# Był to Berko sławny Żyd

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Był to Berko, sławny Żyd!
Człek sumienny — Polak prawy[1],
Nie kwaterką[2], ni szacherką[3],
Lecz się krwią dorobił sławy!
Nikt sobie nie miał za wstyd
Służyć pod nim; — bo choć Żyd,
Był on tęgim wojownikiem, —
Przy tym panem pułkownikiem. —
Za Kościuszki zaczął służyć
I Moskalom skórę łatał.
Gdy nie stało naczelnika,
Nie dał się pan Berko zdurzyć[4],
W rękę pika, na konika,
Z Francuzami wnet się zbrata,
Bonapart[5] zrobił go szefem,
Więc Moskala znowu łoił,
A którego tylko spłatał,
Ten się pewno nie wygoił. —
Potem pod księciem Józefem,
Gdy przyszło na Austriaka,
Bił w dwójnasób! bo wet za wet,
Za Żyda i za Polaka!
Szkody broił im niezmierne,
Bez pardonu bił ich nawet,
A co palnął w pysk lub głowę,
”Na ci[6] Sz……[7] za koszerne,
”Na ci Sz…… za świeczkowe”. —

prawy (podn.) — szlachetny, uczciwy. [przypis edytorski]

kwaterka (daw.) — szklanka o pojemności 1/4 litra. [przypis edytorski]

szacherka — szachrajstwo, oszustwo. [przypis edytorski]

zdurzyć (daw.) — odurzyć, oszołomić; oszukać. [przypis edytorski]

Bonapart, własc. Napoleon Bonaparte (1769–1821) — cesarz fr. w latach 1804–1814 i 1815. Jeden najwybitniejszych mężów stanu, przywódców, strategów, reformatorów ustroju państwowego i prawa. W polskiej tradycji w okresie zaborów z jego osobą wiązano ogromne nadzieje na odzyskanie niepodległości. [przypis edytorski]

na ci (daw. a .gw.) — a masz. [przypis edytorski]

Sz…… — prawdop.: Szwabie. [przypis edytorski]