Władysław Szlengel

Cyrk

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Cyrk

Proszę zachodzić! Proszę uważać! 

Bilety w bardzo niskiej cenie! 

Zaraz się zacznie kapitalne 

światowej sławy przedstawienie. 

Cyrk — proszę państwa! Zapaśnicy, 

walki atletów — ciężka waga! 

Proszę do środka! Panie! Panowie! 

Zaraz zaczyna się — Uwaga! 

Na pierwszy numer prezentacja 

światowej sławy gladiatorów 

przy biciu w bębny i ryku trąbek, 

w blasku krzyczących reflektorów 

mistrz ciężkiej wagi Niemiec Miller 

contra zapaśnik — Mister Spleen. 

Orkiestra, hymny — państwo powstają — 

Miller i Mister Spleen — na ring. 

Wytworny Francuz — smukły i lekki — 

leci na efekt — Monsieur Coquette, 

brutalny siłacz — Iwan Iwanow, 

Włoch Vaselini i Fińczyk¹ Krett. 

Światła, panowie! — Głośniej, orkiestra! 

Parada siły — świateł blask, 

włącz mikrofony — cyrk się zaczyna! 

Prasa na miejscu — robić wrzask. 

A tu kto się pęta? Ach, to jasne — 

Cyrk by bez niego ściszał i zbrzydł — 

fiknął koziołka — już tłum się śmieje — 

klown do rozśmiechu — błazeński Żyd! 

Drum, drum na skrzypkach — małpa wesoła 

chce zapaśników śpiewem ostudzić, 

wplątał się śmiesznie śród zapaśników, 

robi błazeńskie oko do ludzi. 

Dosyć kawałów — ktoś na galerii 

krzyknął: Uciekaj! Sukinsyn! 

Już się na piasek areny wtacza 

ciężki Herr Miller i Mister Spleen — 

Już się kotłuje, już się coś dzieje, 

już się tłumowi udziela prąd. 

Ramtratatratam! Ryczy orkiestra, 

już się podniecił pierwszy rząd. 

Pierwsza jest walka nierozegrana, 

następne pary — anawa²! 

Już się kotłuje w lożach i rzędach. 

Prasa zagłusza — orkiestra gra! 

Pot się na czoła ciężki wylewa. 

Ciężko — w powietrzu kłębi się pył, 

bryła na bryłę ładuje siłę,  

mięso na mięso i liny żył. 

Jak wyje speaker przy mikrofonie, 

jak łatwo tłum dał się wciągnąć w wir! 

Łapa za łapą — ciosy na ciosy,  

cyrk się kolebie — wali się cyrk... 

Między nogami atletów się pęta 

ten z długim nosem i mordą jak faun — 

błazen, komediant — ten bez sztandaru — 

Żyd śpiewający — głupi klaun. 

W przerwach atleci między walkami 

klowna wzywają na walkę — fałsz — 

coś dla galerii — coś dla podniety, 

biją go w mordę, by nie spadł rausz, 

by nie ostudzić podniety tłumu 

między przerwami — by widz był syt. 

Lu! klowna w mordę — ryczą ze śmiechu, 

jak się nogami nakrywa Żyd — 

i znowu walka — błysk reflektorów — 

proszę na piasek — podanie rąk — 

znowu parademarsz gladiatorów. 

Jak nokaut w serce w tłum walki gong, 

odpada jeden zapaśnik po drugim, 

wytworny Francuz Monsieur Coquette, 

zarył się w piasek w eliminacji 

Włoch Vaselini i Fińczyk Krett, 

brutal rosyjski Iwan Iwanow 

walczy upartą łapą jak cep. 

Spokojny Anglik ma rękawice, 

Herr Miller twardy i ciężki łeb. 

Tłum nie ma siły — tłum ledwo sapie, 

już z zapaśników paruje tłuszcz, 

piasek czerwony — mikrofon rzęzi,  

ktoś na galerii krzyknął: „Już!” 

I hopla klowna — aby rozruszał 

zasypiający w walce tłum. 

Cztery koziołki — dwa razy w mordę, 

aby był śmieszek, brawko i szum. 

Już się zabawa niedługo kończy, 

Jones dyrektor do kasy wlazł 

i liczy forsę — komplet był bity, 

ach, jaki bity... na długi czas... 

Pójdą do domów goście znużeni, 

ktoś kiedyś wygra — Miller czy Spleen, 

może ten brutal Iwan Iwanow 

lub walkę skończy jego syn... 

Podadzą sobie ręce w szekhendzie³, 

plastry nakleją na zbitą mordę, 

a potem Jones rozdawać będzie 

jednemu forsę, drugiemu order... 

I w pustym cyrku klown pozostanie, 

małpa skopana, zbita i chora, 

nic nie zarobi, nic nie dostanie — 

pójdzie się przespać — do dyrektora. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Fińczyk — dziś popr.: Fin. [przypis edytorski]

2. anawa — spolszczone fr. en avant: naprzód. [przypis edytorski]

3. szekhend (z ang.) — uścisk dłoni. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szlengel-cyrk/

Tekst opracowany na podstawie: Władysław Szlengel, Co czytałem umarłym, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Publikacja sfinansowana ze środków pozostałych ze zbiórek, które nie zakończyły się sukcesem.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Agnieszka Tulicka.

Okładka na podstawie: Georgie Pauwels@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.