Franciszek Nowicki

Rzym słowiański

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Rzym słowiański

Śpi Rzym słowiański¹, śpi stu wież stolica, 

Mgłami przeszłości osłoniwszy lica; 

Na Kapitolu² śpi lud marmurowy, 

W pałacach drzemią patrycjuszów głowy, 

Sen grzebie gniazda zbytku i ubóstwa, 

W świątyniach nawet zdrzemnęły się bóstwa. 

Śpiąca stolico! Przeszłość marzysz błogą, 

A nowożytny świat nową mknie drogą; 

Ty śnisz minione starej sławy mary, 

Rozbitą wielkość, przebrzmiałe fanfary, 

Ty gonisz widma pośród snów przelotu, 

Co już w mogiłę poszły bez powrotu — 

I otulona w tłumnych świątyń cieniu 

Leżysz w nieczułym i gnuśnym uśpieniu. 

O nie śpij, Rzymie! tam — w dziejów pochodzie 

Młody świat kroczy naprzód ku swobodzie, 

W księdze przeszłości jego śmiała praca 

Ostatnią kartę już z wolna przewraca 

I dalej idzie po mogilnym pyle; 

A ty śpisz, marząc i zostajesz w tyle. 

O nie śpij, Rzymie! nie czas prząść marzenia, 

Gdy łuna zguby kresy zaczerwienia, 

Zbudź się i patrzaj!... tam z germańskiej strony 

Ciągnie uragan³ zniszczeniem natchniony, 

Idzie Genseryk⁴ z hordami Wandali, 

Pędzi twe legie, łom w twych ścianach wali 

I trąbą dziejów siły głosi hasła... 

Nie zbawi ciebie wielkość przodków zgasła, 

Ani czterdzieści świątyń i ołtarzy 

Przy Kapitolu spiętrzonych na straży, 

Twoich augurów⁵ modły nic nie sprawią, 

Ni ich zaziemskie zastępy cię zbawią, 

Ni ci kamienni rycerze z kostnicy, 

Ni allemańscy⁶ twoi sojusznicy. 

Sam zbudź się, Rzymie, z niemocy hańbiącej, 

Masz lud, więc zbudź go, to jest olbrzym śpiący, 

On cię obroni, odmłodzi, ocali, 

To, coś zmarnował na historii fali; 

Zbudź, nim go zbudzi burza rozszalała, 

Co w łonie czasu i świata dojrzała, 

Bo wtedy głowę dasz w nierównym polu: 

Lud ruszy z żagwią⁷ do bram Kapitolu. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Rzym słowiański — tzn. Rosja, jako kontynuatorka tradycji Cesarstwa Rzymskiego, nazywana „Trzecim Rzymem”, odkąd w 1547 r. car Iwan Groźny ogłosił się carem Wszechrusi, a Carstwo Rosyjskie spadkobiercą (np. przez kultywowanie tradycji prawosławia i stylu sztuki oraz architektury) tradycji Bizancjum. [przypis edytorski]

2. Kapitol — zamek warowny starożytnego Rzymu, mieszczący świątynię Jowisza. [przypis redakcyjny]

3. uragan (ros.) — huragan. [przypis edytorski]

4. Genseryk (ok. 400–477) — król Wandalów, plądrował przez 14 dni Rzym, stąd imię Wandal zmieniło się w imię pospolite, oznaczające niszczycielskie barbarzyństwo. [przypis redakcyjny]

5. augur — kapłan, wróżbita u Rzymian. [przypis redakcyjny]

6. allemańscy sojusznicy — Alemanowie, plemię germańskie. [przypis redakcyjny]

7. żagiew — płonące polano (kawał drewna); przen.: przyczyna gwałtownych i dramatycznych zdarzeń. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/nowicki-rzym-slowianski/

Tekst opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Tadeusz Boy-Żeleński, Karolina Kowska, Emanuel Modrzejewski, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Pawel Pacholec, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.