Bolesław Leśmian

Róże

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Róże

Ocknął się rycerz, snem zatrwożony, 

Mówi po ciemku do swojej żony: 

«Sen miałem, jakom zwykł¹, 

Był tu, był tam — i znikł. 

Widziałem we śnie róże i róże, 

I twoją siostrę, i noc w lazurze, 

Tuż obok w sennych mgłach 

Szedł ku niej na wprost gach². 

Spłyńże mi cicho, jak krew po nożu, 

Do jej alkowy³, by tuż przy łożu, 

Co dźwiga ciała znój, 

Sen sprawdzić mój — nie mój!» 

Zwlekła się pani z leż⁴ na kolana, 

Z kolan powstała wyprostowana, 

I poszła przed się⁵ w mrok, 

Za krokiem głusząc⁶ krok. 

Gdy do siostrzynej⁷ wnikła alkowy, 

Szukała głowy obok jej głowy, 

Obok lic⁸ — innych lic, 

Lecz nie znalazła nic. 

Ujrzała tylko róże i róże, 

Wszystkie szkarłatne⁹ i bardzo duże, 

Bo śpiąca, trwając wzdłuż, 

Sen pasła jawą róż. 

Upadła pani w mrok na kolana. 

«Tak będę trudniej zowąd widziana!» — 

Tamuje wonny dech, 

Nocnych się bojąc ech. 

Gdy północ wzmogła sny nieomylne, 

Słyszy stąpanie bose i pilne — 

Ściągnęła czujne brwi: 

Ktoś wręcz¹⁰ otworzył drzwi. 

Na klęczkach pani wzroku natęża¹¹, 

Na klęczkach widzi, że duch jej męża 

Idzie, drzwi tłumiąc ruch — 

Śpi ciało — czuwa duch! 

Idzie ku śpiącej w ogień i burzę, 

Pomiędzy róże, pomiędzy róże! 

Od róż ją bierze wpół, 

W uścisku zwarł i skuł. 

«Śpijmy oboje — i duch, i ciało, 

Niech żadne nie wie, co się z nim działo!» 

Przegina śpiącą wznak, 

By docałować tak! 

Nad ranem pani powraca blada. 

«Czy śpisz, mój mężu?» — Nie odpowiada. 

«Różami sen twój czuć! 

O zbudź się, zbudź się, zbudź!» 

Budzi się rycerz i w oczy pyta: 

«Cóżeś widziała¹², w mroku ukryta? 

Czy mówić nie masz sił? 

Byłże gach w łożu?» — «Był». 

«Czy szedł ku śpiącej w ogień i burzę, 

Pomiędzy róże, pomiędzy róże? 

Czy przegiął białą wznak?» — 

«Tak — szepcze pani — tak». 

«A czyli¹³ widział ciebie, jak w mroku 

Z dłonią na piersi, ze zgrozą w oku 

Klęczałaś, zgięta w łuk?» — 

«Widział i on, i Bóg!» 

Porwał się rycerz ze swej łożnicy¹⁴: 

«Uchyl, śnie złoty, złotej przyłbicy! 

Jam jest¹⁵! Poznajesz mnie?» 

«Nie inny byłeś w śnie!» 

«Spędzałem noce na sennej strawie, 

Odtąd chcę żywą pieścić na jawie!» — 

«Już — szepcze pani — już 

Skonała wpośród róż! 

We śnie zabiłam ciało bezszumne, 

Złożyć kazałam w podwójną trumnę, 

Dwie trumny — trzeci grób — 

Trudny z nią będzie ślub!» 

A rycerz na to: «Zmarła za wcześnie! 

Znowu ją muszę nawiedzać we śnie, 

Do trumien wkroczę dwóch 

Ja — pan, ja — sen, ja — duch!» 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. jakom zwykł — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; znaczenie: jak zwykłem. [przypis edytorski]

2. gach (daw., gw.) — kochanek. [przypis edytorski]

3. alkowa (daw.) — sypialnia. [przypis edytorski]

4. leże — posłanie; miejsce odpoczynku. [przypis edytorski]

5. przed się — dziś popr.: przed siebie. [przypis edytorski]

6. głuszyć — zagłuszać, tłumić dźwięk. [przypis edytorski]

7. siostrzyny — siostrzany. [przypis edytorski]

8. lico (daw.) — twarz. [przypis edytorski]

9. szkarłatny — ciemnoczerwony. [przypis edytorski]

10. wręcz — ręcznie. [przypis edytorski]

11. wzroku natęża — popr.: wzrok natęża. [przypis edytorski]

12. cóżeś widziała — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: co widziałaś. [przypis edytorski]

13. czyli — czy z partykułą pytajną -li. [przypis edytorski]

14. łożnica (daw.) — duże łoże. [przypis edytorski]

15. jam jest — dziś: ja jestem. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-roze/

Tekst opracowany na podstawie: Bolesław Leśmian, Łąka, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa, 1920

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marianna Czabator, Weronika Trzeciak.

Okładka na podstawie: Claude Monet, Île aux Fleurs near Vétheuil, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-11-04.