Adam Mickiewicz

Panicz i dziewczyna

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Panicz i dziewczyna¹

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

I

W gaiku zielonym 

Dziewczę rwie jagody; 

Na koniku wronym² 

Jedzie panicz młody. 

I grzecznie się skłoni, 

I z konia zeskoczy; 

Dziewczę się zapłoni, 

Na dół spuści oczy. 

«Dziewczyno kochana! 

Dziś na te dąbrowy³ 

Z kolegami z rana 

Przybyłem na łowy. 

I trafić nie mogę, 

Gdzie leży miasteczko; 

Wskaż, proszę, mi drogę, 

Piękna pastereczko. 

Czy prędko już z lasu 

Ta ścieżka wywiedzie?» 

— «Jeszcze pan zawczasu 

Do domu zajedzie. 

Na polu wnet drzewo, 

Koło drzewa brzozki, 

Stąd droga na lewo, 

Tam około wioski. 

W górę przez zarostek, 

W prawo ponad rzeczką, 

Tam młynek i mostek, 

I widać miasteczko». 

Panicz podziękował, 

Czule raczkę ścisnął; 

W usta pocałował, 

Na konika świsnął; 

Siadł, ostrogą spina, 

Nie widać młodego; 

Westchnęła dziewczyna, 

Ja nie wiem, dlaczego. 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

II

W gaiku zielonym 

Dziewczę rwie jagody; 

Na koniku wronym 

Jedzie panicz młody.  

I woła z daleka: 

«Pokaż inną drogę! 

Za wioską jest rzeka, 

Przejechać nie mogę; 

«Ni mostu żadnego, 

Ni brodu⁴wytropić; 

Chciałażbyś młodego 

Chłopczyka utopić?» 

— «To jedź pan drożyną 

Na prawo kurhanu». 

— «Bóg zapłać, dziewczyno». 

— «Dziękuję waćpanu!» 

W las poszła drożyna, 

Nie widać młodego; 

Westchnęła dziewczyna, 

Oj! wiem ja dlaczego. 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

III

W gaiku zielonym 

Dziewczę rwie jagody; 

Na koniku wronym 

Jedzie panicz młody. 

I zawoła znowu: 

«Dziewczyno, dlaboga⁵! 

Wjechałem do rowu: 

Jakaż twoja droga? 

Nie jeździł w te szlaki 

Nikt z dawnego czasu, 

Chyba wieśniak jaki 

Po drzewo do lasu. 

Poluję dzień cały, 

Koniam nie popasał, 

Jeździec zadyszały, 

Konik się zahasał. 

Siędę i z ponika⁶ 

Pragnienie ugaszę; 

Odkiełznam konika 

I puszczę na paszę». 

I grzecznie się skłoni, 

I z konia zeskoczy; 

Dziewczę się zapłoni, 

Na dół spuści oczy. 

Ten milczy, ta wzdycha, 

Po niedługiej chwili, 

Ten głośno, ta z cicha, 

Coś z sobą mówili. 

Lecz że wietrzyk dmuchał 

W tę stronę dąbrowy, 

Przetom nie dosłuchał 

Panicza rozmowy. 

Lecz z oczu i z miny 

Tom pewnie wyczytał, 

Że więcej dziewczyny 

O drogę nie pytał. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Panicz i dziewczyna — jedynie druga i trzecia część wiersza jest autorstwa Mickiewicza, pierwszą natomiast napisał Antoni Edward Odyniec (1804–1885), poeta, publicysta, pamiętnikarz i tłumacz; w latach 1829–30 towarzysz podróży Mickiewicza po Niemczech, Szwajcarii i Włoszech. [przypis edytorski]

2. wrony — koń czarnej maści. [przypis edytorski]

3. dąbrowa — obszar leśny z przewagą drzewostanu dębowego. [przypis edytorski]

4. bród — płytkie miejsce jeziora, rzeki, przez które można przejść na drugi brzeg. [przypis edytorski]

5. dlaboga (daw.) — wykrzyknik wyrażający różne reakcje emocjonalne, zwłaszcza lęk lub zdziwienie. [przypis edytorski]

6. ponik (daw.) — strumyk. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/panicz-i-dziewczyna

Tekst opracowany na podstawie: Adam Mickiewicz, Poezje. [T. 1], Wiersze młodzieńcze; Ballady; Grażyna, Krakowska Spółdz. Wydawnicza, Kraków [1919]

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Justyna Lech, Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła, Weronika Trzeciak.

Okładka na podstawie: fotologic@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.