Bolesław Leśmian

Zaloty

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Zaloty

Nędzarz bez nóg, do wózka na żmudne rozpędy 

Przytwierdzony, jak zielsko do ruchomej grzędy, 

Zgroza bladych przechodniów i ulic zakała¹, 

Obsługując starannie brzemię swego ciała, 

Kręci korbę, jak gdyby na lirze² w czas słoty 

Wygrywał swoje skoczne ku niebu turkoty — 

I nad brzegiem urwistym tęczowych rynsztoków 

Toczy się wraz z odbiciem zmydlonych obłoków, 

Toczy się bałamutnie³ do dziewki z podwórza, 

Do przystani stóp bosych — i ducha wynurza 

Z łachmanów, i wyciąga paździory⁴ swych dłoni 

Ku jej zębom śnieżystym, i tak mówi do niej: 

«Kocham strzęp twojej błotem zbryzganej spódnicy, 

Kocham głośny twój oddech! Na całej ulicy 

Ty jedynie mym ustom bywasz tak potrzebna! 

Wiem, że moja tęsknota, niby szkapa⁵ źrebna⁶, 

Wlekąc mię⁷, wyda na świat płód nowych udręczeń. 

W tym mój tryumf, że jestem niestrudzony klęczeń⁸ 

Twej krasy⁹! Kochajże mnie! Nuże¹⁰ do pieszczoty! 

Potwór błaga cię o nią! Przyjm¹¹ moje zaloty! 

Wnijdź¹² naga i bezwstydna w mej nędzy bezdomność 

I tak pieść, by wargami pożreć mą ułomność!» 

Ona mu się broni, 

A on mówi do niej: 

«Wszak musi ktoś pokochać to, co już się stało — 

I ten wózek męczeński, i korbę zbolałą, 

I żądzę w resztkach cielska, jak w zgliszczach, poczętą, 

I ten ochłap człowieka, co chce być przynętą! 

Odsłoń czar w mej brzydocie! Znijdź¹³ z wyżyn do karła! 

Bądź posłuszna mym dłoniom, jak ślepa lub zmarła! 

Zdołam być nieodparty, jako grzech i zguba, 

I potrafię wysiłkiem zmyślnego kadłuba¹⁴ 

Zdobyć się na pieszczoty słodkie, jak czereśnie, 

Których dotąd nikt nigdy nie oglądał we śnie!» 

Ona mu się broni, 

A on mówi do niej: 

«Małoż¹⁵ ci pół człowieka, by stał się twym skarbem? 

Chcę być drogą ci raną, wiernym tobie garbem! 

Czyż próżni, którą nóg mych nieobecność tworzy, 

Nie zapełni ból, miłość ni jęk mych bezdroży? 

Śmiech mię bierze! O, gdybym ziemię nieobjętą 

Mógł uderzyć raz w życiu zdrową, silną piętą 

I widzieć, jak zdeptana pod stopą wygląda! 

Śpieszno mi w nieskończoność! Wiem, że mnie pożąda 

I bez wstrętu spożyje me łachy i żale. 

Są gdzieś dłonie mi chętne i usta — korale, 

Co od głów się przesuną w pieszczocie ochoczej 

Aż do stóp, których nie ma! Niech wóz się potoczy 

Na przełaj¹⁶ — tam, gdzie właśnie ode mnie z daleka 

Ktokolwiek, zwierz lub robak, na mą miłość czeka!» 

Ona mu się broni, 

A on w zaświat stroni, 

Ona go swoim czarem do bólu zachęca, 

A on patrzy, nie patrząc, i korbę pokręca, 

I odjeżdża — odjeżdża — gdziekolwiek — pośpiesznie, 

Turkocząc i furkocząc, niezgrabnie i śmiesznie, 

Odjeżdża, kalekując¹⁷, w poszukiwań znoje, 

W kraje przygód miłosnych, w wieczne niepokoje. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. zakała — osoba przynosząca wstyd. [przypis edytorski]

2. lira — instrument muzyczny szarpany. [przypis edytorski]

3. bałamutny (daw.) — uwodzicielski; zalotny. [przypis edytorski]

4. paździory — zdrewniałe części łodyg lnu lub konopi. [przypis edytorski]

5. szkapa — z politowaniem o koniu, zwłaszcza lichym, zabiedzonym. [przypis edytorski]

6. źrebna — tu: ciężarna klacz. [przypis edytorski]

7. mię (daw.) — mnie. [przypis edytorski]

8. klęczeń (neol.) — wielbiciel. [przypis edytorski]

9. krasa — uroda. [przypis edytorski]

10. nuże — okrzyk oznaczający poganianie: dalej, szybciej. [przypis edytorski]

11. przyjm — dziś popr.: przyjmij. [przypis edytorski]

12. wnijść (daw.) — wejść. [przypis edytorski]

13. znijść (daw.) — zejść. [przypis edytorski]

14. kadłub — ciało, tułów. [przypis edytorski]

15. małoż — konstrukcja z partykułą -że, skróconą do -ż, pełniącą funkcję wzmacniającą. [przypis edytorski]

16. na przełaj — najkrótszą drogą. [przypis edytorski]

17. kalekować (neol.) — być kaleką. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/lesmian-zaloty/

Tekst opracowany na podstawie: Bolesław Leśmian, Łąka, J. Mortkowicz, Warszawa 1920

Wydawca: Fundacja Wolne Lektury

Publikacja zrealizowana w ramach biblioteki Wolne Lektury (wolnelektury.pl). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Marianna Czabator, Marta Niedziałkowska, Weronika Trzeciak, Hanna Zając.

Okładka na podstawie: Zomerweelde, Jac van Looij, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-11-04.