# Pieśń X (Może kto ręką sławy dostać w boju...)

Jan Kochanowski

# Jan Kochanowski. Pieśni, Księgi wtóre. Pieśń X[1][2]

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Może kto ręką sławy dostać w boju,
Może wymową i rządem[3] w pokoju;
Lecz jesli żona męża nie ozdobi,
Mąż prózno robi.

Kto z gospodarstwa, a kto zaś z wysługi
Zbierze pieniądze i z kupiectwa drugi,
Jesli sie żona nie przyłoży k temu,
Zginąć wszytkiemu.

Żona uczciwa ozdoba mężowi
I napewniejsza podpora domowi:
Na niej rząd wszystek; swego męża ona
Głowy korona.

Ona mężowym kłopotom zabiega[4]
I jego wczasu na wszystkim[5] przestrzega;
Ona wywabić troskę umie z głowy
Słodkiemi słowy.

Ona dziateczki ojcowi podobne
Rodzi, skąd rostą[6] pociechy osobne;
Ani już spadków upatrują krewni,
Dziedzica pewni.

Trzykroć szczęśliwy, któremu Ty zdarzysz
Ten związek, Panie; ale zły towarzysz[7]
Odejmie wszytko, że troski w pół wieka
Zgryzą człowieka.

Ks. 2, Pieśń X — pierwodruk pieśni pt. O uczciwej małżonce w zbiorze Pieśni trzy (1580). Nawiązania do biblijnej Księgi Przysłów i Księgi Eklezjastyka (Syracha). [przypis redakcyjny]

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

rząd (daw.) — zarządzanie; podobne znaczenie niżej, w. 11. [przypis redakcyjny]

zabiegać — tu: zapobiegać. [przypis redakcyjny]

wczasu na wszystkim — wygody we wszystkim, pod każdym względem. [przypis redakcyjny]

rostą (starop. forma 3 os. lm) — rosną; przen.: pochodzą. [przypis redakcyjny]

towarzysz — tu: żona; zob. też: Ks. 2, Pieśń VI, w. 11. [przypis redakcyjny]