# Pieśń II (Nie dbam, aby zimne skały...)

Jan Kochanowski

# Jan Kochanowski. Pieśni, Księgi wtóre. Pieśń II[1]

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Nie dbam, aby zimne skały
Po mym graniu tańcowały;
Niech mię wilcy nie słuchają,
Lasy za mną nie biegają[2].

Hanno, tobie k woli[3] spiewam,
Skąd jesli twą łaskę miewam,
Przeszedłem już Amfijona
I lutnistę Aryjona[4].

Mnie sama twarz nie uwiedzie;
I choć druga na plac jedzie[5]
Z herby domów starożytnych,
Zacne plemię[6] dziadów bitnych,

Ja chcę podobać sie w mowie
Nauczonej[7] białejgłowie;
Ty mię pochwal, moja pani,
Nie dbam, choć kto inszy gani.

Cnocie zajźrzą jako żywo[8],
Bujne drzewo wiatrom krzywo[9];
Ale ty chciej pómóc sama,
Nie ugrozi zazdrość nama[10].

A jesli me niskie progi
Będą godne twojej nogi,
Nogi pięknej — nie potrzeba[11],
Dosięgę już głową nieba.

Samy[12] cię ściany wołają
I z dobrą myślą czekają;
Lipa stojąc wpośrzód dworu,
Wygląda cię co raz[13] z boru.

Każ bystre konie zakładać,
A sama sie gotuj wsiadać;
Teraz naweselsze czasy,
Zielenią sie pięknie lasy.

Łąki kwitną rozmaicie,
Zająca już nie znać w życie[14],
Przy nadziei oracz ścisły[15],
Że będzie miał z czym do Wisły.

Stada igrają przy wodzie,
A sam pasterz, siedząc w chłodzie,
Gra w piszczałkę proste pieśni,
A faunowie[16] skaczą leśni.

Kwap sie, póki jasne zorze
Nie zapadną w bystre morze;
Po chwili ćmy[17] czarne wstaną,
Co noc noszą nienaspaną[18].

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

Nie dbam (…) biegają — tańczące skały to aluzja do działalności Amfiona, władcy Teb i muzyka, który potrafił swą grą poruszać kamienie, zaś wzmianka o biegających lasach stanowi nawiązanie do umiejętności Orfeusza (zob. też: Ks. 1, Pieśń XXI). [przypis redakcyjny]

tobie k woli (starop.) — dla ciebie. [przypis redakcyjny]

Aryjon — Arion: muzyk z Lesbos; dźwięk jego głosu zwabił delfiny, które uratowały mu życie. [przypis redakcyjny]

druga na plac jedzie — inna się popisuje. [przypis redakcyjny]

plemię (starop.) — potomek. [przypis redakcyjny]

nauczony — uczony, wykształcony. [przypis redakcyjny]

zajźrzą jako żywo (starop.) — zawsze (przez całe życie) zazdroszczą. [przypis redakcyjny]

wiatrom krzywo — nie podoba się wiatrom (więc potrząsają nim). [przypis redakcyjny]

nama (starop.; C. daw. liczby podwójnej) — mnie i tobie. [przypis redakcyjny]

nie potrzeba — tu w znaczeniu: nic mi już więcej nie potrzeba do szczęścia. [przypis redakcyjny]

samy (starop. M. lm rodz. niemęskoosobowego) — same. [przypis redakcyjny]

co raz — co chwilę. [przypis redakcyjny]

Zająca już nie znać w życie — oznacza to, że żyto wysoko już wyrosło. [przypis redakcyjny]

ścisły (daw.) — skromny, oszczędny. [przypis redakcyjny]

faunowie (daw. forma lm; dziś: fauny) — pół mężczyźni, pół kozły. W mit. rzym. bóstwa polne i leśne towarzyszące pasterzom. [przypis redakcyjny]

ćma* (daw.) — ciemności. [przypis redakcyjny]

noc (…) nienaspaną — mowa tu o nocy nie pozwalającej na przerwanie snu, może nawet o śmierci jako wiecznym śnie. [przypis redakcyjny]