Jan Kasprowicz

Cisza wieczorna

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Cisza wieczorna

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

I

Rozmiłowana, roztęskniona, 

Hen! od wieczornej idzie zorzy 

Zamykać Tatry w swe ramiona. 

Przed nią zawiewa oddech boży: 

Wonie jedliczne i świerkowe 

Ze swych lesistych wstają łoży. 

A ona tuli jasną głowę 

Do Osobitej¹, by wraz potem 

Kłaść ją na piersi Giewontowe. 

Po reglach muśnie li przelotem, 

Czoło Świnniczne² w żar rozpali 

I Hawrań³ zleje krwawym złotem. 

Tak mknąc po szczycie i po hali, 

Z ogniem tęsknicy ginie w dali... 

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

II

Płonie kamienna Tatr korona, 

A cisza siada między granie, 

Rozleniwiała, rozmarzona. 

Nad przepaściami niema stanie, 

Senność przelewa w mgieł opary, 

Po skałach wiesza zadumanie. 

Ani się ozwie bór prastary: 

Ona milczeniem gniecie smreki⁴, 

Unieruchamia ich konary. 

Przez cały przestwór, przez daleki, 

Głuchą za sobą tęskność wlecze, 

Snać⁵ dźwigającą wieki... wieki... 

Za nią, jak zdrój, co ledwie ciecze, 

Snują się ciężkie myśli człecze... 

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

III

Owiana mgłami różowemi, 

Przystaje w drodze zalękniona, 

Przykłada ucho swe do ziemi: 

Nic!... tylko gdzieś tam echo kona, 

Tylko przygasa obłok krwawy, 

Tylko blednieje Tatr korona. 

Pomrok osłania skalne ławy, 

A od nich płynie do stóp ciszy 

Li jednostajny szmer siklawy⁶. 

Czasem zaklęty las zadyszy, 

Albo wystrzelił krzyk pastuszy 

I zmilkł... I ona znów nie słyszy 

Nic w tej przelękłej, mrocznej głuszy 

Nic, prócz pojęku twojej duszy... 

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

IV

Rozmiłowana, roztęskniona, 

Schodzi powoli od miesiąca 

Zamykać Tatry w swe ramiona. 

Po halach srebrne krople strąca, 

Srebrzy potoków seledyny, 

Ciche pacierze szeptająca. 

Upłazy tuli w całun siny, 

Szkliwy, jak przędze te pajęcze; 

Blask żenie srebrny na gęstwiny; 

Blask żenie srebrny na przełęcze, 

Na wirchy, kopy, na grzebienie, 

Na przepaściste ścian poręcze — 

Blask naokoło srebrny żenie, 

Z nim wyczerpanie i omdlenie. 

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

V

Opadły Tatry i omdlały, 

Gdy na nie cisza rozmarzona 

Płaszcz zarzuciła wiewny, biały; 

Gdy rozpostarła swe ramiona — 

Srebrnej rozświetli mgławe smugi 

Garnące czoła gór do łona: 

Jak pas szeroki, jak pas długi, 

Od Lodowego⁷ do Krywania⁸, 

A z nimi puszcze, stawy, strugi, 

Szczyt się przy szczycie ku niej słania... 

Ona omdlenie wciąż rozsiewa, 

Aż w tym bezkresie wyczerpania, 

Tuląc się gdzieś do limby⁹ drzewa, 

Sama wraz z bólem twym omdlewa.. 

Przypisy:

1. Osobita — nazwa góry, znajdującej się w Tatrach Zachodnich. [przypis edytorski]

2. Świnica — nazwa szczytu, znajdującego się w Tatrach; cechą charakterystyczną Świnicy są dwa wierzchołki. [przypis edytorski]

3. Hawrań — nazwa szczytu, znajdującego się w Tatrach po stronie słowackiej. [przypis edytorski]

4. smrek — świerk. [przypis edytorski]

5. snać (starop.) — przecież, zapewne, prawdopodobnie. [przypis edytorski]

6. siklawa — tu: wodospad. [przypis edytorski]

7. Lodowy — nazwa szczytu w Tatrach po stronie słowackiej. [przypis edytorski]

8. Krywań — nazwa szczytu w Tatrach po stronie słowackiej. [przypis edytorski]

9. limba — gatunek drzewa z rodziny sosnowatych. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/z-wichrow-i-hal-z-tatr-cisza-wieczorna

Tekst opracowany na podstawie: Jan Kasprowicz, Krzak dzikiej róży, Towarzystwo Wydawnicze, Lwów, 1898

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez Bibliotekę Narodową z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów BN.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Sekuła, Olga Sutkowska.

Okładka na podstawie: Widok tatrzański, Stefan Filipkiewicz (1879-1944), domena publiczna

Plik wygenerowany dnia 2024-05-22.