# Bramin u kresu żywota

Wincenty Korotyński

# Wincenty Korotyński. Czem chata bogata, tem rada. Bramin[1] u kresu żywota[2]

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Darmo gasnący promyk łowię
Jak w ciemnym lesie — znika życie…
Czyż nie powiecie mi, bogowie,
W co mnie po śmierci mej wcielicie?
Wprawdziem nie ulżył ludzkiej sosze[3],
Ale szeptałem: ohm[4]! najczulej…
O wielki Brahmo[5]! Grzecznie proszę,
Przemień mnie w konia Kaliguli[6]!

Wielbiciel Słońca i Xiężyca
Byłem golutki jak i oni:
Niechajże z pereł uździenica
Na mojej głowie hardo dzwoni,
Niechaj z kauczuku mam kalosze,
Niechaj mnie świetny rząd[7] otuli…
O wielki Brahmo! Grzecznie proszę,
Przemień mnie w konia Kaliguli!

Tylko z roślinek podług listy
Miałem biesiady niebogate:
Niechajże owies pozłocisty,
Niech zjadam lotos jak sałatę,
Woda z Gangesu choć po trosze
Niech podniebienie me rozczuli…
O wielki Brahmo! Grzecznie proszę,
Przemień mnie w konia Kaliguli!

Jako dostojnik niezmazany
Nigdy się Paryj[8] nie dotknąłem:
Niechajże piękne panie, pany,
Przed moim żłobem biją czołem,
Niechaj mnie wielbią jak panoszę[9],
Niechaj śpiewają do snu „luli”…
O wielki Brahmo! Grzecznie proszę,
Przemień mnie w konia Kaliguli!

Widzę… tak, widzę coraz szerzej…
Przebóg! Pochłońcie mnie otchłanie!
Toż groźny Wisna[10] wąsy jeży!
„Zaprzężnym osłem niech zostanie,
Kto nic nie ulży ludzkiej sosze,
Kto się skorupą swą otuli!”…
O wielki Brahmo!… Grzecznie proszę…
Przemień mnie… w konia… Ka… li… gu…

bramin — kapłan indyjski. [przypis edytorski]

Bramin u kresu żywota — Kajus Kaligula, którego charakter szaleńczy jest tak dalece nierozwikłaną zagadką psychologiczną, że historia musiała mu przypisać obłąkanie umysłu — Kaligula miał konia nazwanego Incitatus, którego zaszczycał jedyną szczerą przychylnością, nadawał mu tytuły, otaczał honorowymi urzędniki, karmił pozłacanym owsem itd. Wierzenie zaś braminów w metampsychozę, czyli przechodzenie dusz po śmierci, jest rzeczą dobrze znajomą. Na połączeniu tych dwóch faktów, osnuliśmy obecną naszą fraszkę. [przypis autorski]

socha — rodzaj prymitywnego pługa. [przypis edytorski]

ohm — pierwsza, „święta” sylaba wielu hinduistycznych modlitw i hymnów. [przypis edytorski]

Brahma — jeden z aspektów Boga w hinduizmie, stwórca żywych istot. [przypis edytorski]

Kaligula — właśc. Gaius Iulius Caesar Germanicus (12–41 n.e.), cesarz rzymski od r. 37, po obiecującym początku rządów zapadł na chorobę umysłową. [przypis edytorski]

rząd — uprząż. [przypis edytorski]

parias — niedotykalny, najniższa kasta w Indiach. [przypis edytorski]

panosza (daw.) — rycerz nieszlacheckiego pochodzenia, tu jednak w błędnym znaczeniu „szlachcic, arystokrata”. [przypis edytorski]

Wisna — właśc. Wisznu, jeden z aspektów Boga w hinduizmie. [przypis edytorski]