# Nadgrobek Perlisi

Jan Andrzej Morsztyn

# Jan Andrzej Morsztyn. Nadgrobek[1] Perlisi[2]

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Perła tu leży, nie ta, co Szczęśliwe
Wyspy więc noszą ani brzegi krzywe
Oryjentalskie, ani te skorupy,
Które bogate w sobie kryją łupy.
Kosztowniejsza to perła, która siła[3]
Wraz[4] w sobie skarbów bogatych nosiła:
Nos załamany[5], sierć bielsza niż wełna,
Miększa niż tyrski jedwab, niż bawełna,
Oczy wypukłe, ogon zatoczony
I w kilka kręgów pięknie ucerklony[6],
Wzrost niezwyczajny, mały i sudanny[7],
Jak do rękawka[8] potrzebują panny —
Owa co kiedy nadobnego było
W malteńskich pieskach[9], jej samej służyło.
A przy tym dowcip i wdzięczne pieszczoty,
Wierność i co jest we psiech[10] tylko cnoty,
I ochędóstwo[11] niezwyczajne miała,
I tym się w łasce swej paniej trzymała.
Pies ją niebieski[12] żywota pozbawił,
Ale postrzegszy, co niechcący sprawił,
Zawył lamenty trąbą swą do góry
I za żałobę przywdział czarne chmury.
Płakał jej pokój i łóżka płakały,
Płakał i ciepły komin owdowiały:
Płacze i łzami kosztownymi ani
Da się utulić nad nią moja pani.
Sam się śnieg śmieje, bo za tym pogrzebem
Bielszego nadeń nie masz nic pod niebem[13].

Nadgrobek — nad grobem, nagrobek. Tytuł zapowiada, że utwór będzie epitafium. [przypis edytorski]

Perlisi — tu: Perlisia, zdrobniale od Perełka, imię. [przypis edytorski]

siła — daw. dużo, wiele, mnóstwo. [przypis edytorski]

Wraz — naraz. [przypis edytorski]

załamany — zagięty. [przypis edytorski]

ucerklony — zakręcony. [przypis edytorski]

sudanny — kształtny, zgrabny. [przypis edytorski]

rękawek — mufka; sens: w sam raz taki, żeby zmieścił się w mufce i grzał ręce. [przypis edytorski]

malteńskie pieski — pieski z Malty, odmiana pinczerków. [przypis edytorski]

we psiech — w psach. [przypis edytorski]

ochędóstwo — porządek, schludność. [przypis edytorski]

Pies (…) niebieski — gwiazda Syriusz najlepiej widzialna na niebie latem. [przypis edytorski]

bo za tym pogrzebem… — skoro Perła o nieskazitelnie białej sierści została już pogrzebana, śnieg nie ma już konkurencji. [przypis edytorski]