Jan Kochanowski

Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Tren V. (Jako oliwka mała pod wysokim sadem...)¹

Jako oliwka mała pod wysokim sadem² 

Idzie³ z ziemie⁴ ku górze macierzyńskim szladem⁵, 

Jeszcze ani gałązek, ani listków rodząc, 

Sama tylko dopiro⁶ szczupłym prątkiem⁷ wschodząc; 

Tę, jesli ostre ciernie⁸ lub rodne⁹ pokrzywy 

Uprzątając, sadownik¹⁰ podciął ukwapliwy¹¹, 

Mdleje¹² zaraz, a zbywszy¹³ siły przyrodzonej¹⁴, 

Upada przed nogami matki ulubionej. 

Takci sie mej namilszej Orszuli dostało: 

Przed oczyma rodziców swoich rostąc¹⁵, mało 

Od ziemie sie co¹⁶ wznióswszy, duchem zaraźliwym¹⁷ 

Srogiej śmierci otchniona¹⁸, rodzicom troskliwym¹⁹ 

U nóg martwa upadła. O zła Persefono²⁰, 

Mogłażeś tak wielu łzam²¹ dać upłynąć płono²²? 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Trenach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

2. sad* (starop.) — drzewo owocowe. [przypis redakcyjny]

3. idzie* (starop.) — rośnie. [przypis redakcyjny]

4. z ziemie (forma starop.) — z ziemi. [przypis redakcyjny]

5. macierzyńskim szladem (starop.) — śladem matki, drzewa macierzyńskiego, zwanego tu sadem (w. 1). [przypis redakcyjny]

6. dopiro (starop.) — dopiero. [przypis redakcyjny]

7. szczupły prątek (starop.) — cienki pęd. [przypis redakcyjny]

8. ciernie* (daw.) — cierniste krzewy (np. tarnina, głóg). [przypis redakcyjny]

9. rodny (starop.) — urodzajny, bujny, plenny, rodzący. [przypis redakcyjny]

10. sadownik — ogrodnik zajmujący się owocami (por. czas. „sadzić”). [przypis redakcyjny]

11. ukwapliwy (starop.) — skwapliwy, śpieszący się, niecierpliwy. [przypis redakcyjny]

12. mdleć (daw.) — tracić siły, słabnąć, więdnąć. [przypis redakcyjny]

13. zbywszy (starop.) — pozbywszy się, utraciwszy. [przypis redakcyjny]

14. przyrodzony (daw.) — naturalny. [przypis redakcyjny]

15. rostąc (starop.; imiesł. od rość: rosnąć)— rosnąc. [przypis redakcyjny]

16. mało (...) co (starop.) — zaledwie, trochę. [przypis redakcyjny]

17. duch zaraźliwy — tchnienie zarazy lub porażająca zła siła, siła diabelska. [przypis redakcyjny]

18. otchniony (daw.) — owiany (zob. wyrazy „tchnąć”, „tchnienie”, „oddech”). [przypis redakcyjny]

19. troskliwy* (starop.) — stroskany, zatroskany. [przypis redakcyjny]

20. Persefona — tu: uosobienie śmierci. [przypis redakcyjny]

21. łzam (starop. forma C. lp. rodz. ż.) — łzom. [przypis redakcyjny]

22. płono (starop.) — daremnie, na próżno (dziś mówi się: „płonne nadzieje”). [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/treny-tren-v

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kochanowski, Treny, Drukarnia Łazarzowa, wyd. 2, Kraków, 1583

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska, Piotr Wilczek.

Okładka na podstawie: lunch bag and coffee cup, slightly everything@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.