Jerzy Żuławski

„Z czary młodości”

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

„Z czary młodości”

(z powodu tomu poezji Miriama)

Niektórzy czarę życia cisną do ust długo,  

a młodzieńczych «upojeń» rozkoszne ułudy  

w serce, w duszę wciągają srebrną pieśni strugą,  

gdy zaś na dnie się «męty» odnajdą i brudy,  

umieją «pojednaniem» pozabliźniać rany... 

Jam swą czarę wziął w ręce, ach! — dziecinne prawie!  

I namiętniem się rzucił pić sok z niej czerpany,  

i upiłem się rychło, i śniłem na jawie  

słońce w niebie bez chmury i wicher na morzu,  

koni tabun na stepie i płonące puszcze,  

gromy grzmiące na czarnym chmur wilgotnych łożu  

i dłoń anioła, która znojne czoło muszcze¹. 

Nie wiem, byłoż w mej czarze nie dość czyste wino,  

czylim nadto ją szybko wychylił² aż do dna:  

dziś upojeń zachwyty w gąszczu mętów giną,  

a dusza moja ciągle głodna, głodna, głodna! 

Sen jam jeden miał tylko, potężny lecz krótki.  

Błysnął, zagrzmiał i przepadł w przestworzach bez końca;  

chorym z niego się zbudził³ na bole i smutki,  

na długie, blade, mgliste dnie bez blasku słońca. 

Mętów dużo w pucharze i długo je piję,  

myśl już od nich zgorzkniała i zatruta dusza —  

a wciąż jeszcze wąż jadu do ust mi się wije,  

pali piersi gorączką i czaszkę wysusza! 

Czasem chciałbym roztrzaskać ową czaszę złotą,  

o gruz rzucić, o skałę, w proch i pył i w błoto,  

ale koło jej brzegów owiązane palce  

tak się zgięły kurczowo, że jej puścić nie chcą,  

a ze środka wstające zwątpienia padalce  

tak me usta spieczone śliskim ciałem łechcą,  

że mi trudno się rozstać z trucizną i jadem  

z obliczem potworu w złotej czaszy bladem! 

O! mnie nie żal tej czary wystygłej i próżnej  

soków, które by czyste upojenie dały,  

próżnej soków, co życie by mi świeże wlały;  

ale nie chcę, by świat mi był choć kroplą dłużny  

wszystkich cierpień, co fatum w mój kielich włożyło —  

nie chcę od nich spokojną bronić się mogiłą! 

Kiedy obłęd już myśl mą do reszty omami  

i po kropli ostatniej czara będzie pusta,  

brzeg jej wtedy wściekłymi pokąsam zębami,  

potem własne rozgryzę i rozkrwawię usta,  

krwi swej w czarę nasączę i krew swą wypiję,  

bom spragniony i głodny dopóki tu żyję! 

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą:wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. muszcze — dziś popr.: muska; od muskać: lekko dotykać, dotykać w przelocie. [przypis edytorski]

2. czylim (...) ją (...) wychylił — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -li- oraz ruchomą końcówką czasownika; czy ją wychyliłem. [przypis edytorski]

3. chorym (...) się zbudził — konstrukcja z ruchomą końcówką czasownika i szykiem przestawnym; zbudziłem się chory. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Logo 1%
Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Wolne Lektury
KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.
Ten utwór jest w domenie publicznej.
Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.
Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/zulawski-z-czary-mlodosci

Tekst opracowany na podstawie: Młoda Polska. Wybór poezyj, oprac. Tadeusz Boy-Żeleński, wyd. drugie, Wydawnictwo Zakładu Narodowego imienia Ossolińskich, Wrocław 1947

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana przez fundację Nowoczesna Polska z egzemplarza pochodzącego ze zbiorów Łukasza Jachowicza.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Paulina Choromańska, Wojciech Kotwica, Aneta Rawska, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: kevin dooley@Flickr, CC BY 2.0

Plik wygenerowany dnia 2024-05-23.