Adam Mickiewicz

Kurhanek Maryli

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Kurhanek Maryli

(myśl ze śpiewu litewskiego)

Cudzy człowiek 

Tam u Niemnowej odnogi, 

Tam u zielonej rozłogi, 

Co to za piękny kurhanek? 

Spodem uwieńczon jak w wianek, 

W maliny, ciernie i głogi; 

Boki ma strojne murawą, 

Głowę ukwieconą w kwiaty, 

A na niej czeremchy drzewo, 

A od niej idą trzy drogi: 

Jedna droga na prawo, 

Druga droga do chaty, 

Trzecia droga na lewo. 

Ja tędy płynę z wiciną, 

Pytam się ciebie dziewczyno, 

Co to za piękny kurhanek? 

Dziewczyna 

W całej wsi pytaj się, bracie, 

A cała wieś powie tobie: 

Maryla żyła w tej chacie, 

A teraz leży w tym grobie. 

Na prawej stronie te śladki 

Ubite nogą pastuszka; 

To jest drożyna jej matki, 

A stąd przychodzi jej drużka. 

Lecz oto błysnął poranek, 

Przyjdą oni na kurhanek; 

Ukryj się tu za stos łomu, 

Sam ich posłuchasz niedoli, 

Własne twe oczy zobaczą. 

Patrz w prawo... idzie kochanek. 

Patrz, matka idzie z domu, 

Patrz w lewo, przyjaciółka. 

Wszyscy idą powoli, 

I niosą ziółka, 

I płaczą. 

Kochanek 

Marylo! o tej porze 

Jeszcześmy się nie widzieli, 

Jeszcześmy się nie ścisnęli. 

Marylo! zaszło zorze! 

Tu czeka twój kochanek: 

Czy ty przespałaś ranek? 

Czyś na mnie zagniewana? 

Ach! Marylo kochana! 

Gdzież się ty dotąd kryjesz? 

Nie, nie przespałaś ranka, 

Nie gniewasz się na Janka: 

Lecz nie żyjesz, nie żyjesz! 

Więzi cię ten kurhanek, 

Nie ujrzysz już kochanka, 

Nie ujrzy cię kochanek! 

Dawniej, kiedy spać szedłem, tym słodziłem chwile, 

Że skoro się obudzę, obaczę Marylę, 

I dawniej spałem mile! 

Teraz, tutaj spać będę, od ludzi daleki, 

Może ją we śnie ujrzę, gdy zamknę powieki; 

Może zamknę na wieki! 

Byłem ja gospodarny, gdy byłem szczęśliwy; 

Chwalili mnie sąsiedzi, 

Chwalił mnie ojciec siwy: 

Teraz się ojciec biedzi; 

A ja ni ludziom, ni Bogu! 

Niech ziarno w polu przepadnie, 

Niech ginie siano ze stogu, 

Niech sąsiad kopy rozkradnie, 

Niech trzodę wyduszą wilki! 

Nie masz, nie masz Marylki! 

Daje mi ojciec chaty, 

Daje mi sprzęt bogaty. 

Bym wziął w dom gospodynię, 

Namawiali mię swaty, 

Nie masz, nie masz Maryli! 

Swaty nie namówili: 

Nie mogę, nie, nie mogę! 

Wiem ojcze, co uczynię: 

Pójdę w daleką drogę, 

Więcej mnie nie znajdziecie, 

Choćbyście i szukali. 

Nie będę już na świecie, 

Przystanę do Moskali, 

Żeby mnie wraz zabili. 

Nie masz, nie masz Maryli! 

Matka 

Czemuż nie wstałam zrana? 

Już w polu pełno ludzi. 

Nie masz cię, nie masz, kochana 

Marylo, któż mię obudzi? 

Płakałam przez noc całą, 

Zasnęłam kiedy dniało. 

Mój Szymon gdzieś już w polu, 

Wyprzedził on świtania, 

Nie budził mię, mojego litując się bólu, 

Poszedł z kosą bez śniadania; 

Koś ty dzień cały, koś sobie, 

Ja tutaj leżę na grobie. 

Czegóż mam iść do domu? 

Kto nas na obiad zawoła? 

Kto z nami siądzie do stoła? 

Nie masz, ach! nie masz komu! 

Pókiśmy mieli ciebie, 

W domu było jak w niebie. 

U nas i wieczorynki, 

Z całej wsi chłopcy, dziewki, 

Najweselsze zażynki, 

Najchuczniejsze dosiewki. 

Nie masz cię! w domu pustynie! 

Każdy kto idzie, minie. 

Zawiasy rdzewieją w sieni, 

Mchem się dziedziniec zieleni: 

Bóg nas opuścił, ludzie opuścili, 

Nie masz, nie masz Maryli! 

Przyjaciółka 

Tutaj bywało z ranku 

Nad wodą sobie stoim, 

Ja o twoim kochanku, 

Ty mnie mówisz o moim. 

Już więcej z sobą nie będziem mówili, 

Nie masz, nie masz Maryli! 

Któż mi zwierzy się szczerze, 

Komuż się ja powierzę? 

Ach, gdy z tobą, kochanie, 

Smutku i szczęścia nie dzielę, 

Smutek smutkiem zostanie, 

Weselem nie jest wesele. 

Słyszy to cudzy człowiek, 

Wzdycha i łzy mu płyną. 

Westchnął, otarł łzy z powiek, 

I dalej poszedł z wiciną. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/mickiewicz-ballady-i-romanse-kurhanek-maryli

Tekst opracowany na podstawie: Adam Mickiewicz, Poezje, tom 1 (Wiersze młodzieńcze - Ballady i romanse - Wiersze do r. 1824), wyd. 2 zwiększone, Krakowska Spółdzielnia Wydawnicza, Kraków 1922

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl).

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Monika Myszkowska, Paulina Ołtusek, Aleksandra Sekuła, Weronika Trzeciak.

Okładka na podstawie: Kreuz an der Ostsee, Caspar David Friedrich, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.