Kazimierz Przerwa-Tetmajer

List Hanusi

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

List Hanusi

(Dialektem podhalańskim)

Kochany Jerzy mój! Pisę tu ztela¹. 

Ten list do tobie, a pisęcy² płacę. 

Świat mi calućki³ nic nie uwesela, 

Kie⁴ w lesie pasę, wnet krowy potracę, 

Bo syćko⁵ myślę, kielo⁶ nas ozdziela⁷ 

Kraju i cy cię tyz jesce zobacę? 

Kiebyś⁸ ty wiedział, jakoś mię zasmucił, 

Mój złociusieńki, tobyś się haw⁹ wrócił. 

Głowa mię boli, serdecka nie cuję, 

Łzy ino syćko z ocu mi się lejom, 

Nik tego niewi, za kim ja banuję¹⁰, 

Ale się ludzie nascy¹¹ se mnie śmiejom. 

Zal mię za tobom wciągle w serce kłuje 

I niewiem, ka¹² się me ocy podziejom 

Od tych łez. Widzi się, co mnie powiezom 

Wnetki hań w trumnie, ka ojcowie lezom. 

I juzbyk¹³ chyba ja sama wolała 

Lezeć hań, niźli tak płakać daremno, 

A kie spać legnę, to poduska cała 

Mokra, kie wspomnę, jakeś ty spał ze mną. 

Chwilo jedyna, kaześ¹⁴ się podziała, 

Kieś ty przychodził ku mnie w nockę ciemną 

I kieś mię objon tak serdecnie w rence, 

Jakbyś przy miejskiej lezał ka panience. 

Ja znam¹⁵, ze biedna ja prosta dziewcyna 

Góralska, o mój ty najsłodsy, złoty, 

To nie dla tobie, dla pańskiego syna, 

Ale juz ledwie wytrwam od tęsknoty. 

Dusa cię ino¹⁶ syćko przypomina, 

Nijakiej nimam do jadła ochoty, 

Ani do tańca. Chłopcyska się śmiejom, 

A moje siwe ocy wciąz łzy lejom. 

Kie na odwiecerz¹⁷ przed chałupom stanę, 

Pojźrę, jak słonko za wirchy¹⁸ się kryje, 

Wspomnę, jak my się pod tę samą ścianę 

Kryli: to zal mię mało nie zabije, 

A serce moje jakoby pijane 

Tłuce się w piersiach. Tęca wodę pije 

Z rzeki, ale tych łez wypić nie musi¹⁹, 

Co ocy twojej wypłacom Hanusi.  

Jasiek tu chciał mnie brać, a mama z tatą 

Straśnie go radzi²⁰ widzom, ale ja nie. 

Powiedziałak mu, ze się przódziej²¹ lato 

Zimom, a zima przódziej latem stanie, 

Niźli ja bedem jego. Więc się na to 

Ozgniwał²² i rzekł, co on mię dostanie, 

Chybaby w niebie miesioncek²³ zaginon, 

Abo Dunajec w górę się przewinon²⁴. 

Miałeś tu do nas przyjechać na Gody²⁵, 

Takek²⁶ cię ino syćko wyglondała, 

A tak mi było, jak rybce do wody, 

Jazek²⁷ się sama do się głośno śmiała. 

Ale juz wsendy²⁸ potajały lody 

I śnig juz w turniak²⁹ wyginon bez mała, 

A tobie nimas³⁰ jednako nikany³¹, 

Mój złociusieńki i umiłowany.  

Aniś nie pisał do mnie dawno. Moze 

Jaka cię chorość nasła, mój jedyny, 

Abo co inse, od cego chroń Boze, 

Nie zabacujze³² tak swojej dziéwcyny. 

U nas som zdrowi w chałupie, niemoze³³ 

Ino³⁴ Jagnieska Bartkowej Maryny. 

Niech cię Bóg strzeze i Najświętsa Panna 

Ludźmirska³⁵. Twoja tu ostaję — Anna». 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. ztela — stąd. [przypis autorski]

2. pisęcy (gw.) — pisząc. [przypis edytorski]

3. calućki (gw.) — cały. [przypis edytorski]

4. kie — kiedy, gdy. [przypis edytorski]

5. syćko (gw.) — wszystko, tu: ciągle. [przypis edytorski]

6. kielo (gw.) — ile. [przypis edytorski]

7. ozdziela (gw.) — rozdziela. [przypis edytorski]

8. kiebyś (gw.) — gdybyś. [przypis edytorski]

9. haw (gw.) — tu. [przypis edytorski]

10. banuję (gw.) — żałować, tęsknić. [przypis edytorski]

11. nascy (gw.) — nasi. [przypis edytorski]

12. ka (gw.) — gdzie. [przypis edytorski]

13. juzbyk (gw.) — już bym. [przypis edytorski]

14. kaześ (gw.) — gdzieżeś. [przypis edytorski]

15. znać — tu: wiedzieć. [przypis edytorski]

16. ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski]

17. na odwieczerz (gw.) — o zmroku. [przypis autorski]

18. wirch (gw.) — wierch, szczyt. [przypis edytorski]

19. nie musi (gw.) — nie potrafi. [przypis autorski]

20. radzi (daw.) — chętnie. [przypis edytorski]

21. przódziej (gw.) — prędzej, wcześniej. [przypis edytorski]

22. ozgniwał (gw.) — rozgniewał. [przypis edytorski]

23. miesioncek (gw.) — księżyc. [przypis edytorski]

24. przewinonć się (gw.) — obrócić się. [przypis edytorski]

25. Gody — Boże Narodzenie. [przypis autorski]

26. takek (gw.) — tak żem. [przypis edytorski]

27. jazek (gw.) — ja żem. [przypis edytorski]

28. wsendy (gw.) — wszędzie. [przypis edytorski]

29. turnia — stroma skała a. szczyt. [przypis edytorski]

30. tobie nimas (gw.) — ciebie nie ma. [przypis edytorski]

31. nikany (gw.) — nigdzie. [przypis autorski]

32. zabaczyć (daw.) — zapomnieć. [przypis edytorski]

33. niemoze (gw.) — choruje, od ”niemoc” - choroba. [przypis edytorski]

34. ino (gw.) — tylko. [przypis edytorski]

35. Najświętsa Panna Ludźmirska — Kazimierz Przerwa-Tetmajer urodził się właśnie w Ludźmierzu. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/list-hanusi

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebthner i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: garlandcannon@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.