Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Potok symboliczny

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Potok symboliczny

W skrzesanych¹ turni rozpadlinie, 

w zawrotnej wysokości skalnej, 

szumiący, bystry potok płynie 

niedosłyszany, niewidzialny.  

Ze źródeł pod szczytami ścieka, 

gdzie tęcza wiesza świetny nimb², 

a szumu jego tam, z daleka, 

samotnych słucha garstka limb³. 

Jak poświst wiatru w chmur pomroczy, 

tam z dołu, z ziemi niesłyszany, 

on szumi — i wód fale toczy 

między skrzesane⁴, ciemne ściany. 

Wkoło jest pustka tak ponura, 

takiego chłodu wieje prąd: 

że nawet orły strzępią pióra 

i odlatują szybko stąd. 

I tylko potok sam, samotny, 

potok potężny, srebrnopiany⁵, 

szumi w wyżynie tej zawrotnej, 

pomiędzy ciemne płynąc ściany.  

Szumi i pędzi — i z urwiska 

przez głaz, co góry z sobą skuł, 

w otchłań się czarną srebrny ciska 

i leci bez pamięci w dół. 

Fala za falą rwie się, pieni — 

potok samotny, tryumfalny, 

płynie wśród ciemnych cisz i cieni, 

niedosłyszany, niewidzialny.  

Haha! Jak krążą ponad szczyty 

kłęby obłoków z wichrem w tan! 

Mgieł tuman w lot się porwał, wzbity 

zamachem wichru z skalnych ścian! 

Haha! Jak kłębią się i plączą, 

jak się miotają z sobą, wznoszą, 

w dół opadają — i znów rączo⁶ 

nad wierchów⁷ suną się pustoszą... 

Haha! Jak gwiżdże wiatr i huczy, 

jak huczą złomy stromych ścian — 

zda się, że Szatan tu się włóczy 

i w róg uderza, pustyń Pan...  

A w głębi cicho, ciemno, mroźno — 

w zawrotnej skalnej rozpadlinie, 

w straszliwej ciszy pustką groźną 

szumiący, bystry potok płynie.  

Niedosłyszany, niewidzialny, 

skąd wstaje tęczy świetny nimb⁸ 

płynie, a jego tryumfalny 

szum słyszy garść samotnych limb.  

Płynie i fale z góry ciska 

w bezdenną otchłań, w zwał granitów, 

i szum szeroki tam z urwiska, 

rzuca w dół z falą z chmur i szczytów. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. skrzesany — tu: wyżłobiony, ścięty. [przypis edytorski]

2. nimb — krąg świetlisty wokół głów istot boskich i świętych. [przypis edytorski]

3. limba — chronione drzewo iglaste, występujące w górach. [przypis edytorski]

4. skrzesany — tu: ukształtowany przez odłupujące się kamienie. [przypis edytorski]

5. srebrnopiany — charakterystyczny dla Tetmajera neologizm; piana fali w kolorach srebra. [przypis edytorski]

6. rączo — szybko. [przypis edytorski]

7. wierch (reg.) — szczyt górski. [przypis edytorski]

8. nimb — krąg świetlisty wokół głów istot boskich i świętych. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/przerwa-tetmajer-potok-symboliczny

Tekst opracowany na podstawie: Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Wybór poezji, nakł. Gebethnera i Wolffa, Warszawa-Kraków 1897

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paweł Kozioł, Aleksandra Mikołajczyk, Marta Niedziałkowska.

Okładka na podstawie: Steve Snodgrass@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.