# O czterech muzykantach

Artur Oppman

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Żył raz brytan stary,
Wiernuś się nazywał.
Dosyć się już strudził,
Teraz odpoczywał.

Dawniej z swoim panem
Wybiegał na łowy
I gonił zające
Wśród szumnej dąbrowy.

Pilnował mu domu
I dzionkiem, i nocą,
I gospodarzowi
Wierną był pomocą.

Lecz się już zestarzał,
Nogi mu nie służą,
Sierść powyłaziła,
Zębów ma niedużo.

Już po całych nocach
Stróżować nie może
I woli spać w sieni,
Niżeli na dworze.

Raz usłyszał Wiernuś,
Jak gospodarz gada:
— Chyba już brytana
Pozbyć się wypada!…

Zestarzał się bardzo,
Już darmozjad z niego,
Trzeba będzie kupić
Brytana innego.

Gdy to pies usłyszał,
To pomyślał sobie:
— Nie ma tu co czekać,
Już ja wiem, co zrobię.

Pójdę w świat szeroki
Poszukać schronienia,
Gdy mi tu żałują
Kąta i jedzenia.

Idzie Wiernuś drogą.
Już dom z oczu znika.
Idzie; wtem na drodze
Osła napotyka.

— A! Dzień dobry, kumie!
Jak się waćpan miewa?…
I usiedli w cieniu,
Bo słonko dogrzewa.

Gawędzą przyjaźnie,
Pies się osłu żali.
A pan Buruś na to:
— Pójdę z tobą dalej.

Póki byłem silny,
Ciężko pracowałem;
Wory pełne zboża
Do młyna dźwigałem.

Lecz gdym się postarzał,
Mój pan mnie wyrzucił
I zagroził kijem,
Gdybym kiedy wrócił.

Podróżują razem
Psisko i oślina.
Patrzą… aż tu drogą
Wlecze się kocina.

Przez wytartą skórę
Kości wyglądają.
— Gdzie to waszeć[1] dąży? —
Wędrowcy pytają.

— Idę w świat szeroki,
Gdzie poniosą oczy…
I z przygasłych ślepków
Łza mu się potoczy.

— Myszek ani szczurów
Łowić już nie mogę.
Niewdzięczni mnie ludzie
Wygnali na drogę.

— A to chodźże[2] z nami,
Kolego kochany!…
I wędrują razem
Przez łąki i łany[3].

Gwarzą[4] sobie w drodze,
Na świat narzekają.
Aż tu kogucika
W drodze spotykają.

— Moi państwo mili!
A gdzież to idziecie?
Może też ze sobą
I mnie zabierzecie?

Zabić mnie dziś chciała
Niedobra kucharka,
Na rosół dla pana
Wpakować do garnka.

Więc uciekłem z domu,
Idę w świat daleki;
Użyczcie mi swojej
Przezacnej[5] opieki!

Zgodzili się chętnie
Osioł, kot i psina.
I wędruje razem,
Tułacza drużyna.

Noc ich zaszła w lesie,
Spać zmęczeni legli.
A wtem w oddaleniu
Światełko spostrzegli.

Zbliżają się cicho,
W okno spoglądają.
A tam straszni zbóje
Siedzą całą zgrają.

Przy sutej wieczerzy
Zapijają wino;
Każdy wzrok ma krwawy,
Twarz czerwono-siną.

Osioł na okienku
Oparł przednie nogi.
Brytan wlazł na niego;
Na psa kot ubogi.

Kogut na grzbiet Mruczka
Frunął cichuteńko,
Tak że zasłonili
Calutkie okienko.

Dopieroż się wtedy
Rozległa muzyka!
Kot miauczy, pies wyje,
Osiołek poryka[6].

Kogut „kukuryku”
Wrzeszczy, ile mocy,
Jakby całe piekło
Zbudziło się w nocy.

Porwali się zbóje
Wielce wystraszeni,
Z oświetlonej izby
Uciekli do sieni,

A z sieni do lasu
Cwałem popędzili.
A dzielni muzycy
Do domku wkroczyli.

Podjedli obficie
I popili winem.
Potem kot legł sobie
W kuchni pod kominem.

Pies na samym progu
Położył się w sieni,
A osioł na dworze
Wśród bujnej zieleni.

A tymczasem zbóje
Wysłali jednego.
Idzie po cichutku
Do domku swojego;

Potknął się o Burka,
A ten buch! go nogą.
Zbój do sieni biegnie,
Pies go ugryzł srogo.

W kuchni kot czatował:
Wnet na zbója skoczy;
Skrwawił mu pazurem
Czoło, nos i oczy.

A kogut na grzędzie
W mig narobił krzyku:
— Hej! łapać złodzieja!
Łapać! Kukuryku!

Wraca zbój do lasu,
Dziwy opowiada:
— Dom nasz zamieszkała
Złych duchów gromada.

Jeden pchnął mnie nożem,
Drugi dał mi kije,
Trzeci tak podrapał,
Że już ledwo żyję.

A czwarty wciąż wołał,
Żeby mnie trzymali.
Nie ma tu co robić,
Chodźmy, bracia, dalej.

Poszli wszyscy zbóje
Dom zbudować nowy.
A czwórka skoczyła
Po rozum do głowy.

Zostali się w domku,
Suto jedli, pili,
Tak im dobrze było,
Że do stu lat żyli.

waszeć — zwrot grzecznościowy, skrót od: wasza miłość. [przypis edytorski]

chodźże — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; znaczenie: chodź koniecznie. [przypis edytorski]

łan — obszar ziemi, na której coś się uprawia, np. łan pszenicy. [przypis edytorski]

gwarzyć — rozmawiać. [przypis edytorski]

przezacny — bardzo zacny; bardzo cenny, wielce szanowny. [przypis edytorski]

poryka — dziś: porykuje; inaczej: ryczy. [przypis edytorski]