# Żyd

Pola Braun

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

> (Słowa i muzyka Pauliny Braunówny)

Powiedz, droga mamo, co to znaczy słowo „Żyd[1]”?
Czy to jakaś hańba, jakiś wstyd?
Powiedz mi, czy Żydzi długie brody mają,
Powiedz mi, czy modlą się i w takt się kiwają[2].
Powiedz, droga mamo, czy to wstyd?
Że ja jestem taki mały Żyd?

Żyd, kochane dziecko, to cierpienie,
Żyd, kochane dziecko, to zły los,
Żyd, kochane dziecko, to zmartwienie,
Żyd musi przetrzymać każdy cios.
Żyd, kochane dziecko, to otucha.
Żyd to wiara w przyszłość, w lepsze dni,
Żyd nie traci nigdy w życiu ducha,
Śmieje się, choć serce nieraz drży.

Powiedz, droga mamo, czemu każdy z niego drwi,
Czemu każdy śmieje się i drwi?
Powiedz mi, czy Żydzi to jest nic dobrego?
Powiedz mi, czy nigdy nie stworzyli czegoś.
Powiedz, droga mamo, czy to wstyd,
Że ja jestem taki mały Żyd?

… Żyd, to, czekaj, wiem już, co ci powiem,
Żyd, to wielkie słowo, wierzaj mi,
Żyd, to jest jedyny bodaj człowiek,
Który zna prawdziwe gorzkie łzy.

Żyd — słowo oznaczające osobę pochodzenia żydowskiego, to znaczy posiadającą przynajmniej jednego przodka narodowości żydowskiej (a także, rzadziej, osobę, która przeszła konwersję religijną na judaizm), która identyfikuje się jako osoba żydowska. Nie każda osoba żydowska jest wyznawcą religii, w tym różnych nurtów judaizmu, i nie każda osoba wyznająca judaizm musi się identyfikować jako Żydówka bądź Żyd. [przypis edytorski]

Żydzi długie brody mają… się kiwają — odniesienie do wyglądu i praktyk religijnych ortodoksyjnych wyznawców judaizmu. Zakaz przycinania brody wynikał z fragmentu Tory:

Nie podstrzygajcie kolisto boków głowy waszej, a nie psuj końców brody twojej

(Lev. XIX 27, tłum. Izaak Cylkow).Wyrywanie lub obcinanie bród było częścią prześladowań osób narodowości żydowskiej w trakcie pogromów.Rytmiczne poruszanie górną częścią tułowia w trakcie modlitwy pojawiło się w społeczności żydowskiej ok. VIII w.; pochodzenie i znaczenie tego zwyczaju nie jest jasne. [przypis edytorski]