Władysław Szlengel

Ostatnia legenda o Golemie

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Ostatnia legenda o Golemie¹

Jak głosi stara legenda poetycka, a może prawda, przed laty został w getto w Pradze czeskiej stworzony Golem — stwór z gliny. Gdzie Golem przepadł — nikt nie wie i wiele na ten temat krąży legend i podań. Oto ostatnia opowieść o Golemie.

Uliczka jest ciasna i mała 

miasteczko wdeptane w mrok 

już cicho — upiornej ciszy 

żaden nie spłoszy krok — 

Zielony jest księżyc na dachu 

w ślepe okno wślizguje się kot 

wiatr podgwizduje ze strachu 

łomoce chybotny płot 

Załopotało na schodach 

zaskrzypiał na dachu gont 

mamo... coś stąpa w sieni 

kto idzie?... dokąd i skąd? 

Sunie coś ciężko za drzwiami 

załóż na skoble łom 

w imię Ojca i Syna 

Boże ochroń ten dom... 

Puk... puk... kto puka śród nocy? 

już późno... już północ wnet 

trzasły kołki na skoblach 

zaszurał... zasapał... wszedł... 

Głową sięga powały 

z gliny żółtej jest cały 

szeroki ciężki jak gmach 

patrzy... 

strach — 

Glina w szmatach i płótnach 

bryła ciężka i smutna 

Uciekłem — mówi — przyszedłem 

dwa dni idę polem 

Kto ty????? 

GOLEM 

Zrobili mnie — mówi — z gliny 

z własnej swojej ochoty 

nie pytali — zlepili 

do ciężarów — roboty... 

GOLEM jestem — powiada — 

macierz nie jest kobietą 

w getto mnie ulepilii 

i zamknęli mnie w getto² 

Serce zabrali 

oczy zabrali 

z gliny zrobili 

robić kazali 

Wodę im nosić 

rąbać im drwa 

getto zamknięte 

zamknięty ja... 

I nogą z gliny 

i z gliny ręką 

co chcą to robią³ 

glina jest miękka... 

i muszę spełniać ich wolę 

uciekłem z getto 

Kto jesteś?? 

GOLEM 

Już nie zobaczę 

już mnie nie chycą 

szedłem tu polem 

czarną ulicą 

Szedłem legendą 

zwidą i bajdą 

szukać mnie będą 

ale nie znajdą. 

Dłonie wyciągnął 

w tył się wygina 

pada do kolan 

Matki i syna... 

Księżyc zielony 

siny i zły 

skrzyp okiennicy 

zawodzą psy... 

Matko Chrystusa 

ochroń nas przed złem 

— Tu nie jest getto 

— Uciekłem... wiem... 

W imię Chrystusa 

czy nam się śni? 

czego chcesz od nas 

— Zamknijcie drzwi... 

Ja jestem z gliny 

może ulepić 

może mnie mądrzej 

przerobić lepiej... 

Może wam mogę 

i więcej dać 

zróbcie mnie abym 

umiał się śmiać... 

Dajcie tu przy was 

dajcie tu kąt 

padnę gliniany 

nie pójdę stad 

Będę legendą 

zwidą i bajdą 

szukać mnie będą 

ale nie znajdą 

żyć — pragnę — śpiewać 

. . . . . . . . . . . . i drzwi zamknęli 

i rzekli... siądź... 

I przepadł w tłumie 

i już go nie ma 

nie widział odtąd 

nikt już Golema 

A to jest morał legendy główny: 

Golem wśród ludzi 

stał się ludziom równy. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. golem — w legendach żydowskich istota stworzona na podobieństwo człowieka, zazwyczaj z gliny, żywa lecz pozbawiona duszy i dlatego posłuszna poleceniom człowieka, który ją stworzył. Stworzenie golema wiązało się z powtórzeniem Boskiego procesu kreacji. [przypis edytorski]

2. getto — dziś wyraz ten jest odmienny; wg współczesnej normy winno być: w getcie. [przypis edytorski]

3. co chcą to robią — możliwa poprawka: co chcą to robię [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/szlengel-ostatnia-legenda-o-golemie/

Tekst opracowany na podstawie: Władysław Szlengel, Co czytałem umarłym, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1979.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Publikacja sfinansowana ze środków pozostałych ze zbiórek, które nie zakończyły się sukcesem.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Aleksandra Kopeć, Paweł Kozioł, Agnieszka Tulicka.

Okładka na podstawie: Georgie Pauwels@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.