Jan Andrzej Morsztyn

Nadgrobek Perlisi

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Nadgrobek¹ Perlisi²

Perła tu leży, nie ta, co Szczęśliwe 

Wyspy więc noszą ani brzegi krzywe 

Oryjentalskie, ani te skorupy, 

Które bogate w sobie kryją łupy. 

Kosztowniejsza to perła, która siła³ 

Wraz⁴ w sobie skarbów bogatych nosiła: 

Nos załamany⁵, sierć bielsza niż wełna, 

Miększa niż tyrski jedwab, niż bawełna, 

Oczy wypukłe, ogon zatoczony 

I w kilka kręgów pięknie ucerklony⁶, 

Wzrost niezwyczajny, mały i sudanny⁷, 

Jak do rękawka⁸ potrzebują panny — 

Owa co kiedy nadobnego było 

W malteńskich pieskach⁹, jej samej służyło. 

A przy tym dowcip i wdzięczne pieszczoty, 

Wierność i co jest we psiech¹⁰ tylko cnoty, 

I ochędóstwo¹¹ niezwyczajne miała, 

I tym się w łasce swej paniej trzymała. 

Pies ją niebieski¹² żywota pozbawił, 

Ale postrzegszy, co niechcący sprawił, 

Zawył lamenty trąbą swą do góry 

I za żałobę przywdział czarne chmury. 

Płakał jej pokój i łóżka płakały, 

Płakał i ciepły komin owdowiały: 

Płacze i łzami kosztownymi ani 

Da się utulić nad nią moja pani. 

Sam się śnieg śmieje, bo za tym pogrzebem 

Bielszego nadeń nie masz nic pod niebem¹³. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Nadgrobek — nad grobem, nagrobek. Tytuł zapowiada, że utwór będzie epitafium. [przypis edytorski]

2. Perlisi — tu: Perlisia, zdrobniale od Perełka, imię. [przypis edytorski]

3. siła — daw. dużo, wiele, mnóstwo. [przypis edytorski]

4. Wraz — naraz. [przypis edytorski]

5. załamany — zagięty. [przypis edytorski]

6. ucerklony — zakręcony. [przypis edytorski]

7. sudanny — kształtny, zgrabny. [przypis edytorski]

8. rękawek — mufka; sens: w sam raz taki, żeby zmieścił się w mufce i grzał ręce. [przypis edytorski]

9. malteńskie pieski — pieski z Malty, odmiana pinczerków. [przypis edytorski]

10. we psiech — w psach. [przypis edytorski]

11. ochędóstwo — porządek, schludność. [przypis edytorski]

12. Pies (...) niebieski — gwiazda Syriusz najlepiej widzialna na niebie latem. [przypis edytorski]

13. bo za tym pogrzebem... — skoro Perła o nieskazitelnie białej sierści została już pogrzebana, śnieg nie ma już konkurencji. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nadgrobek-perlisi

Tekst opracowany na podstawie: Jan Andrzej Morsztyn, 275 wierszy, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa, 1977

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Leszek Kukulski, Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: Portret Barbary Radziwiłówny (1520-1551), nieznany malarz polski, domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2025-04-23.