Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Na Anioł Pański

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Na Anioł Pański¹

Na Anioł Pański biją dzwony, 

Niech będzie Maria pozdrowiona, 

Niech będzie Chrystus pozdrowiony... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

W niebiosach kędyś głos ich kona... 

W wieczornym mroku, we mgle szarej 

Idzie przez łąki i moczary, 

Po trzęsawiskach i rozłogach, 

Po zapomnianych dawno drogach, 

Zaduma polna, osmętnica... 

Idzie po polach, smutek sieje, 

Jako szron biały do księżyca... 

Na wód topiele i rozchwieje, 

Na omroczone śpiące gaje, 

Cień, zasępienie od niej wieje, 

Włóczą się za nią żal, tęsknica... 

Hen, na cmentarzu ciemnym staje, 

Na grób dziewczyny młodej siada, 

W świat się od grobu patrzy blada... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

Niech będzie Maria pozdrowiona, 

Niech będzie Chrystus pozdrowiony... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

W niebiosach kędyś głos ich kona... 

Na wodę ciche cienie schodzą, 

Tumany² się po wydmach wodzą³, 

A rzeka szemrze, płynie w mrokach, 

Płynie i płynie coraz dalej... 

A coś w niej wzdycha, coś zawodzi, 

Coś się w niej skarży, coś tak żali... 

Płynie i płynie, aż gdzieś ginie, 

Traci się⁴ w górach i w obłokach, 

I już nie wraca nigdy fala, 

Co taka smutna stąd odchodzi... 

Przepada kędyś⁵ w mórz głębinie 

I już nie wraca nigdy z dala... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

Niech będzie Maria pozdrowiona, 

Niech będzie Chrystus pozdrowiony... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

W niebiosach kędyś głos ich kona... 

Szare się dymy wolno wleką⁶ 

Nad ciemne dachy, kryte słomą —- 

Wleką się, snują gdzieś daleko, 

Zawisną chwilę nieruchomo 

I giną w pustym gdzieś przestworzu... 

Może za rzeczną płynąc falą, 

Polecą kędyś aż ku morzu... 

A mrok się rozpościera dalą 

I coraz szerzej idzie, szerzej, 

I coraz cięższy, gęstszy leży, 

Zatopił lasy, zalał góry, 

Pochłonął ziemię do rubieży⁷, 

Na niebie oparł się⁸ ponury... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

Niech będzie Maria pozdrowiona, 

Niech będzie Chrystus pozdrowiony... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

W niebiosach kędyś głos ich kona... 

Idzie samotna dusza polem, 

Idzie ze swoim złem i bolem, 

Po zbożnym łanie⁹ i po lesie, 

Wszędy¹⁰ zło swoje, swój ból niesie, 

I swoją dolę klnie tułaczą, 

I swoje losy klnie straszliwe, 

Z ogromną skargą i rozpaczą 

Przez zasępioną idzie niwę¹¹... 

Idzie, jak widmo potępione, 

Gwiżdże koło niej wiatr i tańczy — 

W którą się kolwiek zwróci stronę, 

Wszędzie gościniec jej wygnańczy — — 

Nigdzie tu miejsca nie ma dla niej, 

Nie ma spoczynku, ni przystani... 

Idzie przez pola umęczona, 

łamiąc nad głową swą ramiona¹²... 

Na Anioł Pański biją dzwony, 

Niech będzie Maria pozdrowiona, 

Niech będzie Chrystus pozdrowiony... 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Anioł Pański — modlitwa maryjna odmawiana w momencie bicia dzwonów kościelnych o 6.00, w południe lub o 18.00 (wiersz Tetmajera zakłada porę wieczorną). [przypis edytorski]

2. tuman — unoszący się w powietrzu kłąb kurzu lub kropel wody. [przypis edytorski]

3. wodzić się — tu: przemieszczać się. [przypis edytorski]

4. tracić się — gubić się. [przypis edytorski]

5. kędyś (daw.) — gdzieś. [przypis edytorski]

6. wleką — dziś popr.: wloką. [przypis edytorski]

7. rubież — granica. [przypis edytorski]

8. oprzeć się — sięgnąć aż do. [przypis edytorski]

9. zbożny łan — łan zboża. [przypis edytorski]

10. wszędy — dziś popr.: wszędzie. [przypis edytorski]

11. niwa (daw.) — pole. [przypis edytorski]

12. łamiąc nad głową swą ramiona — starożytny gest żałoby. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/na-aniol-panski

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: victoria white2010@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.