Zygmunt Krasiński

Psalm dobrej woli

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Psalm dobrej woli

Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie, 

Z skarbu wiecznego miłościwej łaski! 

Tysiącoletnie dałeś panowanie, 

Ubrane w śnieżne, przechrześciańskie blaski 

Nadeuropejskiej cnoty! — Twego Syna 

Dałeś nam pierwszym w świeckie wpoić dzieje — 

Z Polski — ojczyzna w przeszłości jedyna 

Co z piersi miłość, a nie rozbój sieje; 

Co mieczem — tylko świat ewanieliczy¹, 

Gardzi grabieżą — nie garnie zdobyczy — 

Spaja się z braćmi, a dumnych roztrąca, 

Lecz i tych jeszcze w jawnym świetle słońca! 

Teraz gdy rozgrzmiał się już sąd Twój w niebie, 

Ponad lat zbiegłych dwoma tysiącami, 

Daj nam, o Panie, świętymi czynami 

Śród sądu tego samych wskrzesić siebie! 

*

Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie! 

Gdyśmy zstąpili z życia Kapitolu 

W porozbiorowej doliny otchłanie, 

Zmarłych żywymiś trzymał na walk polu! 

Choć nas nie było, przecieśmy bywali 

Ponadgrobowo — choć w grobie złożeni — 

Na bojowiska każdego przestrzeni 

Z orłem ze sreba i szablą ze stali! 

Do serc, wsmętnionych w cierpienia czyscowe, 

Wlewałeś bicie śród nicestwa nowe — 

Wiecznieś nas kąpał w jakiejś dziwnej cnocie — 

Wrzkomo² z nas trupy — a Duchy w istocie. — 

Co elektrycznych nadziemnych strumieni, 

Wszystkieś zgromadził wokół naszych cieni, 

By nam powrotne, wstające z mogiły, 

Na wstyd Europie — ciało uiskrzyły! 

Teraz gdy rozgrzmiał się już sąd Twój w niebie 

Ponad lat zbiegłych dwoma tysiącami, 

Daj nam, o Panie, świętymi czynami 

Śród sądu tego samych wskrzesić siebie! 

*

Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie: 

Żywot najczystszy — a więc godzien krzyża — 

I krzyż — lecz taki, co do gwiazd Twych zbliża — 

Najwyższe dałeś w czasie powołanie! 

Tchem dzieje świata Tyś przegiął jak kłosy, 

Do pełniejszego dla nas wszędzie żniwa — 

Ziemiś nam ujął — a spuścił niebiosy 

I serce Twoje nas zewsząd przykrywa! 

Lecz wolną wolę musiałeś zostawić — 

Ty bez nas samych nie możesz nas zbawić!  

Boś tak ugodnił wysoko człowieka 

I naród każden, że Twój zamysł czeka 

Zawieszon w górze, aż własnym obiorem 

Człowiek lub naród jego pójdzie torem! 

Z wolnością tylko Twój Duch się wciąż swata — 

Nikt niewolnikiem w bezmiarach wszechświata! 

Teraz gdy rozgrzmiał się już sąd Twój w niebie 

Ponad lat zbiegłych dwoma tysiącami, 

Daj nam, o Panie, świętymi czynami 

Śród sądu tego samych wskrzesić siebie! 

*

Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie! 

Przykład nieszczęsnej Twej Hierozolimy, 

W której tak długo było Twe kochanie, 

Aż się rozwiała w perzyny i dymy, 

Rozdarta w sobie — a zemstą do końca 

Przeciw ludzkości całej szalejąca! 

I ona kiedyś być miała królową, 

Pogańskim katom świecącą w koronie! 

Lecz że wciąż śniła o tych katów zgonie, 

A dość Twych iskier nie miała w swym łonie, 

By nad nich podnieść się życiem na nowo, 

Odkrólewszczona — i stała się wdową — 

I dotąd płacze na Twojego Syna 

Za to, że plemion toporem nie ścina, 

Jedno³ krzyż wziąwszy w zmartwychwstałe dłonie, 

Światy obala — gdzie tym krzyżem wionie! 

Teraz gdy rozgrzmiał się już sąd Twój w niebie 

Ponad lat zbiegłych dwoma tysiącami, 

Daj nam, o Panie, świętymi czynami 

Śród sądu tego samych wskrzesić siebie! 

*

Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie! 

W ciemięzcach naszych sprośne gwałtu wzory, 

Szkaradne rzezie i niecne zabory, 

Za które dzieciąt przeklina ich łkanie, 

Za które sami z łaski Twej promieni, 

Jakby z pancerza, już odpancernieni, 

Stoją w nagości popełnionych czynów 

Bez starożytnych na czole wawrzynów, 

Z żałób największą okryci żałobą — 

Hańbą serc własnych zhańbionych — przed Tobą! 

Nie drugich śmiercią — lecz własną bezpłodnie 

Kończą na ziemi wszystkie ziemi zbrodnie! 

Żadna z nich żadnych nie ma przywilei — 

Król czy gmin jaki dopuści się zdrady 

Słowu Twojemu — przepada z kolei! 

Aniołów nawet przepadły miriady!  

Teraz gdy rozgrzmiał się już sąd Twój w niebie 

Ponad lat zbiegłych dwoma tysiącami, 

Daj nam, o Panie, świętymi czynami 

Śród sądu tego samych wskrzesić siebie! 

*

Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie! 

My nad otchłanią, na ciasnym przesmyku — 

Skrzydła nam rosną już na zmartwychwstanie — 

Usta rozwarte do wesela krzyku — 

Ku nam z błękitów — jakby z Twego łona, 

Złote jutrzenki — jakby Twe ramiona, 

Spieszą już na dół od nieba po ziemię, 

By zdjąć nam z czoła wiekowych klęsk brzemię. — 

Wszystko gotowe — wschód rozpromieniony — 

Anioły patrzą — a tam, z drugiej strony, 

Ciemność pod spadem bezgłębnym wybrzeża! 

I pnie się — wzdyma — rośnie ku nam — zmierza — 

Przepaść — śmierć wieczna — w której nie ma Ciebie — 

Co od początku złych i pysznych grzebie, 

A sama pychą i złością, i swarem, 

I mężobójstwem onem jak świat starem, 

I kłamstw, i bluźnierstw rozkipionym warem! 

I wstała, siwa, w pasach z czerwoności! 

W czarnych błyskawic czarnej jaśni płynie! 

Rdzę z krwi pokoleń i gruzy, i kości 

Na swych topielach piętrzy ku wyżynie, 

Gdzie wpół nad grobem, a wpół jeszcze w grobie, 

Stoim w tej pierwszej odrodzenia dobie! 

Jeśli zawrotnym na nią spojrzym okiem, 

Jeśli się jednym ku niej ruszym krokiem, 

Wnet zórz nam światło poblednie na skroni 

I Syn nad nami Twój łzy nie uroni, 

I Duch nie będzie nam Pocieszycielem! 

Na dnie jej sobie nicestwo pościelem! 

Zmiłuj się Panie! broń nas — bądź ty z nami! 

Nie! — darmo — teraz tu stać musim sami! 

Ach! wiem! — ta chwila już do nas należy; 

W ostatniej losów tej naszych przemianie 

Żaden Twój cherub nam w pomoc nie zbieży! 

Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś, Panie! — 

Lecz wspomnij — wspomnij, żeśmy dawne sługi — 

Że nim wiek począł się ten dziejów drugi, 

My w przeszłym wieku Twój nakaz już czcili 

I nie czekali chwil spełnionych chwili, 

By uznać Ciebie za ziemskiego władzcę 

W Królowej polskiej — Twojej ziemskiej matce! 

Odkąd z mgły czasów naród wyjawiony, 

Z ciał polskich — polskich dusz wyszło miliony 

Z Jej świętym w śmierci na ustach imieniem! 

Niech im dziś Ona odwspomni wspomnieniem — 

Niech, w wielką zmarłych tych ubrana chmurę, 

Na Twych niebiesiech do Ciebie się modli, 

By nie związali nam stóp, dążnych w górę, 

Szatani z piekła — lub też ludzie podli. 

Spójrz na Nią, Panie! — gdy z dusz onych rzeszą, 

Co wokół wieńcem powietrznianym spieszą, 

Z wolna ku Tobie wznosi się bezmiarem — 

Wszystkie się ku niej gwiazdy rozmodliły, 

Wszystkie w przestworach wirujące siły 

Zmiękły pod smętnym rozrzewnienia czarem! 

Coraz to wyżej — jakby na promieniach, 

Wschodzi, niesiona na tych białych cieniach, 

Płynie w lazury, za dróg mlecznych chmury, 

Płynie za słońca, taka bielejąca, 

Coraz to wyżej — do góry — do góry! 

Spójrz na Nią, Panie! — Śród serafów grona 

Oto u tronu twego rozklęczona — 

A na Jej skroniach lśni polska korona — 

I płaszcz błękitny zamiata promienie, 

Z których tam przestrzeń — i wszystkie przestrzenie 

Czekają — modli się bardzo po cichu — 

Poza Nią, stojąc, płaczą ojców mary — 

W dłoniach Jej śnieżnych jakby dwa puchary — 

Krew Twoją własną w prawym ci kielichu 

Podaje, Panie — a w lewym, co niżej, 

Krew krzyżowanych na tysiącach krzyży 

Poddanych swoich — krew płynną⁴ przez lata 

Po wszystkich ziemiach, pod mieczem Trójkata! 

I boskim, tamtym wzniesionym kielichem 

Błaga drugiemu przełaski Twej, Panie! 

Przepaść tymczasem wielkim huczy śmiéchem — 

Podplanetarnych fal jej słychać granie — 

Wężowych głębin splotami wciąż toczy — 

Mgłą, wichrem, pianą zalewa nam oczy, 

By nas prześmiertnić w kłamce i morderce! 

Nie widzi, marna, co dzieje się w górze — 

Nie widzi, marna, że niczym jej burze, 

Gdy takie za nas tam dręczy się serce! 

O Panie, Panie! Więc nie o nadzieję — 

— Jak kwiat się sypie — więc nie o zgon wrogów — 

— Zgon ich na chmurach jutrzejszych już dnieje — 

Więc nie o przestęp smętarzowych progów — 

— Przebyteć⁵, Panie — ani o broń władną — 

— Z wichrów nam spada — ni o pomoc żadną — 

Zdarzeń otwarłeś już przed nami pole! 

Lecz śród tych zdarzeń strasznego wybuchu 

O czystą tylko błagamy Cię wolę 

Wewnątrz nas samych — Ojcze, Synu, Duchu! 

O Ty najdroższy, wszędzie utajony, 

Widny zza światów przejrzystych opony, 

Wszech Ty przytomny, nieśmiertelny, święty, 

W serc i gwiazd wszelkim mieszkający ruchu, 

Co tak gwiazd bunty rozwiewasz na szczęty, 

Jak serc przewrotność — Ojcze, Synu, Duchu — 

Ty, coś rozkazał człowieczej iściźnie 

By, nędzna siłą i kolebką mała,  

Przez moc ofiary się wyanielała — 

I polskiej naszej rozkazał ojczyźnie, 

By wwiodła w miłość i mir ludy bliźnie 

Niezatraconej prawości przykładem, 

Choć wciąż pod głazów grobowych opadem 

Wszystkich tych ludów otruwana jadem! 

Ty, co w dziejowych odmętów rozruchu, 

Wściekłych piorunem przybijasz do darni, 

A zacnych zbawiasz — bo zacni — z męczarni — 

Błagamy Ciebie, Ojcze, Synu, Duchu, 

Z prostotą dzieciąt, w niewieściej pokorze, 

Przed Tobą dzieci i niewiasty, Boże — 

A światu męscy — my, co się nie boim 

Od wieków walczyć przeciw wrogom Twoim, 

Błagamy Ciebie razem z naszą Panią, 

Co za nas Twego doprasza się słuchu, 

My, zawieszeni pomiędzy otchłanią 

A Twym królestwem, Ojcze, Synu, Duchu! 

Błagamy Ciebie z wrytym w ziemię czołem, 

Skronią już w wiosen Twych kąpani dmuchu, 

Czasów pryśniętych otoczeni kołem 

I państw ginących — Ojcze, Synu, Duchu, 

Błagamy Ciebie — stwórz w nas serce czyste — 

Odnów w nas zmysły — z dusz wypleń kąkole 

Złud świętokradzkich — i daj wiekuiste 

Śród dóbr Twych dobro — daj nam dobrą wolę! 

Teraz gdy rozgrzmiał się już sąd Twój w niebie 

Ponad lat zbiegłych dwoma tysiącami, 

Daj nam, o Panie, świętymi czynami 

Śród sądu tego samych wskrzesić siebie! 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. ewanieliczyć — ewangelizować. [przypis edytorski]

2. wrzkomo (daw.) — rzekomo. [przypis edytorski]

3. jedno (daw.) — tylko. [przypis edytorski]

4. płynny — tu: płynący. [przypis edytorski]

5. przebyteć — konstrukcja z partykułą wzmacniającą ci, skróconą do -ć; znaczenie: [zostały już] przebyte. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/krasinski-poezje-psalmy-przyszlosci-psalm-dobrej-woli

Tekst opracowany na podstawie: Zygmunt Krasiński, Poezje Zygmunta Krasińskiego, Biblioteka pisarze polskich, t. 3, Lipsk 1873.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Uniwersytecką w Toruniu z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Biblioteki.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć-Gryz, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Polonia (reprodukcja obrazu, pocztówka barwna, Wydawnictwo Salonu Malarzy Polskich w Krakowie), Jan Styka, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.