Adam Mickiewicz

Żeglarz

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Żeglarz

O, morze zjawisk! Skąd ta noc i słota? 

Była jutrznia¹ i cisza, gdym był bliski brzegu: 

Dziś, jakie fale, jaki wicher miota! 

Nie można płynąć, cofnąć niepodobna biegu: 

A więc porzucić korab² żywota? 

Szczęśliwy, czyjej przewodniczą łodzi 

Cnota i Piękność, niebieskie siostrzyce! 

Gdy noc się zgęszcza, wzmagają powodzi³: 

Ta puchar daje, ta odsłania lice⁴, 

Tamtej widok oświeca, a tej nektar słodzi. 

Szczęśliwy, samej kto ślubował Cnocie! 

Dopłynie, kędy sławy góruje opoka⁵, 

Balsam go rzymski⁶ ukrzepi w ochocie; 

Ale jeżeli Piękność nie zwróci nań oka, 

Dopłynie we krwi i w pocie. 

A komu Piękność całe pokaże oblicze, 

Potem śród drogi zdradliwa odlata, 

Nadziei z sobą mary⁷ unosząc zwodnicze: 

Ach, jakaż później czczość⁸ w obszarach świata! 

Już nie dość krzepią i Cnoty słodycze. 

Zamiast Piękności niebieskiego wschodu, 

Walczyć z ustawną⁹ burzą, jęczeć pośród cienia; 

Zamiast serc czułych, trącać o pierś z lodu, 

Zamiast jej rączek, chwytać za ręce z kamienia, 

I długo śród takiego nie ustać zawodu¹⁰? 

Zawód tak trudny! zakończyć tak snadnie¹¹! 

Nie będziem dłużej ćmieni¹², więcej kołatani¹³... 

Lecz wszystkoż z nami w tych falach przepadnie? 

Czyli¹⁴ kto raz wrzucony do bytu otchłani, 

Nie zdoła z niej wylecieć ani zginąć na dnie? 

Co żyje, niknie — tak na mnie świat woła... 

Za cóż głos ten wewnętrznej wiary nie wyziębi, 

Że gwiazda ducha zagasnąć nie zdoła 

I raz rzucona krąży po niezmiernej głębi, 

Póki czas wieczne toczyć będzie koła. 

Któż to krzyknął od lądu? jakie słychać żale? 

Wyż to, o bracia moi, przyjaciele moi, 

Dotąd stoicie na nadbrzeżnej skale? 

I tak się oko wasze znudzenia nie boi, 

Że aż dotąd patrzycie na mnie i me fale? 

Jeśli się rzucę, kędy rozpacz ciska, 

Będą łzy na szaleństwo, na niewdzięczność skarga! 

Bo wam mniej widne te czarne chmurzyska, 

Nie słychać z dala wichru, co tu liny targa, 

Grom, co tu bije, dla was tylko błyska. 

I razem ze mną, pod strzałami gromu 

Co czuję, inni uczuć chcieliby daremnie! 

Sąd nasz, prócz Boga, nie dany nikomu; 

Chcąc mnie sądzić, nie ze mną trzeba być, lecz we mnie. 

— Ja płynę dalej, wy idźcie do domu. 

17 kwietnia 1821 r.

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. jutrznia (poet.) — jasność poprzedzająca ukazanie się słońca na horyzoncie. [przypis edytorski]

2. korab (poet.) — łódź, okręt. [przypis edytorski]

3. wzmagają powodzi — dziś: wzmagają (się) powodzie. [przypis edytorski]

4. lico (poet.) — twarz. [przypis edytorski]

5. opoka — skała; przen. coś, co daje oparcie i pozwala przetrwać. [przypis edytorski]

6. balsam rzymski — zasady filozofii rzymskiej (stoicyzm). [przypis edytorski]

7. mara — złuda, widzenie senne. [przypis edytorski]

8. czczy — nic nieznaczący, bezcelowy, płonny; czczość: próżnia, pustka, jałowość. [przypis edytorski]

9. ustawna — ustawiczna, nieustająca. [przypis edytorski]

10. zawód (daw.) — tu: zmaganie się, walka. [przypis edytorski]

11. snadnie (starop.) — łatwo. [przypis edytorski]

12. być ćmionym — tu: pozostawać w ciemnościach, zaciemnieniu. [przypis edytorski]

13. być kołatanym — być miotanym, rzucanym. [przypis edytorski]

14. czyli — tu: czy; czy też. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/sonety-odeskie-zeglarz

Tekst opracowany na podstawie: Adam Mickiewicz, Poezje. [T. 1], Wiersze młodzieńcze; Ballady; Grażyna, Krakowska Spółdz. Wydawnicza, Kraków [1919]

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Katarzyna Dąbek, Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Boats and Yachts, Dominic's pics@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.