Franciszek Karpiński

Reguły dla gospodarzów domu

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Reguły dla gospodarzów domu

Przysłowie niesie: jaki pan i słudzy tacy. 

Gospodarz ma dać przykład do cnoty i pracy. 

Lenistwo traci, praca zyskuje ostrożna. 

Nie odkładaj na jutro, co dziś zrobić można. 

Dla każdej rzeczy miejsce naznaczyć należy, 

Uważaj, czy każda rzecz na swem miejscu leży. 

Zajrzyj często w każdy kąt. By ich nie karano, 

Pilni będą służebni, robiąc, co kazano. 

Trzeba tę opinią¹ zrobić w niższych domu², 

Że rządca umie rządzić, bez krzywdy nikomu. 

Jak najprostsza linia jest najkrótszą wszędzie, 

To co może być proste, niech krzywe nie będzie. 

Przewiduj, zapobiegaj, byś straty nie miewał; 

Głupi mówi po szkodzie: „Jam się nie spodziewał!” 

W zagrodzie i blisko niej niech się nic nie pali, 

Ogień wielu pogubił, co mu dowierzali. 

Masz się zawsze do robót gruntownych sposobić, 

Nie dosyć to jest zrobić, ale dobrze zrobić. 

Nie polegaj ze wszystkiem na innych posłudze, 

Ile można sam dojrzyj; ślepe oczy cudze. 

Miej dozór, twój robotnik żeby nie próżnował; 

Miej litość, i nad siłę żeby nie pracował. 

Dziś napraw, co potrzeba koniecznie naprawić; 

Jutro może taż³ praca w dwójnasób zabawić⁴. 

To rób w pogodę, a to odkładaj na słotę, 

Ale zawsze namyśl się, nim zaczniesz robotę. 

Nie umiesz czego zrobić, lepiej szukać rady, 

Niż ze szkodą popełnić w twej robocie wady. 

Nie pytaj się, czy pełnia, czyli kwadra nieba; 

Pracuj każdego czasu, gdy co robić trzeba. 

Porządne ochędóstwo⁵ i w domu, i wszędzie, 

Dobrego gospodarza pierwszym znakiem będzie. 

Nie dokończysz wszystkiego, pracując dniem całym; 

Ma co robić gospodarz, byle chciał być dbałym. 

Gospodarz długo śpiący zrobi zbioru mało, 

Spał dosyć, gdy siedm godzin spanie mu zabrało. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. tę opinią (daw. B. lp rodz. ż.) — tę opinię. [przypis edytorski]

2. opinią zrobić w niższych domu — wyrobić opinię u osób stojących w domu niżej w hierarchii. [przypis edytorski]

3. taż — ta że; ta sama. [przypis edytorski]

4. w dwójnasób zabawić — zająć dwa razy tyle czasu. [przypis edytorski]

5. ochędóstwo (starop.) — porządek. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/reguly-dla-gospodarzow-domu

Tekst opracowany na podstawie: Franciszek Karpiński, Sielanki, T. H. Nasierowski, Druk. "Przemysłowa", Warszawa 1892

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: See-ming Lee 李思明 SML@Flickr, CC BY-SA 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.