (wtedy twardnieje  

język czernieje podniebienie) Z nich  

buduję Bramę ostatni Przyczółek  

(zaprawdę jesteśmy gośćmi  

kruche apartamenty) Piruety  

na mokradłach Slalomy po  

falochronie (wiatr wiatr) 

Uginam się aby zwyciężyć 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

II. Zaprzysiężony

Splügen, stacja benzynowa

Jerzemu Sosnowskiemu

Nieprawda, można zapomnieć. Nie trzeba się łudzić  

Nad naszymi głowami mgły biorą w posiadanie ostre  

stoki, żleby i tę małą wysepkę szkła, jarzeniówek,  

neonów. Czerwień zachodu i granat wieczoru. Obojętność  

zmotoryzowanych wędrowców, obojętność naszych spojrzeń. 

Cicha przełęcz, cichy las. Światła w dole, światła  

w górze. Milczymy, patrząc jak to puste piękno  

obejmuje nas przerażająco delikatnie. Wszystko  

co będzie uśmiecha się do nas: kpiąco, litościwie,  

wyrozumiale. 

Możesz zapomnieć, tak naprawdę niewiele trzeba: zawrzyj  

aksamitne małżeństwo ze światem, codziennie dotykaj  

sprzętów, nie myśl o ogniu, wystrzegaj się płomienia,  

zanurzaj dłonie w ziemi, zamykaj drzwi za sobą. 

II. Zaprzysiężony

Allenstein, pochmurno

W dniu w którym umarł Babcia opowiadała nam 

o mieście ich dzieciństwa To był bardzo ważny  

dzień kiedy poszli pierwszy raz ze sobą Jej ojciec  

ubrany odświętnie udał się popołudniem na  

odczyt A oni czmychnęli i tyle Wracając  

zobaczyli tego ważnego jegomościa «Literata»  

jak powiadał smakując słowo Ojciec Taki był  

niepozorny a wszyscy wokół uniżeni «Małe  

miasto, mali ludzie» parskał Ojciec Jej Matka  

mówiła że pokłócił się z tym Panem Podobno  

krzyczał że artysta powinien być zawsze z  

krzywdzonymi a nie zajmować się próżnym  

pięknoduchostwem Sala nie zgadzała się  

«Mówi pan do Thomasa Manna, panie aptekarzu»  

napominał podobno dyrektor gimnazjum  

Babcia i Dziadek słuchali jednym uchem  

Martwili się że nadchodzi deszcz i że nie pójdą  

tak szybko nad rzekę w ulubione miejsce  

Nadchodził nie tylko deszcz Chmurzyło się  

wszędzie«Byliśmy młodzi, cóż nas obchodziło?»  

wzdychała Babcia gdyśmy pytali «Wszyscy żyjemy  

w cieniu» Przez szparę w drzwiach podglądaliśmy  

jak zapala świecę przy zmarłym 

II. Zaprzysiężony

Jidisz

Pokolenia umarłe Koniec języka Clenie 

Cóż mógłbym Wam rzec Śmierć słów to  

śmierć świata Jak zdmuchnięty dmuchawiec  

świeczka na torcie Albo raczej płomień na 

zniczu Pustka wibrująca w miejscach opuszczonych  

Stawki Plac Krasińskich kawałki Jana Pawła II  

Miasto na gruzach i grobach — tyle o tym pisano  

Ale przeczuwam że jestem jednym z ostatnich  

któremu brakuje Który jeszcze pamięta choć  

nie swoją pamięcią Który jeszcze czci ale poza  

religią 

II. Zaprzysiężony

Epigramat na skraju

Ten chłopiec zatrzymujący kolumnę czołgów  

Przez chwilę duma i wzruszenie Potem  

kasacja wyobraźni — cóż mogłoby się  

z nim stać Tamten wieczór przed telewizorem  

(dawno temu) Nagły skok zmiana dekoracji  

Słucham cierpliwie Ci wszyscy prorocy  

bioenergoterapeuci Szaleństwo monologów  

Jest misja (sznur konopny wisząca drabina)  

Prostoduszność zdumienie. «Tak nie miało być».  

Ale jest Na przekór (histeryczne proszki) 

Jest krucjata Odkładam długopis Pierwszy  

krok (civitas; mgielna republika) Zaczynam  

Uzbrajam się Jestem gotów (jestem połową  

tego którym byłem niegdyś) 

II. Zaprzysiężony

Wyznanie

Po latach zmagań poddaję się  

Wracam do mojego Mistrza z  

dzieciństwa z młodości On nauczał  

by iść wyprostowanym wśród tych  

co na kolanach by powtarzać wielkie  

słowa Teraz na tej pustyni w kakofonii  

dźwięków nie ma to znaczenia Nic nie  

ma znaczenia bo wszystko ma znaczenie  

Wszyscy mówią Już można i wolno I wszyscy  

nie słuchają słuchając 

II. Zaprzysiężony

***

Karmię tę katastrofę własną krwią Podsycam jej gasnący  

płomień Daję jej się żywić na moich jelitach Pielęgnuję  

tego wirusa pasożyta gnidę Przykrywam twarz kawałkiem  

postrzępionego materiału Co myślę nocą gdy zamykam oczy  

Co mieszka w mojej głowie gdy prowadzę samochód dociskając  

pedał gazu do oporu Kim byłem trzydzieści lat temu Nie wiesz i  

nie chciałabyś wiedzieć 

II. Zaprzysiężony

Oda św. Hieronima

Dla Marka

Moja mała ziemio Tyle cię pod stopami  

(Tak niewiele Zbyt wiele) Gasną ostatnie  

latarnie Teraz tylko ciemność Jadowita  

Kusząca (a jednak a jednak) Moja mała  

ziemio Nic nie wiesz Niczego nie słyszysz  

Suniesz po srebrnej obręczy Tak bardzo  

obojętna Tak bardzo wymarzona Śnią o  

Tobie żeglarze Smukli astronauci Pielgrzymi  

przemywają poranione stopy Moja mała  

Ziemio (Moje niebo) Mój grobie 

II. Zaprzysiężony

Stary człowiek płacze

Iść za miłością Taką która wybucha wodorowym grzybem  

Wznosi i powala trony Iść za miłością która tka nieprzerwaną  

nić jak jedwabnik Wykuwa złote detale Staje gdy trzeba przeciwko  

całemu światu Żadnych kalkulacji Jest tak albo tak Iść za nią jakby  

wchodziło się w ogień (Wstrugę wodospadu) 

Ach Zapomnieć o wszystkich uwikłaniach Narodzić się na nowo  

Wstąpić 

znów na ścieżkę życia Banalne sentymenty 

Ale on już wie Będzie żałować ten który przeoczy Tymczasem mija 

całujących się Uśmiecha się do nich Płacze nad sobą 

(czytał, och czytał Śliczną dziewczynę Hłaski)  

II. Zaprzysiężony

Przed

Przypływ. Ocean ciężki jak rtęć podchodzi  

pod nasze mieszkanie. Plusk dokładnie pod  

podłogą. Trochę niepokoju trochę ciekawości.  

Chmury śmiało wkraczają do Zatoki. Wiedzie je  

Apollo lekko stąpając po wodzie. Telewizor  

grzmi. Jean Claude Van Damme wygrywa kolejne  

starcie Ona zasypia. Obudzisz mnie (pyta). 

Tak (mówię) oczywiście. (Nie. Będziemy  

spać do końca Jak zabici. ) 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

II. Zaprzysiężony

Scenariusz

(Kurwa) Nigdy nie było żadnego scenariusza Przyszedłem  

nieproszony i niepytany (niezapytany) Nie miałem  

planu pomysłu idei Niczego nie miałem Poza surowym  

mięsem wokół kości A poza tym zwyczajnie: działo się  

Szedłem Potykałem się Żaden z was nie był mi obojętny  

(w każdym razie starałem się) Trochę pionek Trochę liść  

na wietrze 

A teraz śni mi się Procedura (kafkowskie fantazje) 

Po przebudzeniu nie umiem powtórzyć przywołać zobrazować  

Wszędzie Procedura rules I nie ma żadnego brejkania jak pisał  

niegdyś ostatni polski poeta narodowy Rules rządzą i kto nie ma  

scenariusza ten frajer (Tomasz Burek, oderwany od ziemi może  

i napisze o tym esej ale generalnie kaszana) Co dedykować wypada  

reliktowym idealistom 

II. Zaprzysiężony

Redukcja

Tyle powiedzieć Rozsupłać język rozwinąć ten czerwony  

chodnik Popłynąć Przywołać kolory widoki sny i wyobrażenia  

Opowiedzieć Co opowiedzieć? Może historię zbliżeń  

i oddaleń Wskrzesić zmarłych Unieśmiertelnić żyjących  

Nasączyć barwami gotowy szablon Opisać plastycznie krajobrazy  

Ach i uruchomić wizje by działy się jak film Ruchome obrazy  

Pejzaże (czerwień buków, ziębnę światłość traw, malachit wód) 

Ale nie Wciskam to wszystko w lejek Przesączam 

przez filtr Bibułę Jakbym parzył kawę dla gości ze Wschodu 

Grzecznych Czekających aż napar skondensuje się 

Tak tworzę ten destylat Kiedy będzie gotów spojrzę weń 

W tę taflę jak lustro by zobaczyć siebie Każdą zmarszczkę na 

twarzy Każdy siwy włos Zwierciadło powiada żebym się nie 

łudził Ono tylko odbija 

II. Zaprzysiężony

***

Skomplikuj się Teraz Natychmiast Prostota nie jest cnotą  

(krytykom środkowy palec czytającym pozdrowienie) W  

każdym odbiciu ziarnko prawdy Słowa na wysypisku ale to  

też słowa Coś znaczą Choć z upływem lat coraz mniej Mniej  

Rany zadrapania po przejściu przez chaszcze  

Bliżej 

Znikną znikną Ból przejdzie Co zostanie? Nic? 

Jeśli blizny oddamy Jeśli opuścimy ten przyczółek  

Jeśli wycofamy się jak pobita armia osierocona w  

dolinie — to co po nas zostanie będzie jak szrot  

Cmentarz kształtów Poza tym skowyt Wycie 

II. Zaprzysiężony

Rozbrojony

Zero agresji mówi ojciec  

Michał Zioło polski mnich  

trapista Cudem ocalał Jego  

towarzysze zakonnicy kontemplacyjni  

z klasztoru w Tibhirine (Algieria)  

zostali uprowadzeni i zabici  

przez muzułmańskich ekstremistów  

(albo regularną armię: nieznane są  

szczegóły zdarzeń) 

Ojciec Zioło ocalał bo musiał wrócić do  

Polski do kraju po wizę (błogosławieństwo 

biurokracji) Teraz żyje we Francji Uprawia  

ogród grabi liście Pytany «dlaczego? » odpowiada  

«Nie wiem*Takźe na zapytanie czemu służą (lub lepiej:  

po co są) mnisi 

Nie wiem nie wiem wciąż mówi Ładna odpowiedź  

Chcielibyśmy wszakże wiedzieć jakie są skutki przyczyny  

i efekty Ojciec Zioło oraz inni mnisi uśmiechają się tylko i  

milczą «Rozbrój się» nawołuje zakonnik. Opuść gardę Tak  

Być jak baranek przed lwem Ofiara przed katem 

III. Twój ojciec

III. Twój ojciec

III. Twój Ojciec

Dziecko na wietrze

Podglądamy Cię na ekranie ultrasonografu  

Twoje serce Słyszymy je Rośniesz I my  

rośniemy Na przekór temu miejscu które  

lubi nie oszczędzać niczego i nikogo  

Potem wychodzimy na zewnątrz Jest  

słonecznie ale wieje wiatr Jesteś  

dzieckiem na wietrze To trochę tak jak  

my Koło zwolna zaczyna się poruszać  

Wielka dłoń powoli ustawia klocki  

Buduje dom Wieżę Fałduje kształty  

Kajetan albo Klementyna To się  

dopiero rozstrzygnie Teraz tylko  

witamy Cię Pamiętaj —  

nad tą bramą w którą właśnie wchodzisz  

nie widnieje napis: Lasciate ogni speranza 

III. Twój Ojciec

***

Już nie wrócę do domu Ojca Żadnej rozmowy  

nie odbędziemy O nic się nie pokłócimy Nie  

wypijemy ani herbaty ani wina Nie obgadamy  

Matki Nie podzielimy chlebem 

A jednak wracam do domu Ojca mego Na tę  

kwaterę na zimnym Bródnie Z płomieniem  

wracam Ścierpnięty W strugach deszczu Nigdy  

jeszcze tak nie szedłem Nie padnę na kolana  

Będę stał w półmroku Oświetlony marną  

żarówką ze starej latarni Takie to światło 

III. Twój Ojciec

Sceny z historii rodzinnej

Matka, ta obca kobieta Czuła i zjmna: «Mogłabym mieć,  

i nawet chciałam, drugie dziecko. Starsze wychowywałoby  

młodszą he, be” 

Siedzi przy świątecznym stole, gdy to mówi. Ma ponad  

siedemdziesiąt lat choć nie wygląda. Ja prawie pięćdziesiąt  

i też nie wyglądam. Ona nie wie, że ja to słyszę. 

«Czy ty się czymś martwisz? » pyta ciotka, siostra matki. Zobaczyła  

jak stoję u okna, patrząc w dal. Zaraz, tuż za blokiem ohydne ogródki  

działkowe (jest ciepła zima i cały ten śmietnik tkwi na wierzchu, zanim 

przykryje go, daj Boże, śnieg). A dalej wielkie światia handlowych  

centrów: Blue Gty z jaśniejącym neonem na kopule podobnej do Piotra i Pawła w Rzymie (obracające się literki «Wesołych Świąt), Reduta z czerwonym napisem (porucznik Ordon przechadza się po jej korytarzach, ale nikt go nie dostrzega). 

«Nie, Danusiu, tak się tylko zamyśliłem^ Kłamstwo goni kłamstwo. Niczego sobie wprost nie mówimy. Ciotka myślami mieszka w Stanach, z których ją wygnano (nie zadbała o właściwe dokumenty i po latach decyzja o deportacji) Jej córka nie wie (a może wie? ) jak źle z nią jest Dzwoni do niej dwa razy w tygodniu, ale to za mało. 

Zawsze za mało. Banały. Neony lśnią intensywnym blaskiem. W ich świetle nasze cienie  

szare, zanikające.  

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

III. Twój Ojciec

Już czekam

Klementynie

Już czekam na Ciebie z wierszem Mam go  

zamiast kwiatów Mam dla Ciebie kwiat piękny  

a także bolesny Jego kolce ostre żeby przypominać  

jak wyboista jest droga i mało nadziei Ale jest coś  

jeszcze Będą dni spacerów Wypraw w gęstwę lasu  

Pogonie wokół drzewa i baśnie czytane raz i raz  

aż oczy zmrużą się do snu Co nastąpi dalej mieszka  

za widnokręgiem Pręży się i czeka na swój ciemny  

czas Wielkie sprawy nadchodzą Powoli jak żółw  

ociężale Jeśli wierzyć Carverowi poecie obcego  

języka szczęście objawia się samo Znienacka  

Trzeba być tylko gotowym na jego przyjęcie  

To piękna bajka Daję Ci ją z wierszem  

(widzę jak tańczysz w drobinkach kurzu)  

III. Twój Ojciec

Psalm IV

Pada deszcz i nasz ogród moknie  

W taki dzień dobrze się śpi więc  

śpisz a twój sen wypełnia pokoje  

jak mgła 

My zaś patrzymy z góry na Twoją  

małą głowę I wtedy już wiemy że  

tak właśnie On patrzył na nas tam  

gdzie lew spoczywa obok baranka 

A skoro nie ma już edenu to Ty  

poniesiesz go w sobie po drogach  

wygnania Zanim otworzysz oczy  

otoczy nas ogród Jakbyśmy jeszcze  

nie poznali wstydu i nigdy nie miał  

błysnąć miecz archanioła 

III. Twój Ojciec

Psalm V

Nigdy nie zobaczysz jak Twój ojciec płacze  

Nie usłyszysz płaczu Twojej matki 

Będziemy chować się w mysich dziurach  

Będziemy rozwieszać sztandary radości 

Wszystkie rany skrzętnie ukryte  

Wszystkie łzy wysuszone 

Po to byś była gotowa 

Po to byś umiała upadać 

III. Twój Ojciec

Bornholm, wakacje poza czasem

Morze tu nie jest tak aroganckie jak oceany My  

nie znamy siły oceanów Ale siła wód jest nam  

znana Rzeki w przyborze potopne równinom  

Zalane ostrowia pełne sytych domów Talerze  

satelitarne na poziomie fal Wiadomości w  

nigdy nieśpiących telewizjach Dłonie obejmujące  

głowę 

Morze to atłas w nieustannym ruchu Dziecko na  

brzegu stopy zanurzone Dalej hen głęboko rozmaite  

bestie W głębinach życie kłębi się i trwa 

Na plaży spokój Inna woda orzeźwienia Rodzina  

moczy nogi Puste ciągi plaż Bornholm Ta wyspa  

samotności otwiera się i zaprasza Mówi: jesteś  

u siebie skądkolwiek byś przybył Zawsze będziesz  

pamiętał i tęsknił Bo tu znalazłeś to coś utracił:  

wyzwolenie z konkretu z identyfikacji 

Tak może wyglądać szczęście (projekt): pustka rekreacji  

I pełnia uczestnictwa Gramy w siatkówkę Grzęźniemy w  

piachu Mała piana przyboru cmoka o brzegi Owocowe  

piwo Cień 

W odmętach lewiatany szamoczą się Nienasycone Wstęp  

do nas zamknięty (my o nich zapomnieli) Trwa tworzenie  

Nabożeństwo codzienności Jacyśmy szczęśliwi Choć  

tak naprawdę: nie ma nas 

III. Twój Ojciec

***

dla Czyżboka

Ten spokój gdy zabiera je odma lub mocznica  

Ich wilgotne do końca oczy zamiast mowy Los  

krótki intensywny Pełen opowieści które potem  

snujemy przez lata w ich zastępstwie Ach jaka  

to była łagodność Jakie zrozumienie Dzieciaki  

na Twoim grzbiecie i nigdy najmniejszego  

protestu żadnego warknięcia Szkoła tolerancji  

dla niejednego z rodziców Wspólne lata jak w  

starym dobrym małżeństwie A potem wszystko  

nagle Bez należytego pożegnania Wreszcie ostatnie  

dotyki (sierść jeszcze wilgotna i prężna) 

Chcielibyśmy wierzyć w istnienie Twej duszy  

oraz w te łąki po których podobno ganiacie  

swobodne I w nas jacy niegdyś też tam przyjdą  

Wyłonimy się zza łagodnego wzgórza w trawie po  

kolana Czekając uklęknąwszy aż przybiegniecie  

jak zwykle merdając ogonami i domagając się  

pieszczot a także obowiązkowego ciasteczka Bo tak  

długo nas nie było A przecież pamiętałyście co wieczór  

zwracając pyski ku zachodzącemu słońcu Z niemym  

pytaniem: co ich powstrzymuje? 

(To nie sentymenty do cholery!)  

III. Twój Ojciec

Lament IX

której zginęła Patrycja; Madryt 11. 03. 2004

Ponieważ nie widzę w sobie światła  

Szukam go na zewnątrz 

Ponieważ nie słyszę w sobie głosu  

Staram się milczeć 

Ponieważ nie mam w sobie siły  

Nie pocieszam innych 

Ponieważ nie obdarzono mnie pewnością  

Do niczego nie chcę przekonywać 

Ponieważ nie dano mi prawdziwej wiedzy  

Niczego nie twierdzę 

Ponieważ tylko to mi pozostało  

Wciąż kocham 

III. Twój Ojciec

Little girl, big heart

Oto napis na twoim T-shircie, Klementyno Lwie Serce, córeczko.  

Księżniczko waleczna. Jaka piękna jest Twoja zbroja, o Pani! Ale nie  

widzę 

oręża. Czym staniesz przeciwko Tej, która dzierży oścień? 

Czas porozmawiać poważnie. Wiedz, że czasami wielkie serce to 

za mało. Och, wiem o tym nazbyt dobrze. Ale wiedza nie leczy.  

Takie dla Ciebie sowie zagadki na wieczór. Na początek. Potem?  

Będziesz obserwować postępy ciemności. I małe kleksy jasności. 

Oto droga.  

III. Twój Ojciec

Trzecie dziecko

Basi

Przyszło znikąd Wyłoniło się z mgły  

Kilkanaście lat po swoim urodzeniu  

Stanęło przed nami A my bezradni  

uwierzyliśmy w dar 

Niegodni zabiegani powierzchowni  

śpiący za długo zaaferowani bardzo  

bardzo zagonieni 

Trzecie dziecko niczego nie chciało  

Za niczym nie goniło Niczego nie  

pożądało Było wyrozumiałe Nie  

mówiło językami ludzi i aniołów 

Nie miało daru prorokowania Nie  

znało tajemnic Nie posiadało wiedzy  

Nie umiało przenosić gór 

Ale było cierpliwe Dobrotliwe Nie  

zazdrościło Nie było chełpliwe Nie  

postępowało nieprzystojnie Nie szukało  

swego Nie unosiło się 

Nie radowało się z niesprawiedliwości  

Wszystko zakrywało Wierzyło  

wszystkiemu Spodziewało się  

wszystkiego I wszystko znosiło 

Trzecie dziecko stanęło przed nami  

Nieustające Zapewne bez wiary Ale  

myśmy wiedzieli 

Trzecie dziecko Nasze lustro Mętnawe  

Widzieliśmy jak gdyby w zagadce  

Ale teraz będziemy poznani tak  

jak na to zasługujemy Bo oto trzecie  

dziecko stanęło przed nami 

III. Twój Ojciec

Siddhartha

Książę mój książę z obcej opowieści Oto  

otwierają się odrzwia Wychodzisz na świat  

Tak jak moja córka Zobaczycie to samo  

Starość Kalectwo Zniedołęźnienie Lęk Ból  

Brama do prawdy otwiera się powoli Za  

chwilę ruszy orszak Biedny Książę Biedna  

Weroniko Niczego jeszcze nie wiecie Ale  

oto otwiera się Już za chwilę Już widać 

Książę módl się o jej siłę Wspomóż ją  

Żeby bogowie w swym kaprysie dali Jej  

mimo wszystko lekką duszę krok taneczny  

Serce które nie będzie musiało znosić  

zbyt wiele O bogowie Dajcie jej także  

wzrok sokoli słuch rysi węch  

najwierniejszego z przyjaciół człowieka  

Żeby nie umiała przejść obok nie usłyszeć  

nie wyczuć I żeby z daleka omijała Nowy  

wspaniały świat 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

III. Twój Ojciec

Wiersz ostatni (waleta)

córeczce

Weroniko, Dezyderio. Nasi znajomi wciąż  

się mylą i mówią o Tobie: «Wiktorio» Może  

mają rację? Przecież nią jesteś. 

Nie wierzę, że by pisać poezję trzeba mieć zimne  

serce (jak powiada Czesław Miłosz w poemacie 

o Eurydyce i Orfeuszu). Ale gdyby tak jednak było, 

pamiętaj: lepiej nie pisać. 

Są sprawy większe. Ten, który to mówi, nie zawsze  

to wiedział. Teraz już wie i gotów jest na milczenie. 

IV. Antynirwana

IV. Antynirwana

IV. Antynirwana

Data traveler

Frankfurt Lotnisko Dwa piwa Kiełbasa  

(Wurst) Przed wielkim skokiem do Azji  

(jedenaściegodzin lotu) Noc Nieustająca  

noc (usłużny steward Manfred, miłośnik  

śpiewu Edyty Górniak) Jakieś głupawe filmy  

kung — fu (gdzie im tam do «Wejścia smoka») 

A potem już bardzo szybko Korea (vivat Lufthansa! )  

Jeden ogromny industrial Krajobrazy wyparte z  

pamięci Miasto w smogu Tłumy na ulicach  

I oddzielenie Jakbym wylądował na innej planecie  

opuścił własne ciało (wniebowstąpienie? wziemiowejście? )  

Więc chwila tymczasowej radości Bo poza czasem i poza  

znanym dobrze znanym światem 

Posąg Buddy w klasztorze w środku miasta  

Gestem jednej ręki powstrzymuje strach (obawę? ) 

Drugą ręką zaprasza do śmiałości Gdybym w to wierzył  

Gdybym to przyjął byłbym — 

Byłbym 

IV. Antynirwana

Epigramat niecenzuralny

Nie wypowiadać słowa na, ś*. Nie zapominać o  

rannej gimnastyce (ewentualnie jogging). Od  

święta tenis. Codziennie multiwitamina. Rzucić  

palenie. Z alkoholi tylko wino (czerwone, nie więcej 

niż dwa kieliszki dziennie — najlepiej  

do obiadu). Kobiety oczywiście krem przeciw  

zmarszczkom (te kurze łapki w kącikach oczu).  

Raczej margaryna. Nie wypowiadać słowa na «ś»!  

Ściśle planować przyszłość jakby się było  

architektem. I zawsze powtarzam zawsze myśleć 

o cholesterolu. 

IV. Antynirwana

Epifania II (modified)

Przejdą burze wiatr Nagły śnieg  

w maju roztopi się przez noc Zwinna  

jaszczurka przemykająca przez ogród  

(obserwuję ją złapawszy ruch kątem  

oka gdy wbijam litery w komputer) Tak  

samo koty ale nie te z Milanówka tylko  

tutejsze swojskie Nic nie znaczące (sama  

zwinność i czysta cielesność) Miękkość  

futra delikatne pomruki podgardla Reg —  

lamentowana przyjemność dotyku Kot  

jest kotem nie pojęciem kota Krzesło  

krzesłem a umieranie umieraniem 

IV. Antynirwana

Esse, nieesse

Jestem tam, gdzie chcę być powiada  

Ten, który jest tym, jakim jest Tak  

przynajmniej tłumaczy Izaak Berlin  

Ta teodycea ma moc interpretacji  

Już wiemy: gdzie płonęły stosy ludzkich  

ciał Jego nie było Wycofał się niedosiężny  

naszym sądom i naszemu pojmowaniu?  

Czy może po prostu dał nam wreszcie  

nieograniczoną wolną wolę byśmy po  

wsze czasy zrozumieli kim jesteśmy?  

Pozwolił nam rządzić — do końca — czasem  

i historią? Byśmy siali zniszczenie jako  

refleks tworzenia? 

Jakież to ponure Uwolnij człowieka a ten  

natychmiast podłoży ogień pod własny  

dom Jakby nie można było ustanowić  

czegoś odmiennego 

Jeśli jest rzeczywiście Tym Który chce być  

jedynie tam gdzie chce to tak naprawdę  

jaki wybór dla nas? 

IV. Antynirwana

Hybris

Marcinowi

»Tak, przyznaję się. Omotał mnie wicher,  

ten posłaniec chaosu. Tak, zdaję sobie  

sprawę z własnej winy. Ale miłość nie  

zna granic. Jest jak tsunami. Łamie zapory. 

Są jednak dni, gdy jestem niemal pewien, że  

stałem się igrzyskiem demonów. Wtedy  

pochylam głowę i dotykam piersi zaciśniętą  

w pięść dłonią. 

Ale przecież piękno i dobro nie mogą być  

dziełem ciemności. Na takie kuszenie nawet  

On, Pan Błędu, Wielki Psuj, nie zyskałby  

pozwolenia od Tego, który zgodził się na  

próbę Hioba. Każdemu, bowiem, według  

możliwości jego. Chyba że mieli rację  

Ariusz i Mani. Wtedy biada. Wtedy nie  

ma ucieczki, ni usprawiedliwienia. 

Jednak nie. To wszystko miało cel i otom  

jest u celu. Wciąż w drodze do Damaszku,  

ale na rozstajach. Więc ulegam. Prowadź  

mnie zatem, prowadź, zaranna gwiazdo. Daj  

mi wytchnienie, górski potoku. Na tej drodze,  

pełnej kamieni, potykam się. Ale czyż nie lepszy  

wędrowiec od tego, który poniechał? Ufam, bo  

tylko to mi pozostało. Ocal mnie.* 

IV. Antynirwana

Drugi wiersz postróżewiczowski

Oto Edyp. Edyp który czytał  

Camusa i rozpoznał dzieje Syzyfa  

zbuntowanego. 

Mówi: dobrze, Niebo. Chcesz  

bym zabił ojca swego i  

poślubił matkę swoją? 

Bym miał z nią dzieci? 

Tak więc będzie. 

Tak, Niebo. Będę żył długo 

i szczęśliwie. Bez wyrzutów  

sumienia i nocnych koszmarów. 

Moja radość będzie powszechna. 

Aż Ty, Niebo, sczerniejesz i  

zapadniesz się w sobie. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

IV. Antynirwana

* * *

A gdyby tak Pan Zastępów Kyrios Sabaoth... 

Gdyby tak (niechby dla żartu próby rozrywki wyzwania)  

już dawno odwrócił się Pozostawiając jedynie mokre  

ślady stóp na piasku Chwile zanim fale morza zaleją  

je ostatecznie i nieodwracalnie (nie będzie drugiego  

przyjścia) 

Stanąłbym w świetle Wiedząc co jest a czego nie ma  

Zrzuciłbym ostatecznie płaszcz Prospera to znaczy  

rozstałbym się z iluzją nadzieją A być może także wiarą  

Która podobno dźwiga i przewraca trony Pozwala  

czuć się — zamkniętym w łupinie orzecha —  

władcą bezkresnych przestrzeni 

Gdybym wiedział mógłbym porzucić barkę po przeprawie  

przez rzekę Nauczyłbym się klaskać jedną dłonią Posiadłbym  

umiejętność zapominania o sobie Umiałbym oddać się innym —  

zwierzętom i roślinom które i tak nie potrzebują mojego ciepłego  

oddechu 

Taki byłbym gotów Słońce jednak za obłokami a światło  

przymglone 

Odebrana czytelność znaków Ach jaka niepewność Jakie  

pragnienie 

A gdyby a gdyby powtarzamy  

Znaki tylko mamy 

IV. Antynirwana

Izaak milczy

Wracają z ziemi Moria Idą  

trzy dni I milczą Milczą  

Abraham bo cóż ma powiedzieć?  

Przeszedł jedną próbę ale nie  

przeszedł drugiej Jest trochę  

oszołomiony i trochę podekscytowany  

Błogosławił mu Pan A Izaak? 

On też milczy Rozpamiętuje  

Jego Ojciec wybrał Boga Nóż  

już wisiał gotowy Ojcze jakże  

mogłeś mnie tak zawieść chciałby  

rzec ale słowa nie przechodzą  

mu przez gardło Komu teraz  

zaufa Izaak? W którą stronę spojrzy?  

Ojciec i Syn wloką się więc w  

goryczy podszytej zwycięstwem 

(I tylko ten wiatr)  

IV. Antynirwana

Zapowiedziany

Mieszkałem w jej ciele A teraz szybuję  

Jestem cząstką obłoku Lśniącym opiłkiem  

w ogonie komety Cieniem jaki rzuca mgła  

na przemoknięte zbocza Pozostawiłem ich  

Znów samych Widzę jak spacerują z psem  

Obejmują się I choć nikt nie słyszy mówią  

do siebie szeptem Zapowiedziałem  

swe przyjście Ale nie Jeszcze nie teraz  

Czemu, nie powiem To tajemnica Tymczasem  

czuję w nich kolce rosnące do wewnątrz  

Nie umiem współczuć bo moje ciało nigdy  

nie poznało bólu Chciałbym żeby wierzyli  

że wszystko ma sens i swoje uzasadnienie  

Nad ich głowami tańczą małe ogniki 

IV. Antynirwana

***

Powiedz to jedno jedyne słowo Wypowiedz je To które  

wyszłoby z twoich ust gdybyś stał na wielkiej skalnej platformie  

ponad norweskim fiordem (sześćset metrów w dół do wody)  

Które wyrwałoby ci się z piersi znad pokładu lotniskowca  

(jesteś sam wokół tylko szalejąca piana oceanu) Które  

uroniłbyś nad grobem rodzinnym Które powiedziałbyś  

ukochanej już po wszystkim (gdy dyszycie spoceni) Które  

zabrzmiałoby echem w pustej świątyni Które wieńczy całość 

Gdybym miał wypowiedzieć to jedno jedyne słowo 

Powiedziałbym: 

współczucie  

IV. Antynirwana

Lament VI

Idzie król królów Miękki jego krok  

A ty opuściłeś go bo szukałeś perły —  

w rozbitym kamieniu pod ściętym  

drzewem — wszędzie wszędzie wszędzie  

Za tobą otchłań (jak zawsze jak zwykle) 

I sen o drabinie (co zostanie z tej walki?) 

Nadejdzie dzień kiedy to co pomieszane  

uporządkuje się Co zakrzywione wyprostuje  

Co zagubione znajdzie Co dalekie stanie się  

bliskie Co nie twoje będzie twoje Co rozdarte  

zostanie zaszyte Co utracone powróci 

Na razie tylko blizny abyś zapamiętał 

IV. Antynirwana

Litania IV

Czymże jest człowiek by o nim pamiętać  

Obraca się świat Martwe wrzeciono 

Czemu stoisz z daleka Niewidzialny  

Ukrywasz się w czasach niedoli 

Powiedź mnie drogą sprawiedliwych  

Podnieś z upadku abym się nie zgubił 

Uchroń mnie schowaj Otocz słowami  

Jak srebro przetoczone Jasne Dźwięczące 

Bądź przy mnie gdy wyszeptam: Obłoki  

Piękne moje obłoki jaka radość Lekkość ziemi 

Dotknij mnie abym umiał rozpoznać  

Ale zamknij me usta kiedy będzie trzeba 

IV. Antynirwana

Litania VI

Chodzę wezwany po tym pustym wnętrzu  

Nie śpię i nie śnię Czuwam Żyję Trwam 

Niczego mi nie brakuje Jestem nasycony 

Wszystkiego pragnę Chce zamieszkać w domu 

Bramy podnoszą swoje wierzchy  

Na mojej twarzy cięcie bicza 

Na morze rzucona moja tratwa  

Na mojej skórze pręgi 

Chodzę wezwany po tym pustym wnętrzu  

Na moich rękach trąd 

Poddaję się próbie nerek i próbie serca mego  

Na moich oczach zaćma 

Na skale wznoszę twierdzę Drwię z nieprzyjaciół  

Na mojej szyi ślad obroży 

Obym nie zaznał wstydu gdy przyjdzie rozliczenie  

Obym odnalazł wyjście z miasta utrapienia 

IV. Antynirwana

Abraham, przeprosiny

Mało śpię i czytam Sorena Kierkegaarda 

O drabinie do nieba i człowieku na niej  

Jakąż siłę musi mieć ten kto zaryzykuje  

Przyjmie ostateczność i pochyli głowę 

Przepraszam cię Abrahamie za pośpiech 

i gniew Podziwiam twoją ufność chociaż  

jest nieludzka Zazdroszczę ci mocy lecz  

boję się jej Ona prowadzi do zwycięstw 

które przetrwają Historię Ale rodzi też  

zbrodnię bo nie każdy jest wybrańcem  

Dla siebie zatem wybieram drogę  

pośrednika wolności Aktora drugiego planu 

Bez którego sztuka nie mogłaby się odbyć  

Ale którego nie będzie oklaskiwać żaden  

widz skupiwszy swą uwagę na prawdziwych  

bohaterach Widzisz Moim nauczycielem 

był Pan Cogito Pełen wątpliwości człowiek  

ze Środkowej Europy Miejsca gdzie zapach  

dawno palonych ciał wciąż unosi się nad  

łąkami Dlatego nie mogę nie umiem nie 

potrafię tak wierzyć Choć tak bardzo  

chciałbym A ponieważ kazano mi wybierać  

więc wybieram dziecko Przytulam Izaaka  

pozostaję głuchy na wezwanie Tak 

IV. Antynirwana

Antynirwana

Wszyscy powrócą Wróci każdy szczegół ziemi  

Kwiaty Eufratu wrócą Pierścienie egipskich  

księżniczek Pot na karku Spartanina Lśnienia  

ostrzy bagnetów (gwardie idą w rozsypkę Cesarz  

traci złudzenia) Las arkadyjski Dionizos jako maleńkie  

dziecko Te miliony spalone wstające z popiołów Lichtarz  

na stole Brylant malowany we Flandrii I zmartwychwstaną  

kule wbite w potylice I liść oleandra zgniły I kieliszek z serwisu  

Wszystko stoi za drzwiami w niepojętej mnogości 

Wróci mój ojciec niebożę Być może lepszy I ja wrócę do p oczątku Do źródła Do pierwszego błysku Wyzbyty skaz Dobry dla zwierząt i ludzi Uśmiechnięty do dzieci Stanę przed drzewem by jabłko mogło rosnąć do Końca 

IV. Antynirwana

Przylądek pozerów

Dla Pawła

No więc jak to jest proszę pana Żadnych  

zakrętów Żadnych deklaracji Idziemy nie  

tam gdzie znane poetki Swoją drogą czemu  

nasi współcześni poeci piszą o nas —  

nadając swoim bohaterom prawdziwe nazwiska  

Jakby układali pitaval albo raczej kronikę  

Kronikę wypadków rzecz jasna Kronikę zapowie- 

dzianej śmierci To takie żałosne Zaczyna się  

od wieczoru autorskiego a kończy na pijatyce  

w bramie (Bramie) Powtarzalny scenariusz  

Znajome wyczekiwanie Do obrzydliwości Do zachwytu  

Ach te legendy Legendy młodej jeszcze Polski  

I to nasze rozproszenie Czymże bylibyśmy bez niego?  

Profesorami wyższych uczelni? Znakomitymi chirurgami?  

Obrońcami w procesach o przyzwoitość? No więc jak to jest  

proszę pana Bo trzeba odpowiedzieć Bo to krótkotrwałe  

zawieszenie jeszcze trwa ale już zbiera się officium  

Nakręca wielki zegar rozlepia obwieszczenia A my  

w przejazdach Stąd — dotąd Albo dalej Ciągle w jakichś  

iluzjach maskowanych cynizmem Jezus jest z Tobą’  

szepcze brzydka nastolatka gdzieś na peronie dworca  

A może to tylko trzecioplanowa bohaterka którejś  

kultowej powieści jeszcze jednego kultowego  

pisarza? «Nie czuj się z czegokolwiek zwolniony»  

mogłaby równie dobrze wymamrotać A ty tylko  

ruszasz naprzód Jasne Jezus jest z nami  

wszystkimi 

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/klejnocki-elegia-na-smierc-szczegolow-tom

Tekst opracowany na podstawie: Jarosław Klejnocki, Elegia na śmierć szczegółów - wiersze wybrane, wyd. K.I.T. "Stowarzyszenie żywych poetów", Opole 2012.

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (www.wolnelektury.pl).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, seku.

Okładka na podstawie: Herbstlandschaft. (Beschreibung lt. Quelle), Fanny Churberg, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-10-29.