Jan Kochanowski

Pieśń XXIV

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń XXIV¹

Zegar, słyszę, wybija, 

Ustąp, melankolija! 

Dosyć na dniu ma statek, 

Dobrej myśli ostatek². 

U Boga każdy błazen, 

Choć tu przymówki prazen³, 

A im sie barziej sili, 

Tym jeszcze więcej myli. 

A kto by chciał na świecie 

Uważyć, co sie plecie, 

Dziwnie to prawdy blisko, 

Że człek - Boże igrzysko. 

Dygnitarstwa, urzędy, 

Wszystko to jawne błędy⁴; 

Bo nas równo śmierć sadza 

Ani pomoże władza. 

A nad chłopa⁵ chciwego 

Nie masz nic nędzniejszego; 

Bo na drugiego zbiera, 

A sam głodem umiera. 

Więc by tacy synowie 

Byli jako ojcowie, 

Dawno by z tej przyczyny 

Świat sie jął żebraniny. 

Lecz temu Bóg poradził, 

Bo co jeden zgromadził, 

To drugi wnet rozciska⁶; 

Niech świata głód nie ściska. 

Po śmierci trudno rządzić; 

Tyś mógł, ojcze, nie błądzić, 

Syn tylko worki zliczy, 

W rozumie nie dziedziczy. 

Przeto te troski płone⁷ 

Szatanowi zlecone⁸; 

Niech, uprzątnąwszy głowę⁹, 

Mkną w skrzynię Fokarowę¹⁰. 

A nam wina przynoście, 

Z wina dobra myśl roście; 

A frasunek podlany 

Taje by śnieg zagrzany. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. Dosyć na dniu ma statek (...) ostatek — sens fragmentu: wystarczy już powagi w tym dniu, ostatek czasu poświęćmy zabawie. [przypis redakcyjny]

3. tu przymówki prazen (starop.) — tu (czyli na ziemi) wolny od napiętnowania. [przypis redakcyjny]

4. błędy (starop.) — głupstwa, sprawy niewarte zachodu. [przypis redakcyjny]

5. chłop — tu: mężczyzna, człowiek. [przypis redakcyjny]

6. rozciskać — rozrzucić (por. ciskać: rzucać). [przypis redakcyjny]

7. płony (starop.) — płonny, zbyteczny, daremny. [przypis redakcyjny]

8. szatanowi zlecone (przen.) — przeklęte. [przypis redakcyjny]

9. uprzątnąwszy głowę — wyprowadziwszy się z głowy. [przypis redakcyjny]

10. skrzynię Fokarowę — skrzynię Fokarów; chodzi o bankierską rodzinę Fuggerów. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-pierwsze-piesn-xxiv

Tekst opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: FriaLOve@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.