Jan Kochanowski

Pieśń III

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Pieśń III¹

Nie wierz Fortunie², co siedzisz wysoko³; 

Miej na poślednie koła pilne oko⁴: 

Bo to niestała pani z przyrodzenia⁵, 

Często więc rada sprawy swe odmienia. 

Nie dufaj w złoto i w żadne pokłady⁶, 

Każdej godziny obawiaj sie zdrady: 

Fortuna co da, to zasię wziąć może, 

A u niej żadna dawność⁷ nie pomoże. 

A ci, co z tobą teraz przestawają, 

Twej sie fortunie, nie tobie kłaniają; 

Skoro ta zniknie, tył każdy podawa⁸, 

Jako cień, kiedy słońca mu nie zstawa⁹. 

Lecz jako sama oczy zasłoniła, 

Tak swym pochlebstwem ludzi pobłaźniła¹⁰, 

Że drugi wysszej nosa gębę nosi, 

A wszystki insze oczyma przenosi¹¹. 

Ty pomni, że twój skarb u Szczęścia w mocy¹², 

A tak¹³ sie staraj o takiej pomocy, 

Aby wżdy z tobą twego co zostało, 

Jesli zaś będzie Szczęście swego chciało. 

Cnota skarb wieczny, cnota klenot drogi; 

Tegoć nie wydrze nieprzyjaciel srogi, 

Nie spali ogień, nie zabierze woda; 

Nad wszystkim inszym panuje Przygoda¹⁴. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. Fortuna — rzym. bogini ślepego przypadku. Przedstawiano ją z rogiem obfitości, trzymającą ster (była sternikiem życia ludzkiego), zazwyczaj ślepą. Motyw Fortuny odgrywał niezwykle ważną rolę w filozofii Pieśni Kochanowskiego. [przypis redakcyjny]

3. siedzieć wysoko — zajmować wysoką pozycję społeczną. [przypis redakcyjny]

4. Miej na poślednie koła pilne oko — dosł.: zwracaj uwagę na tylne koła; przysłowie to znaczy: myśl o tym, co się może zdarzyć. [przypis redakcyjny]

5. z przyrodzenia — z natury. [przypis redakcyjny]

6. pokład (daw.) — skarb. [przypis redakcyjny]

7. dawność (praw.)— termin oznaczający prawo do posiadania z tytułu zasiedzenia. [przypis redakcyjny]

8. tył (...) podawać (daw.) — uciekać. [przypis redakcyjny]

9. nie zstawa (starop.) — nie starcza. [przypis redakcyjny]

10. pobłaźnić (starop.) — ogłupić. [przypis redakcyjny]

11. insze oczyma przenosi — gardzi innymi (patrząc wyniośle ponad ich głowami, omijając ich wzrokiem). [przypis redakcyjny]

12. u Szczęścia w mocy — zależy od Szczęścia (a więc Losu, Fortuny). [przypis redakcyjny]

13. a tak — a więc. [przypis redakcyjny]

14. przygoda — przypadek. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/piesni-ksiegi-wtore-piesn-iii

Tekst opracowany na podstawie: Pieśni Jana Kochanowskiego księgi dwoje, Drukarnia Łazarzowa, Kraków, 1586

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: BigKidsLoveToys - off more than on@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.