Casimir Delavigne

Warszawianka 1831

tłum. Karol Sienkiewicz

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Warszawianka 1831

Oto dziś dzień krwi i chwały, 

Oby dniem wskrzeszenia był! 

W gwiazdę Polski¹ orzeł biały 

Patrząc lot swój w niebo wzbił. 

A nadzieją podniecany, 

Woła do nas z górnych stron: 

Powstań Polsko, skrusz kajdany, 

Dziś twój tryumf albo zgon. 

Hej, kto Polak na bagnety! 

Żyj swobodo, Polsko żyj. 

Takim hasłem cnej podniety, 

Trąba nasza wrogom grzmij! 

«Na koń! — woła Kozak mściwy — 

Karać bunty polskich rot, 

Bez Bałkanów są ich niwy, 

Wszystko jeden zgniecie lot!» 

Stój! Za Bałkan pierś ta stanie, 

Car wasz marzy płonny łup, 

Z wrogów naszych nie zostanie 

Na tej ziemi, chyba trup. 

Hej, kto Polak... itd. 

Droga Polsko! dzieci twoje 

Dziś szczęśliwych doszły chwil, 

Od tych sławnych, gdy ich boje 

Wieńczył Kremlin, Tybr i Nil² 

Lat dwadzieścia nasze męże 

Los po obcych grodach siał 

Dziś, o Matko, kto polęże³ 

Na twym łonie będzie spał. 

Hej, kto Polak... itd. 

Wstań Kościuszko! ugodź serca 

Co litością manić śmią 

Znałże litość ów morderca, 

Który Pragę zalał krwią⁴. 

Niechaj krew tę krwią dziś spłaci, 

Niech nią zrosi grunt, zły gość. 

Laur męczeński naszej braci 

Bujniej będzie po niej rość 

Hej, kto Polak.. itd. 

Tocz, Polaku, bój zacięty, 

Ulec musi dumny car, 

Pokaż jemu pierścień święty, 

Nieulękłych Polek dar. 

Niech to godło ślubów drogich 

Wrogom naszym wróży grób, 

Niech krwią zlane w bojach srogich 

Nasz z wolnością świadczy ślub. 

Hej, kto Polak... itd. 

O, Francuzi! czyż bez ceny 

Rany nasze dla was są: 

Spod Marengo, Wagram, Jeny, 

Drezna, Lipska, Waterloo⁵? 

Świat was zdradził, my dotrwali, 

Śmierć czy tryumf — my czy wy, 

Bracia! my wam krew dawali, 

Dziś wy dla nas nic — prócz łzy. 

Hej, kto Polak... itd. 

Wy przynajmniej, coście legli 

W obcych krajach za kraj swój 

Bracia nasi z grobów zbiegli 

Błogosławcie bratni bój. 

Lub zwyciężym — lub gotowi 

Z trupów naszych tamę wznieść 

By krok spóźnić olbrzymowi 

Co chce światu pęta nieść  

Hej, kto Polak... itd. 

Grzmijcie bębny, ryczcie działa, 

Dalej! dzieci w gęsty szyk, 

Wiedzie hufce wolność, chwała, 

Tryumf błyska w ostrzu pik. 

Leć, nasz Orle, w górnym pędzie, 

Sławie, Polsce, światu służ! 

Kto przeżyje, wolnym będzie; 

Kto umiera, wolnym już! 

Hej, kto Polak... itd. 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. W gwiazdę Polski — w innej wersji tekstu: „W tęczę Franków”; jest to nawiązanie do rewolucji francuskiej. [przypis edytorski]

2. gdy ich boje wieńczył Kremlin, Tybr i Nil — nawiązanie do walk legionów polskich w armii napoleońskiej. [przypis edytorski]

3. polęże — dziś: polegnie. [przypis edytorski]

4. Pragę zalał krwią — chodzi o dowódcę wojsk ros., Aleksandra Suworowa, który po zwycięskim ostatnim starciu z siłami insurekcji kościuszkowskiej podczas szturmu na Warszawę od strony jej dzielnicy wschodniej, Pragi, 4 listopada 1794 roku dopuścił do rzezi ludności cywilnej miasta; żołnierze ros. wymordowali wówczas ok. 20 tys. ludzi; podkomendni Suworowa w dowód uznania zostali udekorowani przez carycę Katarzynę II specjalnie ustanowionym Krzyżem za Zdobycie Pragi. [przypis edytorski]

5. spod Marengo, Wagram, Jeny, Drezna, Lipska, Waterloo — nawiązanie do bitew stoczonych przez Napoleona I, w których brały udział oddziały wojsk polskich. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/warszawianka-1831

Tekst opracowany na podstawie: Wiązanka pieśni Polskich, Kraków 1905

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Śląską z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BŚ.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Marta Niedziałkowska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: critter shadow, Muffet@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.