# Wyrzut sumienia

Wanda Ewa Brzeska

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Znowu jest ciepło… Do bzu się uśmiecham,
Zarosłą ścieżką po badylach depczę,
Głosów znad Wisły łowię bliskie echa
I — wybacz!… szepczę.

Znowu jest ciepło… Głosu wilgi słucham,
Mówię rozsądnie — bo tak przecież trzeba —
Gdy ptak mnie cieszy i roślina krucha,
Powtarzam: Przebacz.

Żyję, wędruję po łąkach dalekich,
Któreś ty przebiegł milion razy chyba —
Nim w cieniu drzewa usnę pośród spieki,
Powtarzam: Wybacz.

Jak to zrozumieć, jak się z tym pogodzić:
Żyję, oddycham, staję nad kołyską,
Patrzę, jak dziecko za mną wzrokiem wodzi —
Tyś stracił wszystko.

Miło grzać ręce, kiedy chrust rozpalam,
Miło na wierzbę popatrzeć rozchwianą —
Ty, nim pod mury przywieźli cię z dala,
Tyś był półmartwy na Pawiaku[1], rano.

Chwytam z uśmiechem ramionka dziecięce,
Gdy je malutkie pod kołderkę chowa —
Tobie wróg plecy, ramiona i ręce
Garścią kul wystebnował[2].

Pawiak — więzienie, które niegdyś znajdowało się w Warszawie przy ul. Dzielnej 24/26. Zostało wzniesione w latach 1830–1835 między ulicami Dzielną, Więzienną i Pawią (stąd nazwa). W takcie okupacji Pawiak był największym nazistowskim więzieniem politycznym na terytorium okupowanej Polski. Pełnił też rolę aresztu śledczego dla osób przesłuchiwanych przez Gestapo w Alei Szucha. Szacuje się, że ok. 60 tys. osób przetrzymywanych na Pawiaku zostało deportowanych do obozów koncentracyjnych, pracy lub śmierci. Pawiak od listopada 1940 znajdował się na terenie getta warszawskiego. Po stłumieniu żydowskiego powstania, od maja 1943 r., na terenie Pawiaka i w okolicach miały miejsce masowe egzekucje więźniów politycznych oraz osób narodowości żydowskiej. 21 sierpnia 1944 r. Pawiak oraz sąsiadujące z więzieniem budynki zostały przez Niemców wysadzone w powietrze. Dziś w tym miejscu znajduje się Muzeum Więzienia Pawiak. [przypis edytorski]

stebnować — szyć ściegiem tworzącym po wierzchniej stronie tkaniny nieprzerwaną linię; tu przen. wystebnować: powyszywać. [przypis edytorski]