Tadeusz Miciński

Król w Osyaku

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Król w Osyaku

„Lew się ducha we mnie sroży 

„i rzuca się i rwie ludzi 

„wprzód, nim się rozum obudzi”.  

Łuną rozpaczy zażegając sioła 

zbiegłem, żywota nie chroniąc przed tużbą. 

Innego nie chcę, prócz ciszy, kościoła, 

fałszywcom nie chcę być swakiem, ni drużbą — 

niechaj nas morza przedzielą i step — 

w miejsce korony wdziałem wilczy łeb. 

Polszcza... kochałem ja się w twych rumieńcach, 

którymi zorza wschodziła z za boru — 

i w twoich złotych warkoczach i w żeńcach — 

i w łyskawicach letniego wieczoru, 

i w ryku żubrów, idących na spoj.... 

od szlochu pęknie pierś... Boh moj! 

Przez ducha mgły i w zbroic chrzęście 

widzę ten cudny gród — w sadach wiśniowych i w złocie. 

Tutaj zdobyłem cześć — i tu straciłem szczęście — 

tu greckiem wino lał bogini mej — Tęsknocie — 

tu Antygony cień ślepy mi przyzwał Mag — 

i tu wśród ciemnych burz słuchałem dzikich sag. 

Hej, przy księżycu srebrnemi podkowy 

zmiatałem kowyl z drużyną po stepie.... 

Hej, znawały mnie panieńskie alkowy, 

bo serca rubin pieśniami rozszczepię! 

ja prosty rycerz — bard słońca i pól 

więcej zdobyłem królestw, niźli — król. 

Raz — osaczywszy połowieckie wieże 

zsiadłem, rannego mając tabuńczyka — 

a słońce krwawe już otwarło dźwierze, 

przez które dusza Bogu się wymyka; 

a na kurhanie stary Bojan grał — 

miedziane struny wieszczą pieśnią rwał. 

I zmilkł. Ujrzałem olwijską kniaziównę 

na koniu wcwał lecącą z Czarnomorza — 

Stanęła, klęka. Oczy gwiazdom równe 

wbija mi w serce, mówiąc: „ta krwi zorza — 

„to moje władztwo! zgliszcza — to mój dom! 

„biegłam — monachów mając z nożami — lub srom. 

Com odrzekł — nie wiem, bo chóry Eonów 

już mnie objęły w grające pierścienie — 

i blask poczułem, jak jeden z tych Tronów 

na których gwiezdne oparł Bóg sklepienie. 

Szliśmy — tęczami obryzgani ros 

z kurhanów leciał dziwny — rajski głos. 

Lecz któż, o Panie, zmierzył Twe krawędzie 

i wieczność morza przelał do swej dłoni? 

Któż wie co było — i któż wie, co będzie? 

za spadającą gwiazdą któż pogoni? 

Pani! jedyna moja — wszechświat w Tobie 

poznałem, bom go ukochał przez Ciebie! 

i jeśli teraz żyję smętny w grobie, 

to z wiarą że się ocknę w Twojem sercu — w niebie. 

Ach, gdym Cię złożył na marach otrutą — 

bólami ściętą twarz — źrenice szklane — 

tom ja przysięgnął taką pomstę lutą, 

jak Duch — co pisał ogniem: Thekel-Mane! 

Przez nocy tysiąc szukałem zbrodniarza, 

w gusła zabrnąłem i w czarne zaklęcia — 

Szatan objawił: zbrodniarz u ołtarza — 

— służy mnie — ale ma wygląd jagnięcia — 

— służy mnie — ale go oddam bez żalu — 

— ażebyś poznał bratyma w szakalu. 

— Tyś go paiżem swym zasłaniał w sieczy — 

— niejedna tobie zań przylgnęła rana — 

— ale jest zdrady pełen duch człowieczy, 

— gorszej — niż ciało paląca toffana. 

— Idź w grób — i legnij pod ciemnemi jodły, 

— wszystkie cię gwiazdy prócz jednej — zawiodły. 

— I tę jedyną — Tobie zadmuchnięto. 

— Ale masz w sobie, czego nikt nie zżarzy: 

— Prometeiczny ogień — duchów święto — 

— w zamurowanym lochu blask witraży... 

Coś mówił jeszcze — koń mój zdębion trwogą — 

szedł jakiś żebrak lichy wiejską drogą. 

Rozsiekłem. Z świstem lecąc przez mokradła, 

deptałem węże jako srebrne struny — 

a z borów na mnie leciały widziadła 

i twarz zielona z nadpróchniałej truny — 

wtem kościół. Z koniem wjechałem do nawy, 

lud śpiewał. Chrystus patrzył na mnie łzawy. 

„Nie będę Tobie służył, Jezu miły, 

„boś nie jest Bogiem gwiazd ani ananki”. 

Na wieży dzwony same rozdzwoniły 

i same gasnąć poczęły kaganki — 

on — słońce krzyżma wzniósł — lecz patrzył groźno — 

już leżał w krwi... 

Ja król — ja sędzia — archanioł sumienia — 

zbirem stanąłem przed lico ojczyzny. 

Czemuż w mem sercu nie dotknęła blizny, 

którą korona mi wryła cierpienia — 

czemuż na gwiazd mych nie patrzy agonię — 

krzyżową mękę moją: rex poloniae! 

Jeśli niewinny — niebo mu otwarłem, 

sam żyjąc w piekle miłości straconej, 

jeśli męczennik — jak lew go rozdarłem, 

ciemnym nieszczęścia grotem przebodzony — 

bo huczy we mnie tak ogromny dzwon, 

że gdy uderzy — to aż w Boga tron. 

Kto tu? znów przyszedł... oczyma przebija — 

szepce — tak cichy rozpacznie i blady 

„Jam święty — zbawił mię Chrystus Maryja”— 

precz maro! szatan cię wysłał na zwiady — 

któż wie cokolwiek? dusza ciemny bór — 

dusi mię — słońca! — wieków chór... 

Jak cicho... w małym ogródku przy celi — 

czerwone maki i modre baldaszki 

i te dziewanny, jak w złocie anieli 

i migocące lazurowe ważki... 

Czy z mazowieckich jezior wy? czy na jej kurhanie 

gra pieśniarz? czy w borach tam słychać szlochanie? 

...I odleciały!... a jam ryknął płaczem — 

gardzą — nieszczęścia królem i tułaczem. 

Ojczyzno! mych krwawiących kości 

nie złożę w Tobie — bobym Piotrowinem 

świadczył, wbrew ducha miłości — 

żeś mi macochą była, choć ja — synem.  

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/w-mroku-gwiazd-krol-w-osyaku/

Tekst opracowany na podstawie: Tadeusz Miciński, W mroku gwiazd, nakł autora, [Kraków] dr. 1922

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl) na podstawie tekstu dostępnego w serwisie Wikiźródła (http://pl.wikisource.org). Redakcję techniczną wykonał Wojciech Kotwica, a korektę ze źródłem wikiskrybowie. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Okładka na podstawie: Janow Lubelski at sunrise, Trevor Butcher@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.