# Matka

Pola Braun

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Mère[1], Mother[2], Mutter[3] po polsku znaczy: „Mama”.
We wszystkich językach świata litera „M” jest ta sama.
I wszędzie na całym świecie jest serce matki to samo,
Zawsze się zjawi, przyleci na okrzyk dziecka: „Mamo!”

Madame[4] Janette już piąty rok sypia niespokojnie
I ma przed snem nerwowy szok, bo syn jej padł na wojnie.
Mistress[5] Cripps przechodzi Hyde Park[6] powoli i dostojnie,
Modlitwa spływa z sinych warg, bo syn jej padł na wojnie.

Frau[7] Schmidt na cele pieniężne obdarza innych hojnie
I obcym dzieciom pomóc chce, bo syn jej padł na wojnie.
A pani… Nie! Nie powiem kto, zatrzaski szyje, pruje,
Nożyczki coraz szybciej tną i myśl gdzieś w dal wędruje.

Do tego dnia, gdy straszny los podstępnie i zdradziecko
Wymierzył jej okrutny cios, bo zabrał matce dziecko.
Kto przeżył raz okropny dzień, gdy dzieci zabierano,
Temu na zawsze w uszach brzmi ostatni okrzyk: „Mamo!”

Kto nie był świadkiem strasznych dni, choć wzruszy się ogromnie,
Pomyśli: „zły, koszmarny sen”, odejdzie i zapomni.
Lecz nie zapomni dzieci swych Janette, mistress Cripps, Frau Schmidt.
Zostanie zawsze w sercach ich bolesny, krwawy zgrzyt.

A jedną panią spotkał cios, cios większy niż Janette, Cripps, Schmidt,
Bo jej chłopczyka zabrał los za słowo w metryce, że… Żyd[8].
Każdą z tych czterech kobiet spotkała tragedia wielka.
Tak samo cierpi Żydówka jak Niemka, Francuzka, Angielka.

Gdyby te cztery panie nagle się razem spotkały,
Może by już narody więcej się nie zabijały.
I gdyby w Lidze Narodów[9] zasiadły matki dzieci,
Może by się skończyła okrutna rzeź na tym świecie.

Bo Mère, Mother, Mutter po polsku znaczy: „Mama”.
We wszystkich językach świata litera „M” jest ta sama.

mère (fr.) — matka. [przypis edytorski]

mother (ang.) — matka. [przypis edytorski]

Mutter (niem) — matka. [przypis edytorski]

madame (fr.) — pani. [przypis edytorski]

Mistress (ang.) — pani. [przypis edytorski]

Hyde Park — jeden z parków w Londynie. [przypis edytorski]

Frau (niem.) — pani. [przypis edytorski]

jej chłopczyka zabrał los… — według informacji podanych przez Halinę Birenbaum ta piosenka została napisana przez Polę Braun podczas jej pobytu na Majdanku, „kiedy więźniarki wróciły z pracy i zobaczyły, że zabrano dzieci z baraku, w którym je trzymano i zawleczono je do komory gazowej”. [przypis edytorski]

Liga Narodów — pierwsza ogólnoświatowa organizacja międzyrządową, zrzeszająca przedstawicieli kilkudziesięciu państw z sześciu kontynentów. Jej misją było utrzymanie pokoju na świecie poprzez spotkania i negocjacje. Została założona 10 stycznia 1920 r. w ramach konferencji pokojowej w Paryżu, kończącej I wojnę światową. Formalnie zakończyła działalność 20 kwietnia 1946 r. w związku z powstaniem Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ), ale faktycznie przestała działać już w trakcie II wojny światowej. [przypis edytorski]