# Pieśń XV (Nie zawżdy Apollo strzela)

Jan Kochanowski

# Jan Kochanowski. Pieśni, Księgi wtóre. Pieśń XV[1][2]

> Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

Nie zawżdy Apollo[3] strzela,
Ale łuk z lutnią podziela;
Nie zawżdy Mars[4] hufy wodzi,
Czasem też pod sieć ugodzi[5].

Nie zawżdy grad z góry leci
Albo burza niebo szpeci;
Chmury czarne wiatr wojuje,
A pogoda następuje.

Takżeć słusze[6] człowiekowi
Odejmać sie frasunkowi[7],
A jako niewdzięczne[8] brzemię
Uderzyć troski o ziemię[9].

Cokolwiek raz przeminęło,
Niewrócony koniec wzięło,
A przyszły czas Bóg ma w mocy,
Pogrążony w twardej nocy[10].

Dosyć na rozum człowieczy
Dzień dzisiejszy mieć na pieczy;
Ostatek na Boga wkładaj[11],
A dobrze żyć nie odkładaj.

Żyj dobrze, nie odkładając;
Bo dalszych czasów czekając,
Niepodobnym obyczajem[12],
Nie począwszy żyć, przestajem.

Ks. 2, Pieśń XV — motywy z licznych utworów Horacego (Carmina I 7, I 11, II 9, II 10, II 16, III 8, III 29, epod 13). [przypis redakcyjny]

W przypisach gwiazdką oznaczono wyrazy, które są używane do dziś, ale których znaczenie w Pieśniach jest odmienne od znaczenia obecnego. [przypis edytorski]

Apollo — w mit. gr. syn Zeusa i Latony, czasami utożsamiany z bogiem słońca Heliosem; był bogiem muzyki, poezji, łucznictwa, proroctw i sztuki lekarskiej. [przypis redakcyjny]

Mars — w mit. rzym. bóg wojny. [przypis redakcyjny]

Czasem (…) pod sieć ugodzi — aluzja do mitologicznej opowieści o tym, jak Wulkan (gr. Hefajstos) zarzucił sieć na kochających się Marsa (gr. Aresa) i Wenus (gr. Afrodytę), i zawstydził ich przed innymi bogami. [przypis redakcyjny]

słusze (starop.) — jest rzeczą słuszną, przystoi. [przypis redakcyjny]

odejmać sie frasunkowi — uwolnić się od frasunku. [przypis redakcyjny]

niewdzięczny* — niemiły (por. dzisiejsze wyrażenie: niewdzięczne zadanie). [przypis redakcyjny]

Uderzyć (…) o ziemię — porzucić. [przypis redakcyjny]

w twardej nocy — w niedostępnej ciemności, tajemnicy (znaczenie wyrażenia nie do końca jasne). [przypis redakcyjny]

na Boga wkładaj — powierzaj Bogu. [przypis redakcyjny]

Niepodobnym obyczajem — w sposób niemożliwy do pojęcia. [przypis redakcyjny]