Barbara Klicka

same same

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-5663-9

same same

same, same — tomik poetycki złożony z wierszy odnoszących się do cielesności i dyskretnie poruszających temat jej ograniczeń, takich jak choroba. Wiersze napisane są długą, spokojną frazą, niekiedy w trzeciej osobie liczby pojedynczej.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

same same

Fikcjonariusz

Zakłamane tylko losy własne stają się mocniejszym snem,  

Mechaniczność się wzmaga i rozwydrzone skupienie,  

Pustka zaś po wydarciu się pocisku  

Komplikuje się w mechanizm wprawiany w ruch (korbą).  

Witold Wirpsza, Nowy podręcznik wydajnego zażywania narkotyków

Do faktów! 

A potem — tak — negocjacje w sprawie nieagresji. 

Byle nie zbyt ciche. 

Krzyczy się po to, żeby było jaśniej. 

A potem, owszem, zaglądanie w zęby —  

mankamenty mózgów. 

Złoto też czasem chce się zmienić w króla. 

A potem, pamiętam, znoszenie bez przeszkód. 

Safari z jakąś przecież frajdą. 

Umywanie rączek źle robi na skórę. 

Do faktów! Był mat na macie. 

A potem, tak jakby, słanie się na dechach  

i szeptanie w uszy: 

teraz się ze mną,  

przy mnie się  

kochaj, 

teraz się dla mnie,  

do mnie się  

nagnij. 

Wszelki wypadek

W stanie bania odczuwamy strach lub lęk.

www.cyo.pl

Zaczynamy banie. Burza napiera na okno, które w lekkim skosie. 

Można by kogoś nazwać, bo córka ma w środku jeszcze co najmniej  

gromadkę niechcianych dzieci swojej własnej matki. Szukajmy pociechy! 

Do Europy wracają liczne prątki Kocha¹, tylko że przez Rumunię, 

w której się nie było. Za to koncepcje siatki i grupy da się niedbale zarzucić 

na każdy obłok motyli. Krzyżuje się rzeczy na wszelki wypadek. 

I wszelki wypadek już rączo nadciąga. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Manewry

Och, tak — wybrać na trwałe seryjne rozdzierania, mimo że gdzieś 

tam, gdzieś tam nadciąga realne przechylenie. Przygięcie, przegięcie  

i raz-dwa-trzy na zastrzyk. Ale panowie, panie — nie będzie się was  

zmuszać do czekania na humorek, fajerwerk: szła prawie prostą ulicą  

i kręgosłup wcale się nie złamał. 

Och, tak — błogosławić świętym oburzeniem bardziej tragicznych 

sprawozdawców, śmigłowiec nad Betanią lub choćby porno gwiazdy, niż  

swoje własne tycie przekręciki. Ta fala, która nie jest źródłem, mieści mi  

się w dłoni. Nie unosi się gniewem, nie cieszy się z niesprawiedliwości  

i po prawdzie bardzo jej wesoło. 

Och, tak — swobodnie mierzyć spojrzeniem z każdej odległości. 

Wypraszać cicho płaściuteńki brzuszek, letnią wrzącą przygodę  

w aromacie pinii albo fanclub z zakątków dostępny od zaraz. Chcieć,  

żeby ten szczątek, który wyjmą z ciała, był bardziej obcy niż inni  

bliscy, 

martwi. 

Cold wave

Masażysta wgryza się w miejsce tuż nad linią majtek. Jest 

niewidomy, a wie, gdzie mam pieprzyki, jak rozpina się stanik, jak nie  

brudzić włosów oliwką. Dziś chce szarpać sznurki, których końcem  

jestem. 

Być tutaj ciałem i ciałem, i ciałem. Własne astralne zostało 

w pośpiesznym. Chodzę białą ścieżką na pieszczenie prądem, a potem  

czekam, aż wystygną zioła. Piję z goryczką, nim opadnie na dno. 

Nad basenem wiszą trójkąty z metalu. Wyciągam ręce i kostium 

z wody odpływa ode mnie, zwraca oczom kontur. Mam żółty czepek  

i cztery ręczniki — całe ciepło świata. Czy jesteś, kiedy nie dotykasz? 

Tu się w to nie wierzy. Tu panie Lucyny muszą trzymać w ramkach 

swoich starych synów, żeby dać im wiarę. Na monitorze jest się jasnym  

gąszczem, mięsistym wielorybem. 

Biała ścieżka, jadalnia i pieszczenie zimnem. 

Opis z natury

Czarne nad miastem żarzy się z dużych odległości. Zapomina się 

rzeczy — długopisów, termometrów, zapadek. Zapomina się zakląć  

i klęknąć w najtrafniejszych momentach. Fale znoszą wesołe walczyki,  

aż wysycha ci słownik, głowa odpada przy hamowaniach. 

Kuracjuszko w podróży — dwupędowa droga zmienia ci się 

w krucjatkę. Będzie się jeszcze gawędzić, obgadane zostaną systemy  

płatności. Chlebodawcy i biorcy sprytnie stopią się w jednię i nie wprawi  

ich w drżenie żaden z ocembrowanych widoków. 

Jedzie się dotknąć 

do kaloryfera, wkładać 

do lodówki kabaczki, 

zmieniać kranówę 

w nieposkramialne żywioły. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Prząśniczki

Początkująca prząśniczka musiała jednej zimy  

nauczyć się na pamięć 40–50 pieśni. 

www.cottbus.de

Zdradziła was, dziewczęta. Wy wciąż u prząśniczki, a ją tulą algi, bo 

żony są na fali. Jak skały ten puszek, jak puszek te skały. 

Mężczyzna wącha na deptaku kobiecy nadgarstek. Bez frajdy, bez 

ulgi. Koszule z walizki są zawsze pogniecione. Zdradziła was, dziewczęta, 

teraz bez was musi się 

wynucić. 

Alfaville

Śni się i nie śpi. Naniesione do głowy hałdy plaży — muszle, kamyki 

i kwarc. To nie jest łagodny widok, to rysunek wniknięcia, o które nikt  

nie prosił. Strach i koc na ucho, jakby zły duch mógł stosować metody  

szczypawek. 

I drży się, i się sobie wyświetla. Na przykład, że nową kanapę trzeba 

sprzedać i natychmiast ktoś na niej umiera, oczywiście z naszego  

powodu. Na przykład, że przyznaję się do wszystkiego wszystkim, a ty  

tylko patrzysz. 

Sieć czwarta

„Ucho”, które mamy z boku głowy, to tylko jedna,  

najlepiej widoczna część narządu słuchu. 

www.sluch.com.pl

Napina się brzuch ryby i już — masz proroka na dotknięcie palcem. On 

ma to do ciebie, że nie umie milczeć — przyszłość się nim przepowiada,  

znalazła w nim sobie miejsce na zawsze, na teraz. I musisz to znosić jak  

karcone dziecko, które ma uszy do słuchania, ale nóg wcale nie ma do  

ucieczki. 

Więc słuchasz. 

Otwierają się przyparkowe brzozy, w każdym ich wątłym, spalinowym 

słoju może mieszkać szczerozłoty koszmar. Kładziesz go na dłoni,  

szperasz w benzynowych tęczach. Za siedmioma rzekami obce tęczówki  

właśnie tracą kolor, wtórnie wychwyca się spod nich serotoninę i ranę,  

żeby już za chwilę mogła stać się twoja. 

Bez reszt. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przeprawa

Filary, nawierzchnie w ciągłej renowacji. 

Cóż za cudny pomysł: ścigać się z kaleką!  

Spójrz tylko na przęsła i niech one patrzą.  

Miejmy dwa mieszkania: na rzece i pod rzeką. 

Skalowanie

Strumyczkiem spuszczona tu ludność i duszno, bo walka o tlen toczy 

się zupełnie jak wasza — pod kołdrą niewidką. Słychać tutaj o dłoniach,  

które pną się w dół — wbrew regułom rozmowy i gramatyki. Opuszki parzą  

i znaczą, dając znaki, że ciałem łączysz się z bydłem. Słodka i sama — 

Minotaurynka kontra suplementy. 

Słodka i sama — Minotaurynka kontra suplementy. Jest duszno 

i wszyscy już niedyskretnie chcieliby opuszczać. Słychać tu o ścisku,  

w którym ciała pocą się miodem i mlekiem, zastygają w przewlekłym  

macaniu. Wzdłuż krzyża biegną ci paciorki. Załóżmy, że to różaniec.  

W brzuchu mieszka słodkolubna ryba. 

W brzuchu mieszka słodkolubna ryba. Z chłodem wiąże cię zresztą 

więcej szczegółów: majowy kaloryfer, bielizna i obrączka. Żartujmy,  

inaczej ktoś umrze. Patrzysz przez lupę na ten wasz przestworek. W  

obramówce szkiełka stoicie przed sobą kompletnie ubrani i wyglądacie  

mniej więcej tak samo jak z daleka. 

Tak samo jak z daleka, na dłoniach macie ślady niegdysiejszych 

roszad, lecz w całości rozgrywki coś, co miało być genialną taktyką, nie  

zostawia już nawet tropów. To ciało milczy, więc nie mawiasz ciałem. Jest  

taki moment między twoją ciszą a milczeniem reszty, kiedy zmieniasz się  

w strzelisty strzępek minerału. 

Strzelisty strzępek minerału, którym można się kaleczyć na tysiące 

sposobów. Wszystko jest kwestią kąta oraz roztrzęsionej chwili, w której  

on chciałby przyznać, że o to mu chodzi. Zawsze ktoś pierwszy doda do  

miłości odrobinę mordu. Pokaż mu pępek i sprawdź: nie odpadnie żaden  

fragment świata. 

Nie odpadnie żaden fragment świata. Weź go więc do ręki i wbij sobie 

w oko. Na tej siatkówce żyje już tyle podupadłych gwiazdek, że czułe  

ciałka w okolicy źrenic zasługują na miano przeglądarek. Czas, by rozpiąć  

stanik, by zostać przynajmniej judzeniem optycznym, trójwymiarową  

wersją obcych monitorów. 

Kochany

W okresie wiosennym i letnim tipsy akrylowe będą  

wykonywane sporadycznie! 

www.ewciatips.blog.onet.pl

Niech twoje dziwki, kochany, będą dziwne jak kobiety po wyjściu 

z basenu, w chlorze i czepku. Niech mają ręce z ołowiu, niech mają  

z brązu. Niech kołysząc biodrami grzechoczą jak węże, jak wystraszone  

dziecięce zabawki. 

Niech twoim dziwkom, kochany, makijaż wyrasta na twarzy, niech 

wyrastają im wyraziste kontury zawsze gdzieś na uboczu, zawsze przed  

pierwszym promieniem, który mógłby zdradzić, niech będą na ciebie  

gotowe. 

Niech twoje dziwki, kochany, zmieniają się w lwice, w łanie. Niech będą 

jak gryfice, jak centaurzyce, jak smoki. Niech mają w domu szpicrutkę  

i święte obrazki, niech biorą je zawsze ze sobą. 

Niech twoje dziwki, kochany, strzegą kaloryferów zimą, latem 

wentylatorów. Niech dmuchają ci w kark zapachem świeżo przeżutego  

piżma. Niech ci zdejmą pidżamę w paski, niech wciągną gładki,  

syntetyczny jedwab. 

Niech twoje dziwki, kochany, mieszkają w sąsiedztwie, pod 

nami, nad nami, po obydwu stronach. Niech dzwonki w ich drzwiach budzą ze snów  

umarłych i świętych, niech oni ci zazdroszczą. 

Niech twoje dziwki, kochany, przychodzą do nas nocą. niech nam drą 

prześcieradła, zostawią pod poduszką swoje martwe tipsy. Niech budzę  

się w ich zrzuconych skórach, w ich koronkach z lumpeksów. 

Wielokrotnie

Ta zima jak wiosna, a strach jak wczasy koło Kołobrzegu. Przywykanie 

do myśli, a także vice versa. Bo może być tak, że rytm zmienia w bęben,  

albo chociaż w kontrabas z jedną czułą struną, od dna aż do szczytu — we  

wszystkich punktach amen. 

A oto historia: 

szyba, za nią kawa, wrzask jak na lotnisku, gdy nagle, 

cholera, ależ cudny płaszczyk. 

Albo: 

szyba, za nią cmentarz w środku pełen wody, złe 

prądy zmieniają go w lądowisko kawek. 

Albo: 

szyba, a za nią: na cmentarz raczej w płaszczu, na 

kawę na lotnisko, ciepło trafia w zimno, nożyce na kość. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Scena w muszli

A. W.  

Taka nagła czułość powinna się jednak ukrywać w oparach — czy 

nie po to się bywa w teatrze? Więc kiedy tak obstajesz przy prostych  

wyrazach, twierdząc, że nie chciałbyś poznać żadnego poety, myślę, 

kiedy ostatnio użyłeś słowa serce lub czegoś w tym stylu. Nic się nie 

martw — jestem mistrzynią świata w niechodzeniu do łóżka, dręczy mnie  

tylko nadmiar dekoracji. Widzę jak czterdzieści lat temu 

wsiadasz do tramwaju. Zajezdnia nazywa się Cichy Zakątek, ty masz 

płaszcz do kostek. Jesteś malarskim chłopcem. Mówiłyśmy o tobie z moją  

przyjaciółką gdzieś w okolicy twoich czterdziestych urodzin, 

gdy ty robiłeś serię zdjęć na pralce drugiemu dziecku, bawiąc się w 

Kwiekulik². Skoro już mowa o dzieciach — nie, nie chciałbym być twoją  

córką, wolałabym żebyś mi kupował kolczyki. Widzę cię 

przez wdzianka z darów. Noszę w tej chwili rajstopki do przedszkolnych 

kapci. Wysiadasz z taksówki po jakimś sylwestrze i jakoś o mnie myślisz,  

nazywasz mnie, zdrabniasz, przypuszczasz. 

marszczysz mi sukienki w okolicach talii. 

Żegnaj, laleczko

Masz dziś dużo wspólnego ze śniegiem, dziewczynko. Jest luty i do 

pierwszego kwiatka jest dalej niż do domu, chociaż nie masz domu ani  

nikogo, do kogo mogłabyś się zwracać per panie. Niech więc będzie  

opowieść na ukołysanie: w barze przy Sześćdziesiątej Dziewiątej, chociaż  

wszyscy wiedzą, że w tym mieście nie numeruje się ulic, piłaś whisky  

z określonym typem. 

On płakał, ty go trącałaś kolankiem. Z czarną konsekwencją masz 

myśleć o prawie własności, o koronkowym glejcie, który podpisałaś.  

Cóż więc po kolanku, kiedy las spalony. Za oddziałem banku, w którym  

chciałaś ciułać, skręciłaś w drugą stronę jak w upojne krzaki. Źle ci  

przebywać w chłodnych opowieściach na zatartym brzegu, źle ci tam  

dziewczynko, wolisz wciąż fingować. 

Szliście aż do miejsca, w którym się otwiera coś jakby żyły czymś 

co najmniej ostrym. Patrzyły na was wieżowce, bruneci i blondynki  

wieczorową porą. Niech cię nie łapią za gardło wyznania przed nocnym. 

Czy chłopcy się boją? Niech będzie, że chłopcy. 

Zakrętka ósma

Łabędź krzykliwy ma aż 25216 piór — najwięcej  

z ptaków, których pióra zostały policzone.  

Soczek Tarczyn, egzotyczny

Wszystkim naszym czasownikom chwilowo najbardziej do twarzy 

w biernych stronach, gdzie raczej jest się liczonym, niż można by liczyć. 

I raczej widzimy się tu, niż oglądamy pod choćby lekko ostrym kątem. 

Bo najpraktyczniej jest nie zaznaczać kształtów, swobodnie rozlewać 

się w plamy na wszystkich serwetkach, podsuwać się pod oczy jak teścik Rorschacha,  

poznawać tylko naukowców i wróżki. Pozwolić im mówić. 

Niech nam porachują. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przekrój strzałkowy³

Mój nowy skład, jak sad bez jabłek, jak brzegi bez kładki: od szyi 

w górę, od szyi w dół — oburącz zakładanie obróż. Gramy w ciepło-zimno.  

Dotyka się po to, żeby było bliżej. Dotykasz mnie po to, żeby było dalej. 

Przyciągasz za sobą w antyoranżerie, na czarne bieguny tylko 

z odpychaniem. Wrzeszczenie do ucha, kopanie przez ścianę. To, co nie  

jest twoje, z pewnością jest piękne, więc grajmy w pustkę i nie grajmy  

w pełnię. 

Zator

Niedziela, sprawy się komplikują. Bazylia jest w doniczce; zanim 

jakieś pesto, trzeba ją wyżywić. A ty boisz się środka — korytarzy, żyłek.  

Masz je tak blisko wierzchu, że mogłabym ci wejść w krwiobieg jednym  

płynnym ruchem. 

Ale póki co, wracasz na noc do domku na drzewie pod moją łopatką. 

Pomyśl, czy to nie dziwne, że nigdy nie zobaczę, jaki masz wyraz, kiedy  

tam lądujesz. Pomyśl, czy to nie dziwne, że tyle słów nie zmienia się  

w ciało. 

Dokarmianie światła, na uwadze 

szlaban, balustrada z widokiem na skórę. 

Locus⁴ focus

Miałaś rację ledwie się przyznając. Twoja matka z odległości znów 

obcina włosy na bardzo krótko, chociaż jest jeszcze młoda, chociaż kiedy  

chadza do parków, mrówki używają jej kciuków jak gładkich drabin. 

Macha do ojca, w dłoni trzyma chustkę z ligniny. Wieczne pożegnanie. 

Córki są takie przemądrzałe, gdy długo nie rodzą i nie kończą studiów. To  

nie jej przypadek, ma magisterium i dzieci: dzieworództwo w działaniu. 

Ale motyle z jej brzucha mieszkają na odległych łąkach. Nawet słowa 

łąka używa się tutaj na lekkim przydechu — jak wielu innych słów, które  

nie znajdą nigdy godnych odbić. Zakradaj się do piwnic, na strychy — na  

zagrzanych grzędach 

nocuje twój moll, dziewczynko. W ciemni się trzęsiesz, na słońcu 

prześwietlasz te klisze. Więc jeśli rankingować strachy, słowo mąż  

wysunie się wyraźnie na czoło, a przez czoło przecież lepiej jest  

przeciągnąć kosmyk, 

jak wtedy, kiedy przy jakiejś poręczy chciałaś się całować, ale 

zabrakło ci, bo ja wiem, wdzięku, odwagi, zamaszystej kiecki. Och, wiem 

— wolisz sama wbijać w siebie choćby wykałaczki, 

bo jedna wiesz, jak daleko stąd do płynnego życia, na które nie 

masz żadnego dowodu. I chociaż zakładam, że kłamiesz — ty kłamiesz.  

W jakimś letnim parku, na ławce w półcieniach, grzebiesz sobie w oku  

zakażoną drzazgą 

i nic się nie zmienia. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Śluza

Zanurza głowę, a świata jest nadal za dużo, chociaż trwa głośny 

demontaż — koparki pracują nocą, świecąc dla niepoznaki oczami. 

Wyjdzie na kawę, niech będzie dziś słodka — dostaje po niej odruchów. 

Śniło się nader prawdziwie — żeniłeś się z kimś na kształt jej matki, 

a ona tymczasem nosiła bardzo czerwone pantofle. Teraz, rzuć okiem, 

przeżywa. Bo już wpłynęła w ten szeroki roztwór. 

i dłonie ma 

jak do żabki: 

się roz 

pływa. 

Sypkie lustra

Człowiek nie powinien się spodziewać cudów po ciele.

J. M. Coetzee, W sercu kraju

U was post coitum omne animal palą. A ja potrafię być triste⁵ zupełnie 

bez dotykania. Wzeszła dziś mgła nad wodą, która udaje cmentarz. Na  

końcu świata są filtry, urosły pod mgłą, która przykrywa cmentarz, a ja,  

nad brzegiem, triste. 

Wiesz, nawet telefony potrafią obliczyć, który masz dziś dzień 

życia. Na wyświetlaczu wyskakuje wynik w całych liczbach, z zerami. Na  

przykład 9094, jakiś miesiąc temu, więc możesz dalej palić, skoro grasz 

o tak okazałe stawki. 

Także lecz się wzrokiem lub zwołaj konsylium — niech tobą oddycha, 

aż do siedmiu rozedm. Niech ci świat podpowie, czym jest chore zwierzę.  

Odkryj tajemnice: Ketonal z Colą, Tetrazepam i nektar z bardzo świeżych  

brzoskwiń. 

Same cuda same. 

Te pędy

Roślina o największych kwiatach to raflezja — osiągają  

one do 90 cm średnicy.  

Soczek Tarczyn, z czarnej porzeczki

Wiele mogłaby zmienić płaszczyzna chłonięcia — kwiatostan, 

chloroplast do boskiej potęgi. Życiołapny kwiatku — niech nas nie dogonią,  

bo nie uciekamy. 

Tymczasem w sąsiednim królestwie rezultat zasadził się na szybkości 

wyciągania ręki. Łapy! I może już nawet nie chodzić o siłę zacisku. 

A jeśli, poza wszystkim, chcieć jeszcze małe trochę? Niektórzy grają 

w gry, inni spodziewają się miesiączek. O, moja urpflanze⁶, 

rozwijaj się. 

Zakrętka szósta

Najdłuższa olimpijska walka w zapasach trwała  

11 godzin i 40 minut (Sztokholm, 1912 rok) 

Soczek Tarczyn, z czarnej porzeczki

Podania zawiodły i całą historię trzeba wyssać z palca. Jesteś 

niewinna jak czarodziej, jak lustro. Gdzie niewinna nie znaczy wcale bez  

winy. Tu, gdzie żrąca mięta wyrosła na najłagodniejszy z liści, nie chodzi  

się spać przed najwyższym czasem. 

Nie chodzi się spać przed najwyższym czasem, gdzie żrąca mięta 

wyrosła na najłagodniejszy z liści. Gdzie niewinna nie znaczy wcale bez  

winy? Jak czarodziej, jak lustro. Podania zawiodły i całą historię trzeba  

wyssać z palca. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Ablucja motywu

Poprawiam ci włosy. Dłonie karnie wracają na pasy startowe. Bolisz, 

ale wciąż za dużo w tym czegoś na kształt ocalenia, gdzie troska o całość  

nie pozwala się rozłożyć na bardziej użyteczne cząstki. 

Jakbym wkładała do ust elektryczną grzałkę, nie rejestrując tego 

nawet najstarszą kamerą. W żadnym offowym kinie nie będzie można  

zobaczyć relacji z tych uroczych stypek. Za morzem jest morze, 

za morzem zimuje wodospad. 

Terytorium powiernicze

Sen o siedmiu gwoździach w czaszce. Waham się, bo żadna 

z możliwości nie jest gotowa na sens. Ojciec mówi: pomyśl, nie krzyczysz.  

Mówię ojcu: pokrzycz nie pomyśl. Mieszkam z tą kacią łapą, ona mnie  

karmi. 

A teraz spójrz — poderwałam do tańca siedem gwoździ; siedmiu 

chłopców z Albatrosa i jedna nieboszczka. Mieszkałam nad brwią,  

nad sutkiem, nad mądrym strumykiem, aż nastał czas eksmisji  

i wyprowadzania w pole. 

A w polu zakłada się uprząż. Hej, uprząż zakłada się w polu. Niech 

żyją nieurodzaj i jałowe piaski! Niech ziarna padają na dna oceanów,  

niech stawy zajdą glonami i czarną rzęsą! Tutaj ziemia służy jedynie do  

nakrycia. 

Osobliwość

Śpimy w mieszkaniu twojego przyjaciela. Jest Toruń, kamienica, szadź, 

bałagan, sikorki w karmniku. Dwa koty, które będą dla nas zastępczą  

rodziną. W kinach film, z którego mój rocznik uczy się Kamasutry⁷, 

zwłaszcza dziewczęta. Maya ma ogród z henny na każdej dłoni 

i pachnie. Ja mam gorączkę, pewnie z trzydzieści dziewięć, bierzesz mnie  

na kolana, łączę pięty za twoimi plecami. Jestem 

statek kosmiczny, 

powstaniec zimowa. 

sto tysięcy mil podmorskiej żeglugi, 

ziołowe ognisko we własnej swadhisthanie⁸, 

wilgotna gleba z broszurki o życiu w rodzinie, 

wyczerpujący komentarz do wszystkich pór roku, 

pismo święte w językach, żaden z nich nie jest narodowy. 

W to miejsce schodzą się wszystkie nasze dzieci. Chowam cię latem, 

mozolnie chociaż w miękkiej ziemi. W torbie trzymam imbryk. w którym  

parzysz lipę. Dodajesz teraz miodu, łykam twoją ślinę. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Zero mapy

Pled pod plecy zamiast posłania, szereg posłań — na żadnym nie 

możemy odpocząć — nabijamy w butelki — fala je znosi na rafy przy końcu  

układu. Można jedynie wyjść na balkon i zmierzyć się z realną odległością  

od ziemi. 

Miało być życie z zamorskich opowieści, marynistyczne obrazki, 

które kołyszą przed upojnym zaśnięciem. Miłość w obszernej kajucie  

z najgustowniejszym jazzem zamiast szant, z musującą kropelką  

prawdziwego szampana. 

Nie można mieć pewności, czy chodzi o winę. Nawet ta drobna radość 

wymknęła się nam jak przystało na węża, na motyla, na zielonkawą  

jaszczurkę — wszystkie z rajskich zwierząt opuściły ten akwen. Można  

już tylko mówić. 

Na mostku trwa niestrudzona próba mikrofonu. Nieważkie zdania, my 

nie do poznania, a po poznaniu padają komendy: cała, pół, wstecz. 

Co oznacza: dwa bieguny słońca w przechowalni bagażu. 

Dobytek

To był twój wieczór, nieparzysty chłopcze. Maleją ci oczy z wieczornym 

przypływem. Dawno oduczono mnie wyciągać ręce, więc kiedy wracam  

do domu przypadkowym taksi, myślę o całowaniu, myślę o peronach,  

na których moglibyśmy się żegnać, gdybyśmy jakimś cudem jednak się  

spotkali. 

Och, to nie przesada — czuję wolę bożą w te zorzyste noce. Lecz 

w moim domu susza i zwiędłe paprotki, nikt tu nie zachodzi. Zamknąć  

tu oczy znaczy patrzeć na łapki z soczystą słoniną, znaczy mierzyć się  

z okazałym piętrem, znaczy rogowacieć. Mógłbyś wejść we mnie tak jak  

w trzęsawisko. 

Nieparzysty chłopcze, tuż za bzem na skwerze cała moja limfa; 

całun z ust dobyty. 

Sue Ryder⁹ od skweru

Sue Ryder — z nieszczęściem zetknęła się wcześnie,  

kiedy razem z matką odwiedzała szpitale i ciężko 

chorych.  

www.dom-seniora.ovh.org

Bądź pozdrowiona Sue Ryder od skweru, na który nie mam okien. 

Bądź pozdrowiona, bo nie chcę dziś wracać do siebie. Ty jesteś w śniegu,  

a ja w obcej kuchni, moja droga Sue Ryder, na dzikim zachodzie. 

Niedługo samo południe, więc się z tobą spotkam, spotkamy się Sue 

Ryder, wezmę papierosy. Teraz paznokciem zrywam z parapetu lakier,  

potem zrobię na odwrót — lubisz manicury? 

Ja lubię, chociaż nie wypada, bo można by robić tyle ważkich rzeczy, 

a tu róż biskupi pędzelkiem po płytce i trzeba uważać, bać się konsekwencji.  

Czeka nas, kochana, cichy obłok w ziemi 

— na skwer za przystankiem trzeba zapracować. Kochana Sue Ryder, 

a nawet wtedy nie możesz być pewna, bo szalety przy nim zostaną  

trójkątne — ktoś może znaleźć w googlach twoje brzydkie zdjęcie. 

Bądź pozdrowiona, Sue Ryder, bezpańska kowbojko. Już wszędzie 

nas nie ma — w kapownikach matek, w naszych własnych łóżkach, na  

końcówkach nerwów wielonocnych wrogów, jednonocnych braci. 

Już wszędzie nas nie ma, więc się nie rozglądaj, 

moja smutna Sue Ryder, 

nie ma gdzie się szukać. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Góra wody

Tymczasem nie może cię znieść ani przestawić. Na nagiej plaży, 

w zapiaszczonych ciuchach zaklina tę uprząż, żeby się nie starła, nie  

skruszyła na kwarc. Jak mogłaby ci wybaczyć, że żadne jej słowo nie ma  

mocy wcielać 

Pamięta — amantom na szczytach purpurowych schodów ani się 

śniło oszczędzanie na wypadek zmian okoliczności. A tobie się śni i skąd 

mogła wiedzieć, że to będzie raczej jak kolaboracja, jak kolega z kolonii, 

z którym się potem wymienia po liście. 

Za morze pójście, 

do zmulonej delty. 

Cekiny

Wydaje się właśnie zaczynać  

w serii scen widuję się do końca 

wszystko się składa 

i co najmniej za każdym razem  

odmawia posłuszeństwa 

mieni się bez reszty  

wydaje w serii scen 

Wielkanoc

Początek jak z przepisu na wiosnę. Jechałam w długą podróż szybkim 

samochodem. Wszędzie były chmury, doceniałam walor szyberdachu. 

Mijaliśmy bociany, więc powiedziałam: 

patrz, bociany. Powiedział: cieszysz się jak dziecko. Głupi, powiedziałam, 

cieszę się jak dziecko, bo mówisz do mnie jak do kobiety w kwietniu, bądź  

mi przyjacielem, chcę od tego świecić. Potem 

wezwałam na świadków miejscowych, maile, balety. Wszystko w dość 

dużych ilościach, bo nic uparcie nie chciało mi starczać. Ale nic, nadciąga  

bowiem kalendarzowe zmartwychwstanie 

z tej okazji niosę światu sernik. 

Niech kocha mnie każdy, skoro ty nie możesz. 

Przypisy:

1. prątki Kocha — bakterie gruźlicy. [przypis edytorski]

2. KwieKulik — duet artystów wykonujących sztukę performance’u działający w latach 1970–1988, który tworzyli Zofia Kulik i Przemysław Kwiek. [przypis edytorski]

3. przekrój strzałkowy — pionowy przekrój ciała, dzielący je na część prawa i lewą. [przypis edytorski]

4. locus (łac.) — miejsce (cały tytuł wiersza stanowi nawiązanie do Locus solus Raymonda Roussela). [przypis edytorski]

5. post coitum omne animal [...] triste (łac.) — po stosunku każde zwierzę jest smutne. [przypis edytorski]

6. urpflanze (niem.) — wymyślona przez Johanna Wolfganga Goethego archetypiczna roślina, posiadająca wszystkie elementy późniejszych, pochodzących od niej roślin. [przypis edytorski]

7. film, z którego mój rocznik uczy się Kamasutry — Kamasutra, reż. Mira Nair, 1996. [przypis edytorski]

8. swadhisthana — w tradycji hinduistycznej druga czakra, zlokalizowana 3 cm poniżej pępka, odpowiadająca za energię, twórczość i seksualność. [przypis edytorski]

9. Sue Ryder (1923–2000) — brytyjska działaczka charytatywna, w czasie II wojny światowej służyła w polskiej sekcji Kierownictwa Operacji Specjalnych. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest udostępniony na licencji Licencja Wolnej Sztuki 1.3
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/klicka-same-same

Tekst opracowany na podstawie: Barbara Klicka, Same same, Instytut Mikołowski, Mikołów 2012.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł.

Okładka na podstawie: Studium dwóch par rąk, Olga Boznańska, domena publiczna

ISBN-978-83-288-5663-9

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.