Bolesław Leśmian

W malinowym chruśniaku (cykl)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

W malinowym chruśniaku (cykl)

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

W malinowym chruśniaku (cykl)

W malinowym chruśniaku

W malinowym chruśniaku¹, przed ciekawych wzrokiem 

Zapodziani po głowy, przez długie godziny 

Zrywaliśmy przybyłe tej nocy maliny. 

Palce miałaś na oślep skrwawione ich sokiem. 

Bąk złośnik huczał basem, jakby straszył kwiaty, 

Rdzawe guzy na słońcu wygrzewał liść chory, 

Złachmaniałych pajęczyn skrzyły się wisiory, 

I szedł tyłem na grzbiecie jakiś żuk kosmaty. 

Duszno było od malin, któreś, szepcząc, rwała, 

A szept nasz tylko wówczas nacichał w ich woni, 

Gdym wargami wygarniał² z podanej mi dłoni 

Owoce, przepojone wonią twego ciała. 

I stały się maliny narzędziem pieszczoty 

Tej pierwszej, tej zdziwionej, która w całym niebie 

Nie zna innych upojeń, oprócz samej siebie, 

I chce się wciąż powtarzać dla własnej dziwoty. 

I nie wiem, jak się stało, w którym okamgnieniu, 

Żeś dotknęła mi wargą spoconego czoła, 

Porwałem twoje dłonie — oddałaś w skupieniu, 

A chruśniak malinowy trwał wciąż dookoła. 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

[Śledzą nas... Okradają z ścieżek i ustroni]

Śledzą nas... Okradają z ścieżek i ustroni, 

Z trudem przez nas wykrytych. Gniew nasz w słońcu pała! 

Śpieszno nam do łez szczęścia, do tchów naszych woni, 

Chcemy pieszczot próbować, poznawać swe ciała. 

Więc na przekór przeszkodom źrenicą bezradną 

Chłoniemy się nawzajem, niby dwa bezdroża, 

A gdy powiek znużonych kotary opadną, 

Czujemy, żeśmy wyszli z uścisków i z łoża. 

Nikt tak nigdy nie patrzał³, nie bywał tak blady, 

I nikt do dna rozkoszy ciałem tak nie dotarł, 

I nie nurzał swych pieszczot bezdomnej gromady 

W takim łożu, pod strażą takich czujnych kotar! 

[Taka cisza w ogrodzie, że się jej nie oprze...]

Taka cisza w ogrodzie, że się jej nie oprze 

Żaden szelest, co chętnie taje⁴ w niej i ginie. 

Czerwieniata⁵ wiewiórka skacze po sośninie, 

Żółty motyl się chwieje na złotawym koprze. 

Z własnej woli, ze śpiewnym u celu łoskotem 

Z jabłoni na murawę spada jabłko białe, 

Łamiąc w drodze kolejno gałęzie spróchniałe, 

Co w ślad za nim — spóźnione — opadają potem. 

Chwytasz owoc, zanurzasz w nim zęby na zwiady 

I podajesz mym ustom z miłosnym pośpiechem, 

A ja gryzę i chłonę twoich zębów ślady, 

Zębów, które niezwłocznie odsłaniasz ze śmiechem. 

[Hasło nasze ma dla nas swe dzieje tajemne...]

Hasło nasze ma dla nas swe dzieje tajemne: 

Lampa, gdy noc już zdąży świat mrokiem owinąć, 

Winna zgasnąć w tej szybie, a w tamtej zapłonąć. 

Na znak ten oddech tracę. Już schody są ciemne. 

Czekasz z dłonią na klamce i gdy drzwi otwiera, 

Tulę tę dłoń, co jeszcze ma chłód klamki w sobie, 

A ty w zamian przyciskasz moje ręce obie 

Do serca, które zawsze u drzwi obumiera. 

Wchodzę ciszkiem⁶, jak gdyby krok każdy knuł zbrodnię, 

Między sprzęty, co dla mnie są sprzętami czarów. 

Sama ścielesz swe łóżko według swych zamiarów, 

By szczęściu i pieszczotom było w nim wygodnie. 

I zazwyczaj dopóty milczymy oboje, 

Dopóki nie dopełnisz podjętego trudu. 

Ileż w dłoniach twych pieczy⁷, miłości i cudu! 

Kocham je, kocham za to, że piękne, że twoje. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

[Zazdrość moja bezsilnie po łożu się miota...]

Zazdrość moja bezsilnie po łożu się miota: 

Kto całował twe piersi, jak ja, po kryjomu? 

Czy jest wśród twoich pieszczot choć jedna pieszczota, 

Której, prócz mnie, nie dałaś nigdy i nikomu? 

Gniewu mego łza twoja wówczas nie ostudzi! 

Poniżam dumę ciała i uczuć przepychy, 

A ty mi odpowiadasz, żem marny i lichy, 

Podobny do tysiąca obrzydłych ci ludzi. 

I wymykasz się naga. W przyległym pokoju 

We własnym się po chwili zaprzepaszczasz łkaniu, 

I wiem, że na skleconym bezładnie posłaniu 

Leżysz, jak topielica na twardym dnie zdroju⁸. 

Biegnę tam. Łkania milkną. Cisza, niby w grobie. 

Zwinięta, na kształt węża, z bólu i rozpaczy 

Nie dajesz znaku życia — jeno⁹ konasz raczej, 

Aż znienacka za dłoń mię¹⁰ pociągasz ku sobie. 

Jakże łzami przemokłą, znużoną po walce 

Dźwigam z nurtów pościeli w ramiona obłędne! 

A nóg twych rozemknione¹¹ pieszczotami palce 

Jakże drogie mym ustom i jakże niezbędne! 

[Z dłońmi tak splecionymi, jakbyś klęcząc, spała...]

Z dłońmi tak splecionymi, jakbyś klęcząc, spała, 

W niedostępne mym oczom wpatrzona widzenie, 

Płaczesz przez sen i wstrząsem wylękłego ciała 

Błagasz o nagłą pomoc, o rychłe zbawienie. 

Jeszcze płaczu niesytą do piersi cię tulę, 

A ty goisz się we mnie, niby lgnąca rana, 

A ja płacz twój całuję, biodra i kolana, 

I ramię, i zsuniętą z ramienia koszulę. 

Lecz karmiony ust twoich spłakanym oddechem, 

Nie pytam o treść widzeń. Dopiero z porania¹² 

Zadaję ciemną nocą tłumione pytania. 

Odpowiadasz bezładnie — ja słucham z uśmiechem. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

[Wyszło z boru ślepawe, zjesieniałe zmrocze..]

Wyszło z boru ślepawe, zjesieniałe zmrocze¹³, 

Spłodzone samo przez się w sennej bezzadumie. 

Nieoswojone z niebem patrzy w podobłocze¹⁴ 

I węszy świat, którego nie zna, nie rozumie. 

Swym cielskiem kostropatym¹⁵ kąpie się w kałuży, 

Co nęci, jak ożywczych jadów pełna misa, 

Czołgliwymi¹⁶ mackami krew z kwiatów wysysa 

I ciekliną¹⁷ swych mętów po ziemi się smuży¹⁸. 

Zwierzę, co trwać nie zdoła zbyt długo na świecie, 

Bo wszystko wokół tchnieniem zatruwa i gasi, 

Lecz gdy ty białą dłonią głaszczesz je po grzbiecie, 

Ono, mrucząc, do stóp twych korzy się i łasi. 

[Czasami mojej ślepej posłuszny ochocie...]

Czasami mojej ślepej posłuszny ochocie 

Pragnę w tobie mieć czujną na byle skinienie 

Sługę, co pieszczotami gasi me pragnienie, 

A ty jesteś tak zmyślna i zwinna w pieszczocie! 

Gdy twój warkocz, jak w słońcu wybujałe ziele, 

Tchem rozwartych ogrodów mą duszę owionie, 

Głowę twą, niby puchar, ujmuję w swe dłonie 

I wargami w ślad dreszczu prowadzę po ciele. 

I raduję się, śledząc tę wargę, jak zmierza 

Do mej piersi kosmatej, widnej¹⁹ w niedomroczu²⁰, 

W której marzę pierś w lesie ryczącego zwierza 

I staram się, gdy pieścisz, nie tracić go z oczu. 

[Ty pierwej mgły dosięgasz, ja za tobą w ślady...]

Ty pierwej²¹ mgły dosięgasz, ja za tobą w ślady 

Zdążam, by się w tym samym zaprzepaścić lesie, 

I tropiąc twoją bladość, sam się staję blady, 

I zdybawszy²² twój bezkres, sam ginę w bezkresie. 

A potem wzieram²³ w oczy, by zgadnąć, czy dość ci 

Omdlenia, co się nogom udziela, jak szczęście, 

I twe dłonie, jak w pąki, mnę w zdrobniałe pięście²⁴, 

By się w nich docałować twych chrząstek i kości. 

A one wypukleją na dłoni przegibie²⁵, 

Niby pestki owoców, zróżowionych znojem, 

I nieśmiałym do ust mych garną się wyrojem, 

Zatajone w swej ciepłej od pieszczot siedzibie. 

Ich dotyk budzi wzruszeń zaniedbanych krocie, 

A ty, tuląc je w warg mych rozrzewnioną ciszę, 

Dziecinniejesz w uścisku, malejesz w pieszczocie, 

Chwila — a już cię do snu z lat dawnych kołyszę. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

[Zazdrośnicy daremnie chcą pochlebić pierwsi...]

Zazdrośnicy daremnie chcą pochlebić pierwsi 

Czarom, skrytym w twym ciele z moją o nich wiedzą! 

Oczy, co się rzęsami nie tknęły twych piersi, 

Czyliż pustym²⁶ domysłem te czary wyśledzą? 

Kto w chwili pocałunków nie zagrzał swej dłoni 

Na twych bioder nawrzałej²⁷ żądzą przegięcinie²⁸, 

Nie potrafi określić upojeń tej woni, 

Co z ciebie, jako z róży, snem potartej, płynie. 

Kto ustami w nóg twoich nie wdumał się dreszcze, 

Nigdy dość nie wysłowi twych oczu omdlenia, 

A choćby je dzień cały badał bez wytchnienia, 

Nie wypatrzy z nich tego, co ja z nich wypieszczę! 

[Zmienionaż po rozłące? O, nie, niezmieniona!...]

Zmienionaż po rozłące? O, nie, niezmieniona! 

Lecz jakiś kwiat z twych włosów zbiegł do stóp ołtarzy, 

A choć brak tego zbiega nie skalał twej twarzy, 

Serce me w tajemnicy przed twym sercem kona... 

Dusza twoja śmie marzyć, że w gwiezdne zamiecie 

Wdumana, będzie trwała raz jeszcze i jeszcze —  

Lecz ciało? Któż pomyśli o nim we wszechświecie, 

Prócz mnie, co tak w nie wierzę i kocham, i pieszczę? 

I gdy ty, szepcząc słowa, w ust zrodzone znoju, 

Dajesz pieszczotom ujście w tym szepcie, co pała²⁹, 

Ja, zamilkły wargami u piersi twych zdroju³⁰, 

Modlę się o twojego nieśmiertelność ciała. 

Przypisy:

1. chruśniak — krzaki, zarośla. [przypis edytorski]

2. gdym wargami wygarniał — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika; inaczej: gdy wargami wygarniałem. [przypis edytorski]

3. patrzał — dziś popr. forma 3 os. lp cz.przesz.: patrzył. [przypis edytorski]

4. tajać — topnieć. [przypis edytorski]

5. czerwieniaty — czerwonawy. [przypis edytorski]

6. ciszkiem — po cichu. [przypis edytorski]

7. piecza (daw.) — opieka. [przypis edytorski]

8. zdrój — źródło. [przypis edytorski]

9. jeno (daw., gw.) — tylko. [przypis edytorski]

10. mię (daw.) — mnie. [przypis edytorski]

11. rozemkniony — otwarty. [przypis edytorski]

12. z porania — rankiem. [przypis edytorski]

13. zmrocze (rzad.) — mrok, mroczne miejsce. [przypis edytorski]

14. podobłocze (daw.) — przestworza, obszar podniebny. [przypis edytorski]

15. kostropaty — szorstki, obfity w nierówności. [przypis edytorski]

16. czołgliwy — pełzający, czołgający się. [przypis edytorski]

17. cieklina — odnoga. [przypis edytorski]

18. smużyć się — zostawiać za sobą smugę. [przypis edytorski]

19. widny (daw.) — widoczny. [przypis edytorski]

20. niedomrocze (neol.) — niecałkowity zmierzch. [przypis edytorski]

21. pierwej — najpierw. [przypis edytorski]

22. zdybać — schwytać, przyłapać. [przypis edytorski]

23. wzierać (przestarz.) — wglądać. [przypis edytorski]

24. pięście — dziś popr. forma B. lm: pięści. [przypis edytorski]

25. przegib — przegięcie. [przypis edytorski]

26. pusty — marny, bezpodstawny. [przypis edytorski]

27. nawrzały — przesiąknięty. [przypis edytorski]

28. przegięcina — łuk, zagięcie. [przypis edytorski]

29. pałać — płonąć. [przypis edytorski]

30. zdrój — źródło. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-w-malinowym-chrusniaku-cykl/

Tekst opracowany na podstawie: Bolesław Leśmian, Łąka, wyd. J. Mortkowicz, Warszawa 1920

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Marianna Czabator, Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska, Martyna Sawicka, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: Kapelusz z kwiatami, Aleksandrowicz, Nina (1877-1946), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-11-04.